Србија пред избори: Студентите водат во независните анкети, СНС се потпира на организација и медиуми

Изборите на 25 октомври се најголемиот тест за Александар Вучиќ по речиси две години протести. Анкетите се толку различни што не се согласуваат ниту за тоа кој води.

БЕОГРАД – На 25 октомври Србија излегува на предвремени парламентарни избори, кои претседателот Александар Вучиќ ги распиша на 9 септември со распуштање на Собранието од 250 пратеници. Гласањето, предвидено за крајот на 2027 година, е доцртано поради протестите што почнаа по паѓањето на надстрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 луѓе.

Владејачката Српска напредна партија (СНС) ќе настапи под името „Обединета Србија“, а Вучиќ е носител на листата и кандидат за премиер. Тој  ја напушти претседателската функција и ќе побара премиерско место. Главниот предизвикувач е Студентската листа, која излегува од протестното движење и сè уште не ги објави целосно кандидатите.

- Advertisement -

Анкети што не се согласуваат

Резултатите зависат од тоа кој ги прави истражувањата. Анкетата на набљудувачот CRTA и Стенфорд од јуни ја ставила Студентската листа на 44,9%, а СНС на 35,7% меѓу решените гласачи, и тоа била првата објавена анкета со студентите напред. Во јули НСПМ измерил 42,1% за обединетата студентска, опозициска и граѓанска опција наспроти 32,7% за власта, при што 26% биле неопределени. Аналитичкиот модел на БИРОДИ, кој не е анкета, проектира околу 48,5% за студентите и 38,6% за СНС.

Анкетарите блиски до власта кажуваат спротивно. Според „Фактор плус“ од септември, СНС води со 47,2% наспроти 31,5%. Новинарката Јелена Булајиќ од Нова.рс го оспори таквото сликање и ги опиша тие анкети како градење имиџ за СНС.

Предностите на власта

И покрај лошите бројки, СНС има сериозни адути. Партијата има силна организација и големо влијание врз телевизиските медиуми, а ги освои сите локални избори во 2026 година, макар со помал удел гласови. Во 2023 година анкетите предвидуваа пад на СНС, а таа повторно добила мнозинство, што набљудувачите од ОБСЕ го поврзаа со систематска предност на власта и користење јавни средства.

Од друга страна, според анкета на „Спринт инсајт“, само 33,5% од граѓаните мислат дека земјата оди во добра насока, а 53,5% мислат дека оди во погрешна.

Што ќе одлучи

Победата со најмногу гласови не значи автоматски мнозинство од 126 места. Исходот ќе зависи од тоа колку опозициски листи ќе го поминат цензусот од 3% и дали ќе го раздробат гласот, од резултатот на Социјалистичката партија на Србија (СПС), од излезноста и од регуларноста на гласањето. Вучиќ вели дека ќе го прифати резултатот, без разлика каков е.