Македонската опозиција на раскрсница, нова платформа или стар ЗНАМ со изанкани лица

Секоја криза во опозицијата раѓа нова иницијатива, секоја нова иницијатива раѓа нова надеж, а секоја надеж, по неколку месеци, се стопува во истиот стар модел, борба за фотелји, а не за идеи. Актуелниот момент на македонската политичка сцена го потврдува токму тоа, повторно.

Нова платформа, стари лица

Најавата за формирање нова политичка иницијатива, овој пат под име кое звучи демократски и инклузивно, требаше да отвори простор за граѓански дијалог. Наместо тоа, дебатата се одржа зад затворени врати, а меѓу учесниците доминираат исти познати имиња, поранешни и актуелни функционери, луѓе кои со децении циркулираат низ истите партиски структури. Идејата за обнова брзо се претвора во преуредување на истата гарнитура, само со нов пакет и нова терминологија.

Тука се наметнува старото прашање, дали новата иницијатива е знак дека опозицискиот простор конечно се раздвижува, или е само уште еден обид за внатрепартиска пресметка, овој пат маскирана како јавна дебата за иднината.

Фрагментација наместо консолидација

- Advertisement -

Историјата на македонската политика покажува дека нови политички субјекти умеат да привлечат значителен број гласачи, но нивниот ефект честопати завршува во дополнителна фрагментација, а не во консолидација на опозицискиот блок. Аналитичарите предупредуваат дека во изборен систем каков што е македонскиот, расцепканата опозиција тешко гради убедлива алтернатива на власта. Резултатот е модел во кој една доминантна владејачка партија останува без вистински коректив, а опозицијата се губи во внатрешни судири и лидерски пресметки.

Реакциите на актуелното раководство на најголемата опозициска партија, кое новата иницијатива веднаш ја означи како обид за поткопување однадвор, само го потврдуваат стравот дека станува збор повеќе за прашање на контрола врз партиската база, отколку за вистинска идеолошка обнова.

Зар и ти, сине Бруте

Кога поранешни соборци и долгогодишни партиски кадри почнуваат јавно да се пресметуваат едни со други, паралелата со класичното прашање, зар и ти, сине Бруте, се наметнува сама од себе. Разликата е само во тоа што овде нема ниту еден цар, туку многу мали цареви, секој со сопствена амбиција за фотелја, титула или влијание. Кога личните интереси го надминуваат заедничкиот проект, предавството престанува да биде исклучок, а станува редовна алатка на политичкото делување.

Фотелјата пред идеологијата

Вистинскиот проблем не е бројот на партии или иницијативи, туку мотивот зад нив. Додека функциите, бенефициите и привилегиите што ги нуди власта остануваат попривлечни од долгорочна идеолошка определба, секое ново движење ризикува да заврши како уште една станица кон лична политичка промоција. Граѓаните веќе го препознаваат образецот, нови имиња, стари амбиции, исти резултати.

За да една нова иницијатива навистина донесе промена, таа мора да понуди јасен одговор на прашањата што граѓаните реално ги засегаат, владеењето на правото, економската сигурност и европската перспектива на земјата, а не само нова обвивка за стари лица кои бараат спас во нова фотелја.

Заклучок

Македонската опозиција стои пред избор, вистинска обнова заснована на идеи и програма, или уште еден циклус на преименувања и прегрупирања кои на крајот ја зацврстуваат позицијата на власта. Додека фотелјата останува посладок мотив од идеологијата, секоја нова платформа ризикува да биде само привремена станица, а не вистинска промена.

Сашо Денесовски