Метлата на Заев, метлата на Мицкоски, различни раце, иста алатка

Реконструкцијата на Владата на премиерот Христијан Мицкоски, изгласана во Собранието во јули оваа година, доведе до промена на осум министри, значителен дел од владиниот кабинет. Сепак, прашањето кое останува централно за јавноста не е бројот на новите лица на министерски столчиња, туку дали оваа промена навистина носи суштинска реформа или е повторно само козметичка интервенција на систем кој останува структурно ист.

Министри се менуваат, систем не

И покрај тоа што реконструкцијата формално опфати една третина од владиниот кабинет, аналитичарите и опозицијата остануваат поделени околу нејзиниот вистински ефект. Дел од критичарите ја оценуваат како политичка, а не кадровска реконструкција, обид за освежување на имиџот пред можни предвремени избори, наместо вистинска промена во начинот на владеење. Од власта, пак, тврдат дека станува збор за нормален и стратешки чекор кон поголема динамика и ефикасност.

Молкот околу јавните претпријатија

Додека вниманието на јавноста беше свртено кон министерските фотелји, прашањето за директорите на стотиците јавни претпријатија во државна сопственост остана во сенка. Токму таму, во раководните структури на јавните претпријатија, најчесто се одвива вистинската кадровска и партиска распределба на моќ, честопати подалеку од очите на јавноста и медиумската контрола.

- Advertisement -

Оваа тишина природно го отвора прашањето дали директорите на јавните претпријатија се исклучок од логиката на промена која важи за министрите, или, напротив, токму тие претставуваат подлабок слој на системот каде вистинската борба за влијание допрва треба да се одигра.

Внатрешна борба за позиции

Секоја реконструкција во партија со толку долг стаж на власт неизбежно ги активира внатрепартиските динамики. Прашањето колку реконструкцијата одразува лична визија на премиерот, а колку е резултат на компромис меѓу различни крила и центри на влијание во ВМРО-ДПМНЕ, останува отворено за толкување, и токму тоа е причина зошто дел од јавноста ја чита реконструкцијата не како крај, туку како почеток на подолг процес на прегрупирање.

Дилемата со предвремените избори

И покрај тоа што ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата располагаат со парламентарно мнозинство доволно за спроведување реформи, идејата за предвремени избори останува политички чувствителна тема. Логиката зад тоа е разбирлива, коалициските партнери, особено помалите партии во сојузот, добро знаат дека сегашната позиција на власт им нуди политички капитал кој тешко би можеле повторно да го достигнат по нов изборен циклус. За нив, предвремени избори носат ризик поголем од потенцијалната корист, што делумно објаснува зошто, и покрај повремените повици од опозицијата, темата за предвремени избори останува повеќе реторичка отколку реална опција.

Отворени прашања

Дали реконструкцијата на Владата е вистински почеток на нова фаза, или само привремена смена на лица без промена на суштината, останува прашање на кое одговорот ќе го даде времето и конкретните резултати во месеците што следуваат. Она што е сигурно е дека вистинскиот тест на реформскиот капацитет на оваа влада нема да се мери само преку бројот на нови министри, туку преку тоа дали промените ќе стигнат и до длабочините на системот, каде што реалната моќ често се крие подалеку од јавното око.

Сашо Денесовски