Словачка ја обновува соработката со Русија: Фицо повторно оди спротивно на политиката на ЕУ и НАТО

Следните недели во Москва, Словачка ќе ги продолжи меѓувладините консултации со Русија – процес што беше прекинат по почетокот на руската инвазија врз Украина во 2022 година. Разговорите ќе се фокусираат на снабдувањето со руски гас и нафта, што претставува дополнително отстапување на владата на премиерот Роберт Фицо од политиките на повеќето сојузници во рамките на Европската Унија и НАТО.

Според Министерството за надворешни работи на Словачка, Руско-словачката меѓувладина комисија за економска, научна и техничка соработка треба да се состане на 26 октомври во Москва. Ова ќе биде прв состанок на комисијата од почетокот на руската инвазија, а словачката делегација ќе ја предводи министерот за надворешни работи, Јурај Бланар.

„Главна тема ќе биде енергетиката и потенцијалната соработка во обезбедувањето на стратешки суровини“, соопштија од Министерството, додавајќи дека Братислава има намера да разговара за набавките на природен гас и континуираната испорака на руска нафта.

- Advertisement -

На дневен ред ќе бидат и нуклеарната енергија, земјоделството, заштитата на животната средина, туризмот, спортот и културата. Енергетска соработка и покрај плановите на ЕУ
Обновувањето на консултациите доаѓа во време кога Европската Унија се стреми да го прекине увозот на руски гас до крајот на 2027 година, со цел да ги намали приходите што Москва ги користи за финансирање на војната во Украина.

Словачка, која продолжува да купува руска нафта и гас, се спротивставува на оваа политика. Фицо претходно предупреди дека прекинувањето на енергетските врски со Русија би можело да доведе до раст на цените и да ја загрози конкурентноста на европската економија.

Сепак, Министерството за надворешни работи на Словачка инсистира на тоа дека обновувањето на односите со Москва не значи напуштање на меѓународните обврски. Братислава, како што беше наведено, продолжува да ја темели својата надворешна политика на членството во Европската унија и НАТО – како и на почитувањето на обврските што произлегуваат од тоа членство – истовремено настојувајќи да остави простор за дијалог.

Државниот секретар во Министерството за надворешни работи, Марек Ешток, изјави дека Словачка има намера да ја развива соработката со Русија во области кои не се опфатени со санкциите на ЕУ.

Фицо губи клучен сојузник во ЕУ
Политиката на Фицо кон Москва уште повеќе се издвојува во рамките на Европската унија по изборниот пораз во април оваа година на Виктор Орбан – долгогодишниот унгарски премиер и еден од најблиските политички сојузници на Русија во ЕУ.

Словачкиот премиер ја посетил Москва во неколку наврати – вклучително и посетата во мај 2026 година – и покрај напорите на европските партнери политички и економски да ја изолираат Русија. Фицо ги критикуваше санкциите против Москва, а претходно оваа година ја обвини Украина за прекин на испораките на нафта за Словачка. Киев, сепак, тврдеше дека прекините се резултат на руските напади врз нафтената инфраструктура.

Откако се врати на власт, Фицо ја запре државната воена помош за Украина, иако словачките компании – вклучително и државните претпријатија – продолжуваат со комерцијален извоз на муниција и воена опрема.

Критики кон НАТО и предупредувања за конфликт со Русија
Фицо претходно изјави дека би претпочитал Словачка да биде неутрална држава, наместо членка на НАТО. Тој исто така изрази противење за испраќање словачки војници во евентуална војна со Русија – сценарио што би можело да настане доколку се активира клаузулата за колективна одбрана на Алијансата.

Понатаму, тој тврди дека постапките на одредени западни земји би можеле да предизвикаат директна конфронтација со Москва.

Западните разузнавачки служби ги отфрлаат ваквите проценки, нагласувајќи дека активностите на НАТО се од одбранбен карактер, истовремено предупредувајќи на можноста за руска ескалација.

Следствено, претстојната средба во Москва ќе претставува повеќе од само можност за разговор за енергетските испораки. Таа ја истакнува намерата на словачката влада да ги одржи институционалните и економските врски со Русија, дури и во услови кога разликите со европските партнери во однос на иднината на енергетските релации со Москва стануваат сè поизразени.