ПОЧНА СУДЕЊЕТО НА ЧОВЕКОТ ШТО НАРЕДИ ГРАНАТИРАЊЕ И РЕЧЕ „ЌЕ НАПРАВАМ ПОСТАР, НОВ ДУБРОВНИК“

Судењето во отсуство на 90-годишниот Божидар Вучуревиќ, поранешен градоначалник на Требиње, кој е обвинет од хрватското судство за две воени злосторства против цивили во областа на Дубровник за време на Татковинската војна, започна денеска во Сплитскиот окружен суд.

Постапката не напредуваше значително на денешното рочиште, бидејќи главно се дискутираа првичните предлози на страните, пишува Далмација данас. Дури беше покренато и прашањето дали 90-годишниот обвинет е сè уште жив.

Вучуревиќ беше обвинет во 2008 година, но судењето не можеше да се одржи со години бидејќи не беше достапен за хрватското судство. И покрај меѓународната потерница, тој не беше уапсен и екстрадиран во Хрватска, па постапката против него на крајот беше покрената во отсуство.

- Advertisement -

Поранешниот градоначалник на Требиње стана познат во пошироката јавност по неговата изјава дека ќе „направи постар, нов Дубровник“, што ја даде за време на воените настани во раните 1990-ти. Подоцна тврдеше дека само се шегувал.

Според обвинението на Државното обвинителство на Република Хрватска, од 1991 до 29 октомври 1995 година, додека имал голем број политички и воено-политички функции, Вучуревиќ учествувал во планирањето, поттикнувањето и спроведувањето активности насочени кон окупација на делови од Хрватска и протерување на хрватското население.

Во тој период, тој бил, меѓу другото, основач и прв претседател на општинскиот одбор на Српската демократска партија (СДС), претседател на Општинското собрание на Требиње, претседател на Српската автономна област Источна Херцеговина и претседател на кризниот и воен штаб на општина Требиње. Тој бил и претставник во две свикувања на Народното собрание на Република Српска.

Обвинителството го товари дека дејствувал самостојно и во соработка со Радован Караџиќ, кој беше осуден за воени злосторства во Хаг, учествувал во спроведувањето на планот за создавање „Голема Србија“ преку окупирање и анексирање на делови од хрватската територија и протерување на Хрватите.

Според обвинението, Вучуревиќ наредил мобилизација на територијалната одбрана во областа Требиње и формирање на специјални полициски единици, чии членови биле регрутирани во единици на Југословенската народна армија (ЈНА).

На 1 октомври 1991 година, овие сили започнале напад врз Хрватска од територијата на Херцеговина и Црна Гора. До 26 октомври 1992 година, тие го окупирале подрачјето на Дубровник од Превлака до Стон, со исклучок на самиот Дубровник, кој бил под целосна блокада.

Обвинителството тврди дека за време на нападот и окупацијата биле извршени бројни прекршувања на меѓународното хуманитарно право и одредбите од Женевските конвенции. Според обвинението, напаѓачките сили намерно и неселективно гранатирале цивилно население, комерцијални и станбени згради, верски објекти и културни споменици.

Во овие напади, тврди обвинителството, 91 цивил е убиен, а 200 биле ранети. Покрај човечките жртви, била предизвикана огромна материјална штета, а населението било спречено да живее нормален живот. Илјадници Хрвати од Конавле, Жупа Дубровник, Дубровничкиот Приморски крај и самиот Дубровник биле принудени да ги напуштат своите домови.

Според обвинението, комерцијални, цивилни и верски објекти и приватен имот биле уништени, запалени и ограбени во окупираните области. Цивилите биле притворени и однесени во логорите Морињ и Билеќа, низ кои, според обвинителството, поминале околу 450 лица.

Посебен дел од обвинението се однесува на гранатирањето на историското јадро на Дубровник, кое е на листата на светско наследство на УНЕСКО.

Нападите биле особено интензивни од 8 до 13 ноември и 6 декември 1991 година. Според обвинението, неколку илјади гранати биле испукани врз Дубровник и неговиот историски центар, при што сериозно биле оштетени бројни културни споменици во рамките на градските ѕидини.

Обвинителството го товари Вучуревиќ и за настаните по повлекувањето на ЈНА од окупираната област на Дубровник во октомври 1992 година.

Според обвинението, Вучуревиќ, како претседател на САО на Источна Херцеговина, имал авторитет и контрола врз вооружените сили таму. Заедно со командата на Херцеговскиот корпус, кој дејствувал како дел од Армијата на Република Српска од мај 1992 година, тој наредил окупирање на борбени позиции кон Хрватска.

Обвинителството тврди дека тој наредил континуирано гранатирање на Дубровник и околината, вклучувајќи ги цивилните и комерцијалните објекти и населението. Според обвинението, овие напади траеле до 29 октомври 1995 година, и покрај тоа што предизвикале голема материјална штета, тие предизвикале и смрт на цивили.