Кога бенките стануваат причина за загриженост – знаци што не треба да се игнорираат

Секоја нова промена на кожата, како и промена на постоечка промена, бара преглед од дерматолог без одложување.

Превентивните прегледи на бенките играат клучна улога во раното откривање на малигни промени на кожата. Дермоскопски преглед еднаш годишно се препорачува за сите возрасни лица, особено за лица со светла кожа, голем број невуси, позитивна семејна историја на меланом или други фактори на ризик.

Секоја нова промена на кожата, како и промена на постоечка промена, бара преглед од дерматолог без одложување.

- Advertisement -

Дерматолошки преглед на бенки
Како што објаснува за Стетоскоп д-р Тамара Јеликиќ, специјалист по дерматовенерологија, прегледот започнува со разговор со пациентот за сите промени што ги забележал, неговата семејна историја и навиките за изложување на сонце. Потоа следува преглед на целата кожа – прво макроскопски, а потоа со дермоскоп. Се испитува целата кожа, вклучувајќи го скалпот, гениталниот регион и ноктите.

Што е дермоскопија?
Дермоскопијата сега е стандард во прегледот на бенки. Дермоскопот му овозможува на дерматологот да има детален преглед на пигментот и васкуларните структури на кожата, што значително ја зголемува точноста на дијагнозата.

На овој начин, дерматологот може подобро да процени дали промената е бенигна, дали бара понатамошно следење или дали промената треба да се отстрани.

Дермоскопскиот преглед е целосно безболен и безбеден. Во просек, трае помеѓу 15 и 20 минути, во зависност од бројот на бенки и промените што треба да се испитаат.

На кои промени на кожата треба веднаш да обрнете внимание?
Аларм за преглед од дерматолог се промените што брзо растат, се менуваат по изглед, боја или се разликуваат од другите бенки на телото.

Разликувањето на безопасна бенка од потенцијално опасна промена честопати не е можно само со преглед со голо око. Затоа дермоскопскиот преглед е клучен, бидејќи дерматологот може да препознае рани знаци на меланом и други тумори на кожата.

Такнареченото правило ABCDE може да помогне и во проценката на промените:

A – Асиметрија: едната половина од бенката не е иста како другата.

B – Граница: рабовите се неправилни, назабени или нејасни.

C – Боја: повеќе нијанси на кафеава, црна, црвена или бела боја во истата промена.

D – Дијаметар: промена поголема од 6 mm или промена што расте, иако може да биде и значително помала, само 1–2 mm.

E – Еволуција: секоја промена во големината, обликот, бојата или појавата на крварење.

Колку сончањето и солариумите го зголемуваат ризикот од меланом?

Сончањето без соодветна заштита и користењето солариуми значително го зголемуваат ризикот од меланом и други тумори на кожата.

Користењето солариуми пред 35-годишна возраст е особено опасно, бидејќи тогаш ризикот од меланом се зголемува до 75 проценти. УВ зрачењето ја оштетува ДНК-та на клетките на кожата и на крајот може да доведе до развој на малигни промени.

Дали луѓето со посветла кожа се изложени на поголем ризик?
Посветлиот фототип на кожа е еден од главните фактори на ризик за меланом. Луѓето кои лесно горат на сонце и имаат тешкотии со сончањето треба редовно да ги проверуваат своите бенки и внимателно да се заштитат од УВ зрачење.

Колку често треба да се вршат дермоскопски прегледи на кожата?
За луѓето кои не се изложени на зголемен ризик, се препорачува дермоскопски преглед на кожата еднаш годишно.

Сепак, луѓето кои имаат голем број бенки, семејна или лична историја на меланом или претходно третирале тумори на кожата треба да доаѓаат на прегледи на секои шест месеци или како што препорачува дерматолог.

Сомнителна бенка
Не секоја бенка може да се отстрани превентивно. Кога дерматологот забележува сомнителни карактеристики, тој или таа проценува дали е потребно следење или ексцизија, или хируршко отстранување на лезијата со патохистолошка анализа.

Дермоскопски преглед на деца и адолесценти
Да, прегледите се препорачуваат за деца и адолесценти. Меланомот ретко се јавува кај децата, но родителите треба да обрнат внимание на промените што растат, ја менуваат бојата или изгледаат различно од другите бенки.

Важно е да се следат промените на кожата од рана возраст.

Кои се најчестите грешки во заштитата на кожата?
Една од најчестите грешки е користењето на SPF заштита само во текот на летото или на плажа. УВ зрачењето е ефикасно преку целата година, дури и кога времето е облачно и во зима, па затоа заштитата е важна секој ден.

Исто така, често се заборава дека е потребно повторно да се нанесува SPF заштита на секои два до три часа, особено кога сте на отворено, се потите или пливате.

Редовните дермоскопски прегледи, следењето на промените на кожата и соодветната заштита од УВ зрачење се важни чекори во одржувањето на здравјето на кожата.