Од Коле Ангеловски до Трајко Славевски: Нова македонска комедија на релација Охрид–Прилеп–Битола

Во 1988 година публиката се смееше на македонската комедија „Викенд на мртовци“ во режија на Коле Ангеловски. Во 2026 година, по ироничната оценка на нашата редакција, „Златна малина“ за најлош филм убедливо ќе ја освои гувернерот на Народната банка, Трајко Славевски, за трагикомедијата „Алта банка Битола“.

Реалноста што надмина сценарио

Сценариото го пишува реалноста. Гувернерот на денешната прес-конференција најави три олеснувања за клиентите на Алта банка Битола. Од понеделник, 9 ноември, ќе бидат отворени шалтери во Тетово и Струмица, каде што граѓаните без платежни картички ќе можат да подигнат до 20.000 денари. За граѓаните од Прилеп, Ресен и Охрид НБРСМ ќе организира автобуски превоз до филијалата во Битола, за да си ги подигнат пензиите и социјалната помош (не знаее дали со превозот е вклучен сендвич и сокче). Од следната недела неделниот лимит со картичките расте од 10.000 на 15.000 денари. А идните приливи од плати, пензии и социјални трансфери од институции или фирми со сметки во други банки ќе можат да се повлечат во целост.

Тој истовремено повтори дека банката е ликвидна и висококапитализирана, не е во стечај и не ѝ е одземена дозвола, а администрацијата е привремена мерка до промена на сопственоста.

Автобус за пензија

- Advertisement -

Подгответе ги ќебињата, термосите и сендвичите. Пензионери од Охрид, Ресен или Прилеп ќе се качи во автобус на НБРСМ, ќе го помине патот од околу 70 километри до Битола, ќе чека на ред во експозитурата, која според гувернерот работи во две смени и во сабота, и ќе подигне најмногу 20.000 денари. Просечниот повлечен износ вчера бил околу 19.000 денари по клиент, а денеска околу 16.000. Потоа, ако е среќен, ќе се врати со истиот автобус.

Жителите на Охрид, Прилеп, Ресен и околните градови не го бираа тоа сценарио. Тие само имаат сметка во банка што не е во стечај и не ѝ е одземена дозвола, но нејзиното работење е сведено на автобус и ред пред шалтер.

Каде е логиката?

Прашањето на јавноста не е дали олеснувањата се добри. Тие се подобри од претходното. Прашањето е зошто се потребни, ако банката е ликвидна, висококапитализирана и со солиден квалитет на кредитното портфолио. Ако состојбата е добра, зошто штедачите мора да патуваат? Ако пак мерките се нужни, тогаш изјавите за солидноста не се целосна слика.

Во изјавата на гувернерот, како што ни е пренесена, не се наведува дека автобусите се „поекономични“ од исплата по експозитури во градовите. Тоа е заклучок на колумнистот. Ако гувернерот има економско објаснување, нека го каже јавно, со бројки: колку чини автобуски превоз, колку исплата во локални експозитури, а колку ќе чинат за граѓаните трошоците на пат и изгубеното време.

Реални прашања зад сатирата

1. Зошто не исплата во Охрид, Прилеп и Ресен? Каде се експозитурите на банката надвор од Битола, и дали тие се затворени заради администрацијата или заради оптимизација?
2. Колку чини организираниот превоз и кој го плаќа?
3. Што со постарите и болните, на кои долгото патување е тешко?
4. Колку време трае администрацијата? Гувернерот рече дека е привремена мерка до промена на сопственоста, но на понудата за акциите допрва треба да се чека.
5. Кој одговара за штетата на граѓаните што губат работен ден, пари за превоз и нерви?

„Има ли некој нормален?“

Ова е прашањето со кое завршува колумната и што го поставуваат многумина. Одговорот е да: има нормални граѓани што само бараат да си ги подигнат сопствените пари без автобус, а исто така и институции што можат да го олеснат тоа. Прашањето е само дали ќе го направат пред да се претвори трагикомедијата во трагедија за довербата во банкарскиот систем.

Колумна на уредникот на  редакцијата на Охридскај Сашо Денесовски. Текстот содржи сатирични оценки и лично мислење. Фактите се засноваат на јавните изјави на гувернерот. Институциите имаат право на одговор.