ЕУ повторно ја предупредува БиХ: Два закона сè уште стојат на патот на европската интеграција

Властите во Босна и Херцеговина се соочуваат со чести повици од Европската Унија брзо да усвојат два закона што ќе им овозможат да започнат преговори за пристапување, но министерот за правда на земјата, Давор Буноза, оцени дека поради постојаните политички спорови, шансите тоа да се случи се мали.

Шефот на делегацијата на ЕУ во Сараево, Луиџи Сореца, повторно предупреди оваа недела дека без усвојување на законот за Високиот судски и обвинителски совет (ВСОС) и за судовите, или поточно за апелациониот оддел на Државниот суд на БиХ, не може да смета на почеток на преговорите за пристапување, иако Европскиот совет даде согласност за ова уште во март 2024 година.

„Оваа недела, земјата има можност да направи чекор напред и да го подобри владеењето на правото со усвојување на два закона, имено законот за Високиот судски и обвинителски совет (ВСОС на БиХ) и законот за судовите, кои, очигледно, ќе бидат на дневен ред на следната седница на Домот на народите на Парламентот на БиХ. Ги повикувам сите политички лидери да ја покажат својата посветеност и да продолжат да работат на ова прашање“, рече Сореца, нагласувајќи дека ова е единствениот начин БиХ да се обиде да го надомести драматичното заостанување во процесот на европска интеграција во споредба со другите земји во регионот, каде што брз напредок бележат Црна Гора и Албанија.

- Advertisement -

Но, министерот за правда Буноза (ХДЗ БиХ) не верува дека ќе биде можно да се донесат овие закони во Домот на народите, а пред сè оној во Судот на БиХ, бидејќи Алијансата на независни социјалдемократи (СНСД) на Милорад Додик сè уште упорно се спротивставува на предложената содржина, а без гласовите на претставниците на таа партија, ниту еден закон не може да се усвои во државниот парламент.

Досега, тие постојано го блокираа усвојувањето на законот со уништување на кворумот во Домот на народите благодарение на фактот дека имаат три од пет претставници во српскиот клуб.

Министерот Буноза верува дека ова ќе се случи дури и ако Домот на народите повторно го има ова законско решение на дневен ред оваа недела.

„Многу е прашално, ако сакаме да бидеме реални, дали овој закон ќе добие поддршка. За жал, не сум оптимист. На сите овие верзии всушност се работи веќе, можеби десет години, а интензивно во последните три години. Сепак, потребно е да се најде верзијата на законот што всушност ќе има доволно раце во парламентот на БиХ“, изјави Буноза за јавната телевизија на Федерацијата на БиХ (FTV).

За Додик и неговата партија, седиштето на идниот апелационен оддел на Судот на БиХ е сè уште контроверзно, бидејќи тие инсистираат на Бања Лука, претпоставувајќи дека таму имаат поголемо политичко влијание, додека вториот предлог е Источно Сараево, од оперативни и практични причини, со оглед на тоа што седиштето на Судот на БиХ е во Сараево.

Вториот предлог е поддржан и од ЕУ.

Буноза, од друга страна, нагласува дека суштината на предложениот закон е поважна, поради општата оценка дека сегашниот модел на организација на Судот на БиХ е неодржлив. Лицата осудени во тој суд можат да поднесат жалба само до истиот тој суд, а во пракса, истите судии кои ја издале првостепената пресуда одлучуваат и во жалбената постапка.

„Ова не е во согласност со европската пракса“, предупреди Буноза.

Сореца, во својот апел до властите во БиХ, нагласува дека Европската Унија се докажала како сигурен и искрен партнер на Босна и Херцеговина во овој процес и е подготвена да соработува со сите за поддршка на реформите насочени кон подобрување на функционирањето на судскиот систем во согласност со стандардите на Европската Унија.

„Сепак, јасно е дека нашата континуирана поддршка е условена од усогласувањето на практиката и законодавството во Босна и Херцеговина со европското законодавство и стандарди, имајќи предвид дека Босна и Херцеговина е земја кандидат за членство во ЕУ“, рече шефот на делегацијата на ЕУ.