ОД АНДРИЌЕВ ВЕНАЦ ДО ИЛИНДЕНСКА,ДЕПОЗИТИТЕ НА АЛТА БАНКА БИТОЛА ПАДНАЛЕ ЗА НАД 26 МИЛИОНИ ЕВРА ВО ОКТОМВРИ: Каде отидоа парите и зошто Славески молчеше?

Од 144,8 милиони евра на 30 септември до 118,3 милиони на 29 октомври. НБРСМ тврди дека одлив кон Србија и Русија нема, но не кажува каде завршиле парите.

Што покажуваат бројките

Две официјални мерења, направени на различни датуми, го откриваат проблемот:

• 30 септември 2026: депозитите на клиентите во Алта банка Битола изнесуваат околу 144,8 милиони евра, според неревидираниот биланс на банката.
• 29 октомври 2026: НБРСМ објави дека депозитите се околу 118,3 милиони евра.

Разликата е околу 26,5 милиони евра, односно пад од 18% за помалку од еден месец. Важна напомена: ова е пресметка на редакцијата од два податоци, не износ што НБРСМ го соопштила како „подигнат“. Падот на салдото може да произлезе од готовински повлекувања, пренос во други банки, плаќања во странство или комбинација. Не е утврдено кое од нив.

Што тврди НБРСМ

- Advertisement -

Народната банка соопшти дека во 2025 приливите од Србија биле 2,2 милиони евра, а одливите 5,3 милиони. Од јануари до октомври 2026 приливите се 6,2 милиони, а одливите 7,2 милиони евра. Одливи кон Русија не се евидентирани. По 26 октомври, одливите кон Србија биле околу 180.000 евра, а приливите околу 16.000. Гувернерот Трајко Славески изјави дека средствата на банката се два до три пати поголеми од обврските и дека банката е ликвидна и висококапитализирана.

Значи, ако одливот од над 26 милиони евра не отишол кон Србија или Русија, останува прашањето каде отишол. Банкарската тајна ги штити податоците за поединечни клиенти, но не и збирните податоци по канал и по вид клиент.

Дали се намалила ликвидноста?

Речиси сигурно да. На 30 септември ликвидната актива изнесувала 43,91% од вкупната, односно околу 80 милиони евра. Како илустрација: ако поголемиот дел од одливот бил исплатен од готовина и средства кај централната банка, ликвидните средства би паднале на околу 54 милиони евра, или околу 46% од депозитите. Тоа не е официјален податок. Јавни ликвидносни показатели по октомври не постојат, и затоа НБРСМ мора да ги објави.

Кој „дозволил“ повлекувањето?

Никој не дава дозвола за подигање на сопствени депозити. До 1 ноември банката работеше без ограничувања, па повлекувањата беа законити. Вистинското прашање е друго: дали НБРСМ го следеше одливот додека се случуваше, кога го забележа и зошто ограничувањата и администрацијата дојдоа дури откако депозитите веќе паднаа за над една петтина.

Прашања за гувернерот Славески

1. Колкав бил нето-одливот на депозити во септември и октомври, по недели?
2. Колку од одливот е готовина, колку трансфер кон други домашни банки и колку плаќања во странство, со распределба по земји?
3. Колкав дел отпаѓа на правни лица, а колкав на физички лица?
4. Дали меѓу клиентите што ги повлекле парите има поврзани со сопственикот или со Алта групата?
5. Кои се ликвидносните показатели на банката на 31 октомври и на 1 ноември?
6. Кога НБРСМ за прв пат забележала зголемен одлив и какви мерки презела пред 1 ноември?
7. Зошто о одливот не беше јавно соопштен, а лимитот за граѓаните беше воведен без претходна подготвеност?

——————————————————————————————————————————————–

Тврдењето дека банката е ликвидна и висококапитализирана може да е точно. Но бројката од над 26 милиони евра за еден месец не е мала, а јавноста нема одговор кој ги повлекол парите и каде завршиле. НБРСМ има обврска да ги објави збирните податоци.

С.Д.