Осум тони канабис исчезнаа од една фирма, а за пет тони шверц во Србија уште нема одговор: Македонија нов „Лазарат“ на Балканот?

Полицијата утврди недостиг од 7.813 килограми медицински канабис кај една компанија од Струмичко. Само неколку месеци по заплената на пет тони во Србија, прашањето е исто: како дроги од легални одгледувачи завршуваат надвор од системот, а некој да не одговара.

Министерството за внатрешни работи денеска соопшти дека при контрола во правно лице за одгледување медицински канабис во с. Борисово (Ново Село) утврдило недостиг од 7.813,49 килограми сув цвет. Контролата ја извршиле полицајци од СВР Струмица заедно со комисија при Министерството за здравство. Констатирани се и други неправилности, меѓу нив недостиг на документација за ангажираниот кадар. За неутврдената количина компанијата, според МВР, не поседувала ниту документација ниту доказ за потекло и располагање. Кривични пријави се поднесени против правното лице и против управителот В.К. од Ново Село.

Од соопштението не се гледа каде завршиле тие осум тони, па затоа е точно да се каже дека е утврден недостиг, а не дека е докажан шверц. Но кога тони од најконтролираната дрога во државата исчезнуваат од лиценциран одгледувач, прашањата за надзорот се неизбежни.

Што се знае за пет-те тони во Србија

- Advertisement -

Случајот е стар речиси една година. Еве што е утврдено:

• На 29 јануари српската полиција заплени пет тони марихуана во магацин кај Коњух (Крушевац). Српското обвинителство тврди дека дрогата дошла од Македонија. Македонското обвинителство за организиран криминал (ОЈО ГОКК) отвори истрага во февруари.
• Во Србија беше уапсен Иван Драгниќ, српски државјанин и косопственик на скопската фирма „Алфафарм“, која во март 2024 добила одобрение за одгледување канабис за медицински цели. По неговото апсење од „Алфафарм“ беа одземени над девет тони, а потоа над 30 тони од две фирми во Струмичко.
• Двајца осомничени признаа вина и на 10 август добија казни од три години и шест месеци, односно три години и осум месеци. Истрагата во Македонија досега опфаќа 13 осомничени, а во Србија се обвинети уште шестмина.
• Според обвинителството, дрогата била транспортирана со камиони, скриена меѓу други стоки („перници, текстил, храна“), а кругот на вмешани лица е поширок од досега откриените.

Значи, истрагата се движи: има пресуди, притвор и проширување на кругот осомничени. Она што недостасува е одговорот на прашањата што јавноста постојано ги поставува.

Што останува нејасно

1. Како пет тони, во 4-5 шлепери, ја поминале границата? Опозицијата (СДСМ) постојано поставува прашање за „Сејф сити“, камерите и скенерите на граничните премини и бара да се каже кој го дозволил тоа. Одговор од институциите нема.
2. Кој беше организаторот и дали има политичко покритие? Истражните органи во Србија го нарекуваат организатор лице кое му наложило на Драгниќ да обезбеди марихуана во Македонија. Дали некој од државниот врв знаел или бил заштитник, не е утврдено.
3. Како една фирма добива лиценца, а потоа има „недостиг“ од тони? Режимот на лиценцирање и контрола на производство, залиха и продажба на медицински канабис е очигледно недоволен, а тоа го покажува и најновиот случај.

Двете политички верзии

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека во истрагата за пренос на марихуаната се вмешани поранешни функционери од владата на СДСМ. Од ВМРО-ДПМНЕ тврдеа и дека претседателот на СДСМ Венко Филипче има врска со фирми за марихуана, што тој го отфрли како „дефокус“.

СДСМ, од своја страна, тврди дека институциите на прогонот под водство на министерот за внатрешни работи потфрлиле и дека „системот“ ја пуштил дрогата. Партијата тврди и дека компаниите поврзани со случајот имаат релации со бизнис блиски до премиерот. Тоа се обвинувања на политичка партија, не утврдени факти.

Што треба да се одговори

• Колку лиценцирани одгледувачи има во земјава и колку пати годишно се контролирани?
• Постои ли систем за следење на количините од производство до продажба, и зошто недостигот од осум тони е откриен дури сега?
• Кој ги издал лиценците на „Алфафарм“ и на фирмата од Борисово и врз основа на кои проверки?
• Каде е оценката за граничните и царинските контроли и дали има дисциплинска и кривична одговорност на лица во службите?
• Колку вкупно канабис е одземен од почетокот на годината, и колку е докажано дека влегол во нелегален промет?

Не постои доказ дека во Македонија се формира „нов Лазарат“ или дека стои еден „нарко-барон“. Но подготвеноста на институциите да одговорат на овие прашања ќе покаже дали станува збор за изолирани случаи или за систем.

С.Д.