ЕУ би можела да финансира центри за враќање на нерегуларни мигранти во трети земји

Европската комисија, под притисок од своите членови, се подготвува да ги засили напорите за сузбивање на нерегуларните пристигнувања во ЕУ и разгледува нови правила, вклучително и финансирање на центри за враќање на мигранти од Брисел, кои би можеле да бидат откриени во говорот за состојбата на Унијата на шефицата на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, кон средината на неделата.

Се очекува Европската комисија, во светлината на настаните во Сеута, да усвои дополнително заострување на мигрантската политика на ЕУ во наредните месеци, пишува бриселскиот портал „Еуроњуз“.

Настаните на крајот на јули, кога околу 80.000 луѓе од Мароко влегоа во шпанската енклава Сеута за еден ден, претставуваат дополнителен притисок врз веќе јасната политичка иницијатива на Брисел за заострување на правилата за миграција во законодавството на ниво на ЕУ.

- Advertisement -

И покрај големиот пад на нерегуларните гранични премини на ЕУ и бројот на барања за азил од 2023 година, се разгледуваат нови можности за зајакнување на надворешните граници и поголемо враќање на нерегуларни мигранти, изјавија за „Еуроњуз“ неколку претставници на ЕУ, дипломати и европратеници.

„Сцените што ги видовме ова лето беа премногу вознемирувачки за Европејците“, рече еден функционер на ЕУ. „Сигурно мора да се објави нешто значајно во врска со миграцијата“, додаде тој.

Опциите дискутирани во Брисел не се исклучуваат меѓусебно, а Фон дер Лајен би можела да избере повеќе од една.

Првата опција предвидува привремено суспендирање на правото на азил во случаи на ненадејно пристигнување на мигранти во голем број.

Доколку беше усвоена на ниво на блок, членките на ЕУ повеќе немаше да мора да ги обработуваат барањата за азил од луѓе кои нелегално влегле во ЕУ во околности како оние во Сеута.

Според сегашните правила, секој странски државјанин во земја од ЕУ има право да бара азил, без оглед на тоа како влегол во Европа, и секое барање се оценува индивидуално.

Некои земји од ЕУ веќе усвоија слични измени во правилата за азил во последниве години, како што се Грција во летото 2025 година и Полска во март истата година.

Втората опција се однесува на зголемување на моќта на Фронтекс, што не е нова идеја. Фон дер Лајен вети дека ќе го тројно зголеми бројот на службеници на граничната агенција на ЕУ во јули 2024 година, на 30.000 луѓе.

Реформата на мандатот на Фронтекс се очекува до крајот на годината, но деталите се непознати.

„Промените би можеле да вклучуваат вклучување на агенцијата во враќањето на мигрантите, поширока соработка со трети земји и поактивна улога во надзорот“, изјави за „Еуроњуз“ функционер на Фронтекс, додавајќи дека конкретните предлози веројатно ќе бидат познати во октомври.

Засега, дури ни директорот на Фронтекс, Ханс Лајтенс, не е целосно запознаен со плановите на Комисијата.

„Главното прашање е дали Фронтекс ќе може да ја преземе контролата од националните власти во кризни ситуации, како онаа во Сеута“, изјави еден добро информиран европратеник за порталот „Брисел“, а во исто време изрази сомнеж дека ова би можело да се случи.

Наместо тоа, на Фронтекс би можел да му се даде улога во депортирањето на нерегуларни мигранти во трети земји, освен нивните земји на потекло, како што е предвидено со новата регулатива за враќање што треба официјално да се усвои на есен.

Брисел ја разгледува и можноста за центри за финансирање од страна на ЕУ за враќање на мигранти. Законодавството им дава на земјите-членки широка автономија да дефинираат договори со трети земји што треба да бидат таканаречени центри за враќање. Патем, пет земји-членки веќе напреднаа во преговорите со земјите-партнери.

Сегашните правила не предвидуваат финансиско учество на ЕУ во вакви договори, но се очекува центрите за враќање да бидат финансирани од националните влади.

Новите правила би можеле да предвидат финансирање на центрите од буџетот на ЕУ, а Комисијата предложи за управување со миграцијата во периодот 2028-2034 година да се издвојат вкупно 74 милијарди евра.

„Повеќето земји-членки се заинтересирани за проекти од ваков тип. Не може да се исклучи можноста за заедничко финансирање во иднина“, изјави за „Еуроњуз“ функционер на ЕУ, осврнувајќи се на заедничкото писмо на 19-те земји-членки од јуни, во кое се пофалени „иновативните решенија“ за намалување на протокот на нерегуларни мигранти.

Сите три предлози, покрај поддршката од членовите, имаат и поддршка од Европската народна партија, најголемата политичка група во Парламентот, што би можело да го олесни усвојувањето во таа институција.

Се очекува невладините организации, организациите на граѓанското општество и левоориентираните политички групи да го критикуваат она што Фон дер Лајен ќе го каже во говорот за состојбата на Унијата во среда, бидејќи тие веќе се силно критични кон најновите насоки на Комисијата за политиката на мигрантите.

„Продолжувањето во истата насока би било ужасна грешка“, изјави за „Еуроњуз“ пратеничката од Зелените, Мелиса Камара.