ХПВ кај секоја осма жена во Србија: Скринингот и вакцинацијата се клучни за намалување на ракот на грлото на матката

Резултатите од пилот-проектот за скрининг на ХПВ во Србија покажаа дека инфекцијата со хуман папилома вирус (ХПВ) е присутна кај секоја осма тестирана жена, додека промени во клетките на грлото на матката се регистрирани кај значително помал број испитаници, што дополнително ја потврдува важноста на раното откривање и потенцијалот за подобрување на националната програма за превенција од рак на грлото на матката.

Пилот-проектот, спроведен од Институтот за јавно здравје на Србија „Д-р Милан Јовановиќ Батут“, со поддршка на Министерството за здравство и УНФПА, вклучи 10.000 жени на возраст од 30 до 65 години во Белград и Ниш. Резултатите покажуваат дека 13 проценти од тестираните жени биле ХПВ позитивни, додека 3,7 проценти од жените имале позитивен резултат од цитолошкиот тест. Истовремено позитивни резултати од ХПВ и ПАП се регистрирани кај 2 проценти од жените, според соопштението на Здружението на граѓани за борба против рак на јајници и грлото на матката во Србија „Проговори“.

Податоците покажуваат дека ХПВ инфекцијата е значително позастапена од промените во клетките, што е во согласност со медицинското знаење дека повеќето инфекции се решаваат спонтано, но дека токму оние што перзистираат претставуваат клучен фактор на ризик за развој на рак на грлото на матката.

- Advertisement -

„Превенцијата и скрининг програмите денес се на самиот врв на приоритетите на Министерството за здравство. Во претходниот период, дополнително ги подобривме програмите за рано откривање на болести, особено кога станува збор за онколошки заболувања, меѓу кои се издвојуваат ракот на грлото на матката, дојката, дебелото црево и белите дробови. Државата ги обезбеди сите клучни состојби, стручен кадар, достапни вакцини и организирани скрининг програми. Сепак, нивниот успех во голема мера зависи од одзивот на граѓаните и свеста за важноста на превенцијата. Резултатите од пилот-програмата спроведена во Белград и Ниш покажуваат дека околу 13 проценти од тестираните се позитивни на ХПВ, што дополнително ја потврдува важноста на раното откривање. Покрај ПАП тестот, денес имаме и посовремени методи, како што е типизацијата на ХПВ, кои овозможуваат поефикасен скрининг и навремено препознавање на ризикот. Скринингот не е само индивидуална одговорност, туку е прашање на јавно здравје и заедничка грижа за општеството. Голем број од најсериозните болести можат да се спречат или откријат навреме, што значително ги зголемува шансите за успешно лекување и долг, квалитетен живот. Затоа, важно е граѓаните да ги користат достапните програми и редовно да се грижат за своето здравје“, истакна тој. е проф. д-р Небојша Тасиќ, помошник-министер за здравство.

Тестирањето вклучуваше откривање на 14 високоризични типови на ХПВ, вклучувајќи ги и најризичните типови 16 и 18, кои се одговорни за поголемиот дел од случаите на оваа болест. Особено е значајно што и ХПВ позитивните и цитолошки позитивните наоди најчесто се регистрираат кај жени на возраст од 30 до 34 години, што дополнително ја нагласува важноста на навременото вклучување во скринингот.

„Резултатите од проектот покажуваат дека од 10.000 тестирани жени, 13 проценти имале позитивен резултат на ХПВ, а 3,7 проценти имале позитивен резултат на цитологија. Позитивен резултат на ХПВ, како и позитивен резултат на цитологија, биле најчести во возрасната група од 30 до 34 години. Вкупно 2 проценти од тестираните жени имале позитивен резултат на ХПВ и ПАП тест (цитолошки тест) истовремено. Долгорочните инфекции со високоризични типови на хуман папилома вирус (ХПВ) се сметаат за одговорни за околу 95 проценти од сите случаи на рак на грлото на матката во светот. Со оглед на тоа што развојот на болеста е бавен, постои можност за навремено откривање и лекување. Микробиолошкиот центар на Институтот за јавно здравје на Србија врши откривање на присуството и генотипизацијата на хуман папилома вирус (ХПВ генотипизација) од цервикални брисеви кај жени или уретрални брисеви кај мажи. Жените со упат од избран лекар, специјалист по гинекологија и мажите со упат од избран матичен лекар, можат да го извршат овој микробиолошки преглед во центарот за микробиологија на…“ Институт за јавно здравје на Србија „Д-р Милан Јовановиќ Батут“, вели проф. д-р Верица Јовановиќ, директорка на Институтот за јавно здравје „Батут“.

Ракот на грлото на матката е препознаен како сериозен предизвик за јавното здравје во светот. Според Регистарот за рак на Институтот за јавно здравје на Србија „Д-р Милан Јовановиќ Батут“, во Србија секоја година се регистрираат просечно 1.133 нови случаи на болеста, а 440 жени ги губат животите. Ракот на грлото на матката се јавува почесто по 35-годишна возраст.

„Овие резултати отвораат пат за разгледување на поширока примена на типизацијата на ХПВ како метод на скрининг во Србија, имајќи предвид дека овој метод овозможува порано откривање на ризикот и попрецизно насочување на понатамошни прегледи и следење на пациентите. Исто така, добивме јасни индикации дека ХПВ инфекцијата може да постои без никакви симптоми, поради што редовниот скрининг е од клучно значење. Но, во исто време, не смееме да заборавиме дека денес имаме и моќен