Јајниците претрпуваат значителни промени по менопаузата; научниците открија што се случува за време на стареењето

Јајниците претрпуваат значителни промени по менопаузата; научниците откриваат што се случува за време на процесот на стареење.
Спротивно на претпоставката дека стануваат неактивни, јајниците можат да останат активни и по менопаузата. Научниците открија промени во нивоата на протеини по престанокот на менструацијата – промени што би можеле да го поврзат стареењето на јајниците со воспаление и потенцијален ризик од рак.

Иако се потребни дополнителни истражувања за да се утврди дали постои момент во кој овој орган би можел да стане штетен, експертите сугерираат дека стареењето на јајниците би можело да послужи како трет поттикнувач за развој на рак, покрај генетските и факторите од животната средина.

Истражувачи од САД посочуваат дека човечките јајници се „меѓу првите органи што покажуваат функционално опаѓање поврзано со стареењето“, што доведува до менопауза – период кога менструалните циклуси кај жената престануваат, што обично се случува на возраст меѓу 45 и 55 години.

- Advertisement -

Студијата, објавена во списанието *Aging Cell*, анализираше примероци од ткиво на јајници од 28 жени на возраст од 50 до 75 години. Експертите користеа технологија способна истовремено да идентификува и мери илјадници протеини.

Анализата, која опфати над 5.800 групи протеини во здраво ткиво на јајниците, откри дека јајниците продолжуваат да претрпуваат промени дури и откако ќе престанат да ослободуваат јајце-клетки. Примероците земени од помлади жени во постменопауза содржеле повисоки нивоа на протеини што ги штитат клетките и ткивата, додека кај постарите жени биле забележани повисоки нивоа на протеини поврзани со воспаление.

Експертите истакнуваат дека овие наоди „ја доведуваат во прашање парадигмата дека јајниците во постменопауза се биолошки неактивни“, сугерирајќи наместо тоа дека „ткивото, се чини, поминува низ процес на активно преобликување“.

Биргит Шилинг, професорка и директорка на Центарот за масена спектрометрија при Институтот „Бак“ (Buck Institute) во Калифорнија, изјави дека за време на анализата на податоците – со користење на различни статистички методи – „стана јасно, без оглед на применетата методологија, дека јајниците не се во состојба на мирување“.

„Всушност, во текот на децениите се забележуваат прилично драстични разлики: нивоата на некои протеини се зголемуваат со возраста, додека други се намалуваат, што ни покажува дека овој орган е исклучително динамичен.“ Франческа Данкан, вонреден професор по репродуктивни науки во медицината на Медицинскиот факултет „Фајнберг“ при Универзитетот „Нортвестерн“, објасни дека „јајчникот достигнува точка од која нема враќање во однос на плодноста – тој повеќе не произведува јајце-клетки. Би рекла дека повеќето луѓе претпоставуваат овие јајчници едноставно стојат таму и не прават ништо, слично на слепото црево“.

„Сепак, токму тоа е она што го прави ова истражување толку поинакво“, истакна таа.

Тимот претходно открил слични докази во јајчниците кај глувци. „Фактот што го забележуваме ова кај различни видови ни дава сигурност дека ова не е случајна појава, туку дека во биологијата се случува нешто навистина значајно“, рече таа.

Сега се потребни дополнителни истражувања за да се утврди дали постои момент во кој јајчниците можат да станат штетни.

Професорката Данкан забележува дека „податоците укажуваат на карактеристики на прогресивно стареење, при што се чини дека јајчникот го губи својот првичен идентитет и почнува да извршува поинаква функција“.

„Сè уште не знаеме дали постои момент во животот на жената кога овој орган престанува да биде корисен и, всушност, станува штетен“, посочува таа.

Иако ткивото испитано во студијата не содржело клетки на рак, одредени протеини поврзани со ракот на јајчниците биле позастапени во јајчниците што стареат – особено кај жени во шеесеттите години од животот.

Проф. Данкан изјави дека „ова не значи оти сите жени во постменопауза ќе добијат рак на јајчниците; сепак, знаеме дека оваа фибротична, воспалителна средина е токму онаков амбиент во каков што клетките на ракот најлесно се вкоренуваат“.