Ако е ова „филтерот” на Охридското Езеро , тогаш што филтрира? (ФОТО-ВИДЕО)

Топ Вести - Слушај сега

Подводните фотографии и видео снимки на влезот на каналот Студенчишта во Охридското Езеро , ексклузивно за Охридскај направени од ВОДЕН СВЕТ ПРЕСПА и АКВАТЕК , ја открива вистинската состојба на местото кое официјално се нарекува „природен биофилтер”. Тоа е слика на занемарување, отпад и институционална рамнодушност.

- Advertisement -

Дното на каналот Студенчишта, снимено под вода, изгледа вака: расфрлани предмети, натрупан мул, изгнилени трупчиња, разновидни отпадоци , сè на само неколку метри под површината на водата на местото кое влегува во самото Охридско Езеро. Ова е „филтерот” за кој еколошките организации Охрид СОС и другите со години се борат да биде заштитен. Ова е трската!

И токму тука се наметнува прашањето кое никој не смее да го избегне: ако ова е „филтерот” , тогаш за што всушност филтрира? За да прими уште повеќе отпад?

Пред 1990: државата стрижеше, чистеше и одржуваше

Постои еден факт кој денешната генерација речиси целосно го заборавила, а постарите Охриѓани добро го паметат: сè до почетокот на деведесеттите години на минатиот век, државата редовно и организирано вршеше стрижење на трската долж охридскиот крајбрежен појас , вклучувајќи го и каналот Студенчишта.

Трската во тоа време не беше оставена сама на себе. Се знаеше дека е паразит кој се шири неконтролирано доколку не се управува со неа , но истовремено се знаеше и дека контролираната трска е непроценлив природен биофилтер. Затоа постоеше рамнотежа: трската се стрижеше, се одржуваше, каналите се чистеа, а влезот во каналот Студенчишта редовно се одржуваше и беше без отпад и без наслаги.

По 1990 година, со распадот на старите државни механизми за одржување, сето тоа запре. Никој не преземе одговорност. Трската почна да расте неконтролирано, каналот почна да се затрупува, а влезот во езерото стана место за накупување на сè она што водата ќе го донесе  или човекот ќе го истури.

Трската , биофилтер или паразит? Одговорот е: и двете

Трската е природен биофилтер на езерото , таа го прочистува од загадување, обезбедува живеалиште за птици и риби, и е мрестилиште за краповидните видови. Но неконтролираната трска е и агресивен колонизатор , без управување, таа го задушува каналот, го блокира протокот на вода и самата станува складиште на наслаги и отпад наместо да ги филтрира.

Токму тоа го разбираше државата пред 1990 , дека трската бара управување, не напуштање. Денес, наместо управување, имаме две крајности: или целосно запоставување (каков е случајот со каналот Студенчишта), или варварско палење и уништување на трска на други локации долж крајбрежјето. И двете се погрешни. И двете ја уништуваат функцијата на биофилтерот.

УНЕСКО предупредува, Охрид молчи

Каналот Студенчишта е локација за која УНЕСКО постојано бара заштита. УНЕСКО во 2025 година формално констатирал дека состојбата на зачуваност се влошува и дека се исполнети услови за впишување на „Списокот на загрозено светско наследство”, ако не се спроведат корективни мерки , меѓу кои и заштита на мочуриштето Студенчишта. Рокот за доставување извештај до УНЕСКО беше 1 февруари 2026 година.

А додека институциите доставуваат извештаи, каналот Студенчишта останува жариште на биодиверзитет кое на хартија е заштитено, а во стварност е препуштено само на себе  и на она што Охридскај го документираше под вода.

Колекторскиот систем околу езерото, изграден во 1988 година, протекува и отпадните води се излеваат директно во езерото, а за санација се потребни околу 1,4 милиони евра кои сè уште не се обезбедени. Тоа значи дека во каналот Студенчишта , кој треба да биде „филтер” , влегуваат и отпадоци кои доаѓаат директно со водата.

Она под водата не лаже

Фотографиите кои ги публикуваме не се резултат на случаен превид. Тие се документ. Документ за тоа каква е вистинската состојба на местото кое во официјалните документи и изјавите за медиуми се нарекува „природен биофилтер” и „жариште на биодиверзитет”.

Охридскај ќе продолжи да го следи и документира загадувањето на каналот Студенчишта и Охридското Езеро. Езерото е постаро од четири милиони години. Тоа го преживеало сè. Прашање е само дали ќе не преживее и нас.