Што најмногу ни ја краде енергијата на работа? Експерт открива како да ги препознаете првите знаци на стрес

Стресот стана речиси неопходен дел од секојдневниот живот, особено на работното место. Сепак, проблемот не е нужно во самиот стрес, туку во начинот на кој реагираме на него. Перфекционизмот, прекумерната самокритика и потребата за одобрување од другите се само некои од шемите што нè исцрпуваат секој ден, предупреди тренерката за стрес Ивана Малташиќ во интервју за Нови дан на Н1.

Како што истакна, целосното елиминирање на стресот не е можно или би било корисно.

„Одредена количина на стрес е секако добра за нас. Она што сите можеме да си го поставиме првото нешто наутро е како јас, со моето размислување и моите реакции, го зголемувам стресот за себе и за луѓето околу мене, и што е најмалку што можам да направам денес за да им ја олеснам работата на сите на работа – прво за себе, а потоа и за другите“, рече Малташиќ.

- Advertisement -

Перфекционизмот и самокритиката меѓу најголемите предизвикувачи
Зборувајќи за најчестите внатрешни предизвикувачи на стрес, Малташиќ ги издвои перфекционизмот, самокритиката и потребата за надворешно одобрување.

„Перфекционизмот се нереално високите стандарди што си ги поставуваме секој ден. После тоа доаѓа самокритиката, кога ништо што правиме не е доволно добро, а третиот голем предизвикувач е потребата за надворешна валидација. Наместо да си признаеме себеси и да го фалиме она што го правиме добро, очекуваме околината да го стори тоа“, рече таа.

Таа додаде дека комбинацијата од овие модели е главен извор на секојдневен стрес.

Проблемот не е стресот, туку нашиот одговор на него
Малташиќ верува дека стресот не е непријател, туку како го перцепираме е клучно.

„Одредена количина на стрес е присутна во текот на целиот живот. Нашиот мозок е програмиран милиони години да нè предупредува на опасностите за да преживееме. Денес, повеќе немаме вистински закани за животот, но нашиот мозок често ги перцепира непријатните разговори или тешките задачи како опасност. Ако не го тренираме поинаку, ќе живееме со чувство дека сме под постојан стрес“, објасни таа.

Што најмногу ни ја краде енергијата на работа?
Кога ја прашаа кои се најголемите „крадци на енергија“ во деловната средина, Малташиќ повторно посочи на внатрешните обрасци на однесување.

„Перфекционизмот, високото ниво на самокритика и потребата од надворешна валидација кај паметните, вредни и способни луѓе се огромни крадци на енергија, фокус и време. Кога ќе станеме свесни за нив и ќе почнеме да следиме каде бараме премногу од себе, тогаш сме на вистинскиот пат да го минимизираме стресот“, рече таа.

Зошто некои луѓе толку многу нè исфрлаат од рамнотежа?

Малташиќ истакнува дека различните карактери се составен дел од секоја работна средина, но дека сепак имаме најголема моќ врз сопствените реакции.

„Нашата природна желба е другите да се променат за да можеме ние да бидеме добро. И јас бев таква. Сепак, кога сфатив дека имам најголема моќ врз себе и врз моите реакции, почнав да гледам дека со промена на мојот начин на размислување и пристап, можам да спречам ситуациите да ескалираат во расправии или конфликти“, рече таа.

Кога стресот се претвора во прегорување
Зборувајќи за сопственото искуство, Малташиќ откри дека самата поминала низ сериозните последици од хроничниот стрес.

„Со години бев придружена од огромно чувство на грчеви, а во еден момент тоа резултираше со бениген тумор. Најтешкиот период беше во 2018 година, а во 2021 година го открив коучингот, кој е сè уште мојот омилен метод за работа на себе денес, бидејќи јасно покажува како да се стигне од точката А до точката Б и каде има простор за промена“, рече таа.

Првиот знак на нервоза е предупредување
Како наједноставна алатка што секој може да ја примени денес, Малташиќ советува да се обрне внимание на првите знаци на нервоза.

„Внимавајте на првите знаци на нервоза. Ова е знак дека примитивниот дел од мозокот, нашиот центар за страв, е активиран. Дајте си две или три секунди за да вдишете и издишите. Честопати препорачувам вежба четири-осум – вдишете до четири низ носот, издишете до осум низ устата. Не мора да биде точно четири и осум, може да биде три и шест, важно е да си дадете неколку секунди за да се смирите“, објасни таа.

Тој додава дека само тогаш се активира префронталниот кортекс, делот од мозокот што овозможува порационално размислување.

„Кога повеќе не ја перцепираме ситуацијата како опасност, можеме да реагираме многу помирно и попаметно отколку кога реагираме од страв.“

Емпатија наместо конфликт
Малташиќ верува дека разбирањето на сопствените реакции помага и во односот со другите.

„Кога сфатив дека другите луѓе имаат ист примитивен мозок како мене, почнав да имам многу поголема емпатија. Секако, има луѓе со кои е потешко, но за деведесет проценти од луѓето на работа можеме да развиеме разбирање. Кога ќе разбереме дека и тие се под стрес, ќе ни биде полесно да го решиме проблемот заедно“, рече таа.

Кога конфликтот ескалира – направете пауза
Ако конфликтот веќе се разгорел, таа советува да се направи пауза.

„Кога ќе видиме дека ситуацијата ескалирала, доколку е можно, секогаш би предложила да се направи пауза. Кажете: „Можам да видам дека сите сме напнати. Можеме ли да го продолжиме разговорот за петнаесет минути?“ Луѓето често мислат дека мора веднаш да го решат проблемот, но тоа не е случај.

„. Неколку минути растојание честопати прават голема разлика“, рече таа.

Границите не се себичност
Конечно, таа рече дека поставувањето граници не значи оштетување на односите.

„Границите се тука за да нè заштитат, а не да ги повредат другите. Тие ги штитат нашите вредности и даваат можност врската да се гради на поздрави темели“, рече таа.

Наместо кратко одбивање, таа препорачува поинаков начин на комуникација.

„Наместо само да кажете „не“, обидете се да кажете: „Не ми се допаѓа тоа, и еве зошто“. Кога им даваме контекст на луѓето и објаснуваме што ни одговара, градиме подобра комуникација и подобри односи на работа“, заклучи Малташиќ.