ЗЕЛЕНАШКИОТ ОКТОПОД: Анета Ѓоргиев, Даница Џутевска и финансискиот систем на РСМ под напад

Кога системот е плен!

Постојат финансиски афери кои се случуваат во сенка, и постојат такви кои се случуваат пред очите на државните институции , а ниту едно тело не реагира. Аферата со СН Осигурителен Брокер Битола, во чиј центар се наоѓаат  друштва чија дејност е наводно давање позајмици со надлихварски камати, припаѓа на втората категорија.

Она што го открива истражувачкиот тим на „Охридскај” претставува само мали сегменти на начинот на кој целосно капитулира системот во Северна Македонија. ohridsky

Во центарот на оваа приказна стојат две имиња поврзани со финансиски операции кои предизвикуваат сериозни прашања: Даница Џутевска (Струга/Скопје), сосопственичка на ФД Фактор ИН ДОО Скопје, и Анета Ѓоргиев (Битола), чиешто поврзување со мрежата на финансиски трансакции околу битолскиот стечај е предмет на истражување. И двете, според информациите со кои располага ohridsky.com, оперираат во сивата зона на давање позајмици со камати кои ги надминуваат законските рамки , со амин на државата и под слепото око на институциите.

ДЕЛ ПРВИ: Фактор ИН , инструмент на финансиска предаторско кредитирање

ФД Фактор ИН ДОО Скопје е финансиско друштво основано во 2020 година од Владе Пазарџиевски од Ресен и Даница Џутевска од Струга. Фирмата е регистрирана на адреса ул. Митрополит Теодосиј Гологанов 60Б, Скопје, со трансакциска сметка во НЛБ Банка. OhridSky

На прв поглед , обична финансиска компанија. Но бројките раскажуваат сосема поинаква приказна.

Фактор ИН е најголем стечаен доверител со пријавени побарувања од 469,8 милиони денари, од кои 30,45 милиони денари претставуваат камата пријавена без наведена каматна стапка. Пресметаната каматна стапка варира помеѓу 5,94% и 35,64% во зависност од непознатиот временски период. Постојат индиции за зеленашки камати, организиран криминал и перење пари. OhridSky

Ова е клучниот момент: половина милијарда денари , без наведена каматна стапка, без временски период, без транспарентна методологија. Не само дека е противзаконско , тоа е, според законот, потенцијално кривично дело.

Ако каматата е пресметана со стапка над 15% годишно, тоа е кривично дело „Зеленаштво” (КЗ член 279), казниво со затвор од 1 до 5 години, парична казна, одземање на имотна корист и забрана на дејност. OhridSky

Сомнителните цесии: Кој стои зад Фактор ИН?

Фактор ИН во две пријави се повикува на „договори за отстапување на побарувања” (правна цесија), но не е наведено: од кого се откупени побарувањата, по која цена и зошто оригиналниот доверител се откажал. Механизмот на цесија може да се злоупотреби за прикривање на реалните инвеститори, легализација на неликвиден капитал, избегнување на даночни обврски и перење пари. OhridSky

Прашањето кое неодминливо се наметнува е: Кој е вистинскиот контролор зад Фактор ИН? Дали Даница Џутевска и Владе Пазарџиевски се само лица кои ги потпишуваат документите, а вистинскиот интерес лежи подлабоко?

Злоупотреба на стечајна постапка: доказ во документите

Во пријава бр. 176, Фактор ИН пријавил побарување во износ од 198 356 277 МКД , кое е целосно оспорено (100%) со образложение „Побивање на разлачното право , оспорено , по правното мислење на Врховен суд од 25.05.2021″. Тоа значи дека Фактор ИН знаел дека нема правна основа за разлачно право (постои судска пракса од 2021), а сепак пријавил побарување со барање за приоритет. Ако се докаже дека Фактор ИН свесно пријавил неосновано побарување, тоа е измама во стечајна постапка (КЗ член 280), казниво со затвор од 1 до 8 години. OhridSky

ДЕЛ ВТОРИ: Анета Ѓоргиев — Битолската алка во мрежата

Истражувањето на ohridsky.com укажува дека покрај Даница Џутевска и Фактор ИН, во оваа сложена финансиска конструкција фигурира и Анета Ѓоргиев од Битола , лице поврзано со мрежата на финансиски трансакции преку клучната фигура на Васко Ковачевски, поранешен директор на Електрани на Северна Македонија.

Улогата на Ковачевски во битолската афера не е случајна. Течеа големи финансиски трансакции меѓу брокерската куќа, преку нејзините ќерки фирми, и ЕСМ, особено со РЕК Битола. Овие трансакции, чија вкупна вредност останува непозната на јавноста, се одвиваа во период кога Ковачевски имаше директна контрола врз енергетскиот гигант. OhridSky

Врските со Битола се особено значајни бидејќи во должничката листа на стечајната постапка се наоѓаат и лица кои никогаш немале деловен однос со СН Осигурителен Брокер , адвокати, нотари, извршители, земјоделци , кај кои основот на побарувањето е впишан како „позајмица” или „аванс”, иако тие никогаш не примиле ваков паричен трансфер. ohridsky

Токму во оваа точка се вклопува наводната улога на Анета Ѓоргиев: лице кое, слично на Даница Џутевска, би оперирало во сферата на давање позајмици со надлихварски камати , активност која, наместо да биде спречена, наводно функционира со знаење на системот.

Ако оваа врска се потврди со форензички документи, тогаш станува збор за координирана мрежа на финансиска предација со две нозе , една во Битола (Анета Ѓоргиев), друга во Скопје (Даница Џутевска/Фактор ИН) , поврзана преку политичките врски на Васко Ковачевски со битолскиот енергетски и финансиски систем.

ДЕЛ ТРЕТИ: Системот на уривање , 29 милиони евра и 500 милиони денари

Анализата на официјалните документи покажува шокантен раст на долгот во стечајната постапка: на 31 декември 2022 вкупниот долг бил 4.185.440 денари; на 31 декември 2023 — 6.287.962 денари; на 31 декември 2024 — 27.150.728 денари; а на 3 ноември 2025 — 516.642.195 денари. Долгот се зголемил за 19.000% за помалку од три години. ohridsky

Ова не е грешка во пресметката. Ова не е инфлација. Ова е систематско фалсификување на побарувања во стечајна постапка, под окото на судот, УЈП, Финансиската полиција и сите контролни институции на државата. ohridsky

Паралелно со тоа, стечајната постапка на СН Осигурителен Брокер АД Битола претставува една од најзагадочните финансиски афери во современата македонска економија. За период од само една година, компанија која управуваше со премии во вредност од приближно 29 милиони евра се најде во стечај, оставајќи зад себе мрежа од неодговорени прашања и сомнителни трансакции. OhridSky

Механизмот на предаторско финансирање е јасен: Фактор ИН оперира како финансиско друштво за откуп на побарувања, но неговото масовно појавување во стечајот на еден осигурувач отвора дилеми , дали е можно СН Брокер намерно бил доведен до неликвидност, а Фактор ИН ги наплаќа побарувањата од стечајната маса преку механизми кои вклучуваат организиран криминал и перење пари. OhridSky

Притисокот врз стечајната управничка: Заштитен ли е криминалот?

Полноќната смена на стечајната управничка Даниела Блажевска е директно поврзана со фактот дека таа не играла по музиката на оркестарот предводен од Финансиско друштво Фактор ИН Скопје и осигурителниот гигант. ohridsky

По откривањето на нерегуларностите , камата без каматна стапка, нетранспарентни цесии, злоупотреба на разлачно право , се поставува прашањето дали Фактор ИН и осигурителниот гигант, направиле притисок врз стечајниот судија за експресна противзаконска смена на стечајната управничка Блажевска. OhridSky

Ако одговорот е потврден, тоа значи дека организираниот финансиски криминал директно ја контролира судската постапка , уривање на темелите на правната држава.

ДЕЛ ЧЕТВРТИ: Одговорноста на министерката за финансии и директорката на УЈП

Тука мора да се постави директно прашање: Каде беа институциите?

Министерката за финансии  Димитриеска-Кочоска е политички и институционално одговорна за целокупниот финансиски систем на РСМ. Управата за јавни приходи е орган во нејзин состав. Директорката на УЈП пред Владата истакна дека во 2024 година УЈП постигнал раст на наплатени даноци и социјални придонеси за 33.195 милиони денари, раст од 15% во споредба со 2023 година. Vlada

Но ова е само едната страна на монетата. Бројките за успешна наплата на даноци изгледаат одлично во официјалните соопштенија , но истовремено, иако Охридскај објавил серија анализи и документи кои укажуваат на финансиски неправилности во работењето на СН Осигурителен Брокер, сомнителни трансакции со ќерките компании и можно перење пари преку Фактор ИН, ниту Јавното обвинителство, ниту финансиската полиција не презеле конкретни истражни дејствија. OhridSky

Прашањата кои ќе мора еден ден да ги одговори министерката за финансии се конкретни:

1. Дали УЈП провела даночна ревизија на ФД Фактор ИН ДОО Скопје и на наводниот деловен субјект поврзан со Анета Ѓоргиев во Битола? Дали тие субјекти платиле данок на приходот остварен преку камати кои потенцијално се надлихварски?

2. Дали Управата за финансиско разузнавање (УФР) добила пријави за сомнителни трансакции во врска со овие лица и компании  и дали постапила?

3. Дали е формирана работна група (АСО, НБРСМ, УФР, Јавно обвинителство) за анализа на фискалните ефекти , колку данок платил Фактор ИН од каматите и дали има даночни измами? OhridSky

Директорката на УЈП, Елена Петрова, е исто така директно одговорна. Надлихварското кредитирање , кога се врши систематски, со правни лица регистрирани за таа цел , генерира екстра приход. Ако тој приход не е пријавен и оданочен, тоа е даночно затајување , кривично дело. Ако УЈП знаела, а не постапила, тоа е злоупотреба на службена положба.

ДЕЛ ПЕТТИ: Поголемата мрежа , политика, енергетика, странски капитал

Аферата добива политички и меѓународни димензии кои го прават случајот уште поалармантен.

Во приказната се вклучува роднина на Али Ахмети, лидер на ДУИ, кој директно се вклучил во обезбедување јаглен од Малезија , шема која требаше да обезбеди јаглен за РЕК Битола и ТЕЦ Осломеј, со ексклузивна лиценца за Европа и продажба и во Република Србија. Станува јасно дека станува збор за операција од десетици милиони евра, во која СН Осигурителен Брокер или неговите поврзани субјекти имале клучна финансиска улога. OhridSky

Падот на владата на СДСМ и ДУИ на парламентарните избори во 2024 година беше истовремено и пад на Васко Ковачевски. Со промената на власта, целата комплексна шема на јагленовиот бизнис пропадна  и ,токму во овој период СН Осигурителен Брокер влегува во стечај, а 29 милиони евра исчезнуваат во непознато преку ноќ. OhridSky

На тоа се надоврзува и странскиот елемент. Бугарската осигурителна компанија Евро Инс се појавува со долг од 404 милиони денари кон стечајната маса, а постојат индиции дека дел од средствата можеби завршиле во Бугарија преку канали на трансфер на средства. OhridSky

Само побарувањата поврзани со Граве групацијата изнесуваат преку 49 милиони денари, а во целиот систем учествуваат: Халк осигурување, Зоил Македонија, Триглав осигурување и Еуролинк осигурување  речиси целата елита на македонскиот осигурителен пазар. ohridsky

ДЕЛ ШЕСТИ: Фиктивните должници , 100 семејства од Ресен и систематска злоупотреба

Еден од најпотресните аспекти на аферата е листата на фиктивни должници. На списокот се воочуваат адвокати кои никогаш не земале позајмици, граѓани кои имале извршни решенија и на кои им се исплаќале по судски решенија, и правни субјекти кои никогаш немале деловен однос со СН Осигурителен Брокер. Механизмот е бизарен: наместо во целта на дознаката да пишува вистинскиот основ (пример: „извршно решение бр. ХХХ”), пишувало „позајмица” или „аванс”. ohridsky

Ова директно ги поврзува оперативните методи на субјектите кои давале позајмици со надлихварски камати (со посебно внимание на наводната улога на Анета Ѓоргиев и Даница Џутевска) со фалсификуваните побарувања во стечајната постапка: позајмицата, реална или фиктивна, станува механизам на присилна наплата преку стечај.

Сите тие во судски постапки ќе треба да докажуваат дека ниту примиле позајмици ниту аванси , товарот на докажување е преместен, со директно кршење на уставното начело на презумпција на невиност и основните процесни правила. ohridsky

 Одговорност без граница

Она што го открива оваа афера не е само финансиски криминал , тоа е систематско уривање на финансискиот систем на РСМ преку повеќе координирани механизми: надлихварско кредитирање, фалсификување на побарувања, злоупотреба на стечајни постапки, перење пари и институционална некомпетентност или корупција.

Одговорноста е повеќеслојна:

Даница Џутевска и Анета Ѓоргиев, ако се потврди нивната улога во системот на надлихварски позајмици поврзан со аферата, треба да одговараат за: зеленаштво (КЗ чл. 279), измама во стечајна постапка (КЗ чл. 280) и перење пари (КЗ чл. 273).

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска треба да одговори зошто нејзиното министерство и Управата за финансиско разузнавање не реагирале на документираните сигнали за сомнителни финансиски текови.

Директорката на УЈП Елена Петрова треба да одговори дали УЈП провела или планира даночна ревизија на субјектите поврзани со оваа афера и дали надлихварскиот приход бил оданочен.

Стечајниот судија Иван Колевски треба да одговори зошто е сменета стечајната управничка која професионално ги оспорувала сомнителните побарувања.

Граѓаните имаат право да знаат вистината. Јавноста има право на целосна транспарентност за секој аспект на оваа афера. Само темелна истрага на сите финансиски текови, сите поврзани лица и сите сомнителни трансакции може да донесе одговори на прашањата кои ја мачат македонската јавност. Молчењето на институциите не може да трае вечно. OhridSky

---

Напомена: Овој критички текст е составен врз основа на јавно достапни истражувачки објави на ohridsky.com. Наводите за Анета Ѓоргиев од Битола се засновани на информации кои се во фаза на истражувачка верификација. Сите лица имаат право на презумпција на невиност до евентуална судска одлука. Потребна е официјална форензичка истрага од надлежните институции.

Сашо Денесовски