Сменетиот министер за одбрана Федоров бара избори среде војна – Зеленски на удар

Поранешниот украински министер за одбрана Михајло Федоров, кого претседателот Володимир Зеленски го разреши минатиот месец, побара Украина да најде начин да одржи избори и додека трае војната со Русија. Неговиот настап се оценува како најсериозен внатрешен политички предизвик за Зеленски од почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година.

„Демократијата не може да биде заложник на Русија“, порача Федоров во видеообраќањето објавено во вторникот. Тој побара да се најде „легален, безбеден и реалистичен механизам“ со кој Украина би можела целосно да го обнови демократскиот процес и во услови на долготрајна војна. Според него, рускиот претседател Владимир Путин не смее практично да одредува кога Украинците ќе можат да ја избираат својата власт.

Во Украина во моментов не можат да се одржуваат избори додека е во сила воената состојба. Претседателските избори што во нормални услови требаше да се одржат во 2024 година беа одложени, а Зеленски остана на функцијата. Федоров смета дека продолжувањето на војната бара поинакво решение, но признава дека евентуалните избори би морале да обезбедат право на глас и за војниците на фронтот, милионите Украинци во странство и жителите на областите во непосредна близина на борбените линии.

- Advertisement -

Политичката тежина на неговиот настап е поголема поради драматичните околности во кои Федоров ја напушти владата. Зеленски во јули го разреши 35-годишниот министер, кој стекна голема популарност како еден од главните модернизатори на украинската армија, особено во развојот на војувањето со беспилотни летала. Како причина за смената претседателот ги посочи сериозните несогласувања меѓу Федоров и тогашниот командант на вооружените сили, генерал Олександр Сирски.

Смената предизвика протести во Киев, а кризата не заврши со заминувањето на Федоров. Подоцна Зеленски го смени и Сирски, додека демонстрациите за поддршка на поранешниот министер продолжија и во август, иако со помал број учесници. Федоров во новото обраќање ја критикуваше и состојбата во државното управување, корупцијата и практиката лојалноста да има предност пред стручноста при изборот на луѓе на важни функции.

Федоров засега не објави дека ќе се кандидира за претседател. Сепак, неговата политичка тежина нагло порасна по смената. Според анкета наведена во извештаите за неговото обраќање, тој во хипотетички втор круг на претседателски избори би можел убедливо да го победи Зеленски. Тоа му дава сосема поинаква тежина на барањето за избори од претходните повици за гласање што доаѓаа од политичките противници на актуелниот претседател.

Обраќањето на Федоров дојде истиот ден кога Зеленски го номинираше Јевхениј Хмара за нов министер за одбрана, по повеќенеделна криза околу раководењето со ресорот. Со повикот за избори, поранешниот министер практично отвори политичко прашање што Киев досега го одложуваше поради војната: колку долго може да трае сегашниот модел на власт ако конфликтот продолжи со години. Федоров својата позиција ја формулираше поинаку – демократијата, рече тој, „не е луксуз за мирнодопски времиња“, туку дел од она за што Украина денес војува.