Навика што би можела да го забави стареењето на јајниците: Научниците истражуваат и лек со сличен ефект

Јајниците се меѓу првите органи што покажуваат знаци на стареење, но сепак не знаеме со сигурност зошто се случува тоа, ниту како да се забави овој неизбежен процес.

Во моментов, не постојат одобрени терапии што можат да го забават стареењето на јајниците, пренесува *Science Alert*.

Сепак, ново истражување спроведено врз луѓе и глувци укажува на можен начин за забавување на овој процес – преку нешто што му е достапно на речиси секого.

- Advertisement -

Во експериментите со женки глувци, оние што редовно вежбале на лента за трчање во текот на еден месец, имале повеќе фоликули во јајниците во споредба со оние што не вежбале.

Кај нив, исто така, било забележано помало губење на примордијалните фоликули – неактивни јајце-клетки што не можат да се обноват. Тие служат како резерва на незрели јајце-клетки во јајниците.

Уште поинтересно е постоењето на лек што би можел да ги имитира овие позитивни ефекти врз репродуктивното здравје, дури и во отсуство на физичка активност.

Кога на глувците им бил даден експериментален лек наречен „АдипоРон“ (AdipoRon), нивниот репродуктивен век се продолжил; тие можеле да имаат потомство на постара возраст во споредба со глувците што не го примиле третманот.

По примената на овој лек, вкупниот број на фоликули во јајниците и нивото на протеинот познат како анти-Милеров хормон (AMH) биле значително повисоки.

Повеќето од глувците што не го примиле третманот престанале да се размножуваат околу 12-месечна возраст. За разлика од нив, глувците третирани со лекот „АдипоРон“ продолжиле да имаат потомство сè до 15-месечна возраст.

Истражувањето, предводено од научници од Медицинскиот универзитет во Гуангжу, Кина, е објавено во списанието *Nature Aging*.

„Со потврдувањето на заштитните ефекти на физичката активност врз стареењето на јајниците, оваа студија придонесува кон поширокото разбирање дека физичката активност може да го забави процесот на стареење кај повеќе органи“, наведуваат авторите на студијата – биомедицинските истражувачи Бјао Ли, Нана Женг и Тонг Луо.

Според биохемичарот Филип Шерер, кој не бил вклучен во истражувањето, ова дело претставува „добро спроведен и многу возбудлив придонес во оваа област“. Женките глувци кои примале „АдипоРон“ (AdipoRon) во текот на еден месец, почнувајќи од седуммесечна возраст, задржале значително повеќе примордијални фоликули во споредба со глувците кои не биле третирани. Лекот исто така го зголемил вкупниот број на фоликули во јајниците, иако немал влијание врз бројот на фоликули кои веќе започнале да растат.

Денес постои значителен број истражувања кои сугерираат дека физичката активност може да го продолжи животниот век и да го забави стареењето на различни органи, како што се мозокот и срцето.

Сепак, влијанието на вежбањето врз здравјето на јајниците не е ни приближно толку добро истражено.

Новите експерименти врз глувци укажуваат на тоа дека физичката активност навистина може да биде начин за забавување на стареењето на јајниците; згора на тоа, подоброто разбирање на основните механизми откри потенцијална цел за развој на нов лек. „Иако нашите експерименти врз животни потврдуваат причинско-последична врска, тие можеби не го реплицираат целосно процесот на стареење на јајниците кај луѓето“, предупредуваат истражувачите во изјава во врска со студијата.

„Не можеме со сигурност да тврдиме дека физичката активност ја спречува менопаузата.“

Сепак, резултатите од овие експерименти оправдуваат понатамошни истражувања.

Ова е особено значајно бидејќи авторите на студијата пронашле слични докази и кај луѓето.

Во две големи популациски студии — една спроведена во Обединетото Кралство, а другата во Соединетите Држави — жените во пременопауза пријавиле повисоко ниво на физичка активност во споредба со жените кои веќе поминале низ менопаузата.

Во британската студија, повисокото ниво на физичка активност исто така се поврзувало со подоцнежен почеток на менопаузата кај жените кои веќе ја доживеале.

Постоел уште еден фактор што ги поврзувал наодите од студиите врз луѓе и оние врз глувци.

Глувците кои биле физички активни на лента за трчање покажале зголемени нивоа на адипонектин, протеински хормон што се наоѓа во јајниците.

Овој пептид е тесно поврзан со развојот на фоликулите во јајниците и со зачувувањето на резервата на јајниците — односно, залихата на јајце-клетки.

Кога на женките глувци им бил даден „АдипоРон“ — лек што ги стимулира рецепторите за адипонектин — нивниот репродуктивен животен век се продолжил.

Меѓутоа, кога истражувачите го намалиле производството на адипонектин во јајниците на глувците, заштитниот ефект на вежбањето против губењето на примордијалните фоликули се намалил за 76 отсто. Кога истражувачите ги разгледаа податоците за луѓето, открија слична поврзаност во механизмот на дејствување.

Меѓу речиси 147.000 учесници во базата на податоци „UK Biobank“, поединците кои носеле една од двете генетски варијанти поврзани со адипонектинот, влегле во менопауза, во просек, околу еден месец подоцна од другите учесници во студијата.

„Во оваа студија, обезбедивме значајни докази дека адипонектинот делува како примарен – иако не и единствен – посредник на корисните ефекти од физичката активност“, заклучуваат истражувачите.

„И физичката активност и адипонектинот би можеле да бидат ветувачки цели за забавување на стареењето на јајниците, со значајни импликации за репродуктивното здравје и долговечноста.“

Сепак, потребни се долгорочни студии и рандомизирани контролирани испитувања за да се потврдат ефектите од физичката активност и лекот AdipoRon.

AdipoRon е сè уште во претклиничка фаза на развој и потребни се дополнителни резултати пред да може да напредува во клинички испитувања кај луѓето.

Сепак, со оглед на тоа што адипонектинот не се наоѓа само во јајниците, разумно е да се претпостави дека овој лек би можел да има поширока примена во истражувањето на долговечноста.

„Механизмите што го регулираат стареењето на јајниците и женската неплодност сè уште не се целосно разбрани“, изјави Шерер во соопштение за списанието *Nature Aging*.

„Ова е особено релевантно денес, бидејќи сè повеќе жени го одложуваат породувањето до доцните триесетти години, што ги прави интервенциите што ја зачувуваат функцијата на јајниците сè поважни.“