DW: Дали се соочуваме со најекстремниот Ел Нињо во последните 140 години?

Суши, поплави и екстремна топлина: Научниците предупредуваат дека овој пат феноменот Ел Нињо би можел да биде особено силен. Какви последици се очекуваат и како можеме да се подготвиме?

Потенцијално екстремен Ел Нињо се развива во Тихиот Океан, временски феномен што би можел да влијае на временските услови низ целиот свет во наредните недели. Метеоролозите предупредуваат дека би можел да стане најсилниот Ел Нињо некогаш забележан, пишува Дојче Веле.

Феноменот има „вистински потенцијал да стане најразорниот во последните 140 години“, вели Пол Раунди.

- Advertisement -

Светската метеоролошка организација (WMO) проценува дека временските услови поврзани со Ел Нињо наскоро ќе се почувствуваат и ќе траат барем до зима. Во зависност од интензитетот и времетраењето на феноменот, суши, поплави, топлотни бранови и прекини во снабдувањето со храна и вода би можеле да се појават во многу региони.

„Светот мора да го сфати ова како итно климатско предупредување“, рече генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш.

„Временските услови на Ел Нињо ќе дејствуваат како забрзувач за пожари во затоплувачкиот свет.“

Што е Ел Нињо?

Ел Нињо е климатски модел што се повторува на секои две до седум години. Тој е предизвикан од слабеење на пасатните ветрови над тропскиот Тихи Океан, што предизвикува топла вода да се акумулира во Тихиот Океан. Иако затоплувањето се случува само во една област, приближно со големина на Соединетите Американски Држави, неговите ефекти се чувствуваат низ целиот свет, пишува DW.

„Промените во тропската атмосфера можат да влијаат и на пооддалечените делови од атмосферата во умерените географски широчини“, објаснува Гавин Шмит.

„Затоа овој феномен влијае врз нас, иако сме потенцијално илјадници километри оддалечени.“

Како што истакнува експертот, Ел Нињо предизвикува глобална верижна реакција и е „првото атмосферско домино што паѓа“.

Какви климатски влијанија можеме да очекуваме?
Ефектите од Ел Нињо варираат многу од регион до регион. Додека некои области доживуваат суши, други доживуваат поплави.

Делови од Централна Америка, Азија, Африка и Австралија стануваат потопли и посуви за време на годините на Ел Нињо. Ефектите од недостигот на вода можат да влијаат врз земјоделството, производството на хидроелектрична енергија и снабдувањето со вода за пиење. Хондурасските власти проценуваат дека сериозни суши би можеле да погодат околу 75 општини. Во главниот град Тегусигалпа веќе е прогласена вонредна состојба поради недостиг на вода.

На други места во светот се заканува спротивно сценарио. По должината на делови од пацифичкиот брег на Јужна Америка, Ел Нињо може да предизвика обилни дождови и катастрофални поплави.

Ефектите може да се почувствуваат долго откако ќе престанат дождовите или ќе се исцрпат резервоарите за вода. Ел Нињо е поврзан со пропаѓање на земјоделските култури и економски загуби што изнесуваат трилиони долари. За време на настанот Ел Нињо во 2015/2016 година, милиони луѓе низ целиот свет беа зависни од хуманитарна помош поради слабите жетви.

Шумските пожари се исто така растечка закана. Научниците предупредуваат на зголемен ризик од екстремна топлина и суши што ги поттикнуваат пожарите во Австралија, Канада, САД и амазонската дождовна шума.

Сезона на бури, корали и урагани
Ел Нињо, исто така, игра улога во формирањето на тропските бури. Научниците очекуваат овогодишната сезона на урагани во Атлантикот да биде послаба од вообичаеното. Временскиот феномен обично ја зголемува концентрацијата на ветер над Атлантикот, што го отежнува формирањето и зајакнувањето на бурите.

„Водите во централниот и источниот тропски Пацифик почнуваат да се затоплуваат“, објаснува научникот Брајан Танг. „Кога се развива Ел Нињо, особено за време на сезоната на урагани, формирањето на облаци, грмотевици, врнежи од дожд и тропски циклони во Атлантикот е во голема мера потиснато.“

Сепак, помалку бури не мора да значи помала опасност. Откако бурата ќе достигне јачина на ураган, тешко е да се запре, што значи дека ураганите што се развиваат можат да предизвикаат катастрофална штета. Меѓутоа, во Пацификот, Ел Нињо обично има спротивен ефект – води до формирање на помоќни бури.

Морските екосистеми се исто така под притисок. Температурите на морето предизвикани од Ел Нињо можат да предизвикаат белење на коралите и дополнително да ги ослабат гребените кои веќе се под стрес од климатските промени.

Земјоделците, исто така, ги чувствуваат ефектите. Во Индија, одгледувачите на манго пријавија драматичен пад на приносите откако необичните временски услови влијаеја на цветањето и развојот на плодовите.

Како климатските промени влијаат на Ел Нињо?
Според научниците, нема јасни докази дека климатските промени го интензивираат самиот Ел Нињо, но можат значително да ги интензивираат неговите ефекти. „Поради климатските промени, силните суши предизвикани од Ел Нињо можат да се претворат во екстремни суши“, истакнува Мајкл Мекфаден.

Потоплиот воздух задржува повеќе влага, што ја зголемува