Тајната војна на Русија во Европа станува сè поопасна: Постојат стравувања дека саботажата би можела да ескалира во отворен конфликт

Русија ја засили својата кампања на саботажи, воздушни напади и хибридни операции низ Европа оваа година, според европските претставници и разузнавачките агенции. Додека Москва ја продолжува својата војна во Украина, расте загриженоста дека нејзините активности на територијата на НАТО би можеле да ескалираат во посериозна воена конфронтација, објавува Ал Џезира.

Европските претставници ги обвинија руските борбени авиони за нарушување на воздушниот простор на Полска, Литванија и Естонија, додека осомничени руски беспилотни летала се соборени над Полска, Финска и балтичките држави.

Тензиите се зголемуваат и во Црното Море. Украина ја обвини Русија за потопување на четири товарни бродови во две одделни операции со употреба на воздушни и поморски беспилотни летала во близина на територијалните води на Бугарија, членка на Европската Унија и НАТО.

- Advertisement -

Според украинските тврдења, целта на овие напади може да биде да се испрати предупредување дека дури и украинскиот извоз на жито преку рути што минуваат низ територијалните води на членките на НАТО повеќе не е безбеден.

Саботажа на границите и закани за европската индустрија
Русија и Белорусија се обвинети и за обиди за дестабилизација на балтичките држави, вклучително и користење на мигранти за провоцирање гранични инциденти.

Латвиската амбасадорка во Грција, Иева Чеснице, за Ал Џезира изјави дека маскирани, веројатно вооружени лица од белоруската страна на границата се обидувале насилно да насочат групи мигранти кон Латвија.

Во одделен инцидент, рече таа, маскирани лица преминале на латвиска територија, оштетиле гранична инфраструктура и отстраниле опрема за надзор.

„Колку послабата Русија дејствува во Украина, толку повеќе ја тестира нашата отпорност, обидувајќи се да ја ослабне решителноста на НАТО и ЕУ и нивната поддршка за Украина“, предупреди Чеснице.

Особено загрижувачки се извештаите за можни напади врз европската одбранбена индустрија.

По неуспешната саботажна операција на товарни авиони на аеродромот Лајпциг/Хале во Германија во август, што Европската комисија ѝ ја припиша на Русија, предупредувањата за можна ескалација стануваат сè почести.

Шефот на чешката разузнавачка служба, Михал Куделка, предупреди во септември дека Русија би можела да се обиде со воен напад врз членка на НАТО во рок од неколку месеци, а не години.

Кратко потоа, портпаролката на руското Министерство за надворешни работи, Марија Захарова, изјави дека европската одбранбена индустрија што ја снабдува Украина е легитимна цел за Москва.

„Фајненшл тајмс“, повикувајќи се на претставници на пет европски разузнавачки агенции, објави дека Русија размислува за атентат врз раководители на европски одбранбени компании и напади врз нивните синџири на снабдување.

„Русија не ја гледа доволно високата цена на своите операции“
Олена Трегуб, коосновач на Украинската независна комисија за борба против корупцијата, верува дека европските држави не направиле доволно за да ја одвратат Москва од продолжување на хибридните операции.

„Одвраќањето не е само спречување на следниот инцидент. Станува збор за убедување на противникот дека продолжувањето на ваквите операции ќе стане премногу скапо. Не сум сигурна дека Русија во моментов ја смета таа цена доволно висока“, изјави таа за Ал Џезира.

Според неа, европските влади треба да бидат поефикасни во откривањето на мрежите зад саботажата, нивните командни структури, изворите на финансирање и логистичката поддршка.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски, исто така, предупреди дека упадите на Русија со беспилотни летала се тест за подготвеноста на Европа.

„Каде ќе застанат ако сега ги тестираат сите овие беспилотни летала против европски земји, дури и против членки на НАТО?“, праша Зеленски на 16 октомври, осврнувајќи се на рускиот претседател Владимир Путин.

Тој предупреди дека европските лидери избегнуваат отворено да зборуваат за заканата од страв од ескалација, но дека ситуацијата може да стане многу посериозна ако Русија почне да користи балистички и крстосувачки ракети.

Експертите повикуваат на порешителен одговор од НАТО
Олександр Даниљук, поранешен советник во украинските министерства за одбрана и надворешни работи, а сега експерт за руско војување во британскиот институт RUSI, верува дека недостатокот на сериозен одговор ја охрабрува Москва.

„Русите во моментов се ограничени само од сопствените способности, бидејќи прават што сакаат. Нема реакција“, рече тој.

Даниљук верува дека НАТО треба да распореди дополнителни сили во балтичките држави и да ја зголеми поддршката за Украина.

Мина Аландер од Центарот за анализа на европската политика (CEPA) дели слично мислење, наведувајќи можни мерки како што се одбивање на визи за руски граѓани, одмазднички сајбер операции, порешителна акција против руската нафтена флота и санкции.

Сепак, Даниљук верува дека најефикасната мерка би била директно зголемување на помошта за Украина по секоја откриена руска разузнавачка операција во Европа.

„Секој пат кога ќе откриеме руска разузнавачка операција во Европа, треба да ја зголемиме нашата заедничка поддршка за Украина за 10 или 20 проценти“, предложи тој.

Зеленски бара дополнителни 70 милијарди евра
И покрај ограничените ресурси, Украина разви сопствено производство на оружје и беспилотни летала и можност за извршување напади врз руската нафтена инфраструктура и фабриките за оружје длабоко на руска територија.

Сепак, Киев предупредува дека без дополнителна европска помош, нема да може значително да го зголеми притисокот врз Москва.

Зеленски на состанокот на Европскиот совет на 16 октомври рече дека војната следната година ќе чини 155 милијарди евра и дека на Украина ѝ недостасуваат најмалку 70 милијарди евра.

„Можеме да го удвоиме или дури и да го трошиме производството на беспилотни летала. Замислете го притисокот што би можеле да го извршиме врз Русија ако можеме да произведеме два или три пати повеќе“, рече тој.

Додека европските земји ја зајакнуваат заштитата на критичната инфраструктура, телекомуникациите и одбранбената индустрија, клучното прашање останува дали ќе се држат до одбранбените мерки или ќе се обидат да наметнат конкретна цена на Москва за операциите што ѝ ги припишуваат.