ИВИЦА КОНЕВСКИ, Градилиштето каде загина работник . Што предвидува законот?

Скопје, 24 април 2026

ШТО СЕ СЛУЧИ?

Денеска наутро, на градилиште на улица „Козјак” во Кисела Вода, при ископ на темели дојде до одрон на земја со кој беа затрупани четворица работници. Еден од нив го загуби животот, а останатите тројца се пренесени во Ургентниот центар. Според лекарите, еден од повредените ќе биде подложен на операција поради скршеници на нозете, додека другите двајца имаат полесни повреди , нагмечувања и повреда на лактот. Подоцна е пријавено и петто повредено лице.

КОЈ Е ИНВЕСТИТОРОТ И КОЈ Е ИЗВЕДУВАЧОТ?

Инвеститор на зградата е компанијата „Нар Инвестмент”, чиј основач и сопственик е поранешниот градоначалник на Општина Аеродром, Ивица Коневски. Компанијата е основана во ноември 2025 година и регистрирана во општина Центар, а за директор е наведен Илија Коневски.

- Advertisement -

Коневски јавно изјави дека земјиштето е во сопственост на неговото семејство и дека зградата ја гради фирмата „Јакимовски ДОЕЕЛ” — компанија со долгогодишно искуство во градежништвото. Тој истакна дека биле добиени сите потребни одобренија за градба и дека најверојатно земјиштето се излизгало ненадејно.

ШТО ПРЕДМЕТ ОТВОРИЛ ОБВИНИТЕЛСТВОТО?

Основното јавно обвинителство Скопје веднаш отвори истрага. Дежурен јавен обвинител изврши увид на лице место и издаде наредба за обдукција на починатиот. Во испитувањето на причините и почитувањето на прописите за заштита при работа се вклучени и Државниот инспекторат за труд и општинскиот градежен инспектор.

ШТО ПРЕДВИДУВА ЗАКОНОТ?

Ова е случај каде потенцијално се активираат три правни рамки истовремено.

1. Закон за безбедност и здравје при работа

Овој закон јасно утврдува дека работодавачот е должен да ги идентификува и отстрани сите ризични фактори на работното место пред да започне со работа. На градилиштата, ископот за темели е меѓу најризичните операции , законот бара претходна геотехничка проценка, правилно потпирање на ѕидовите на ровот и постојан надзор. Доколку инспекцијата утврди дека овие мерки не биле преземени, против одговорното лице следуваат прекршочни и кривични санкции.

Изведувачот „Јакимовски ДОЕЕЛ” е непосредно одговорен за спроведување на мерките за безбедност на теренот, но инвеститорот „Нар Инвестмент” не е автоматски ослободен , законот предвидува дека инвеститорот е должен да избере стручен надзор и да обезбеди дека работите се вршат согласно техничката документација.

2. Закон за градење

Градбата мора да биде покриена со соодветна дозвола, стручен надзор и изработена техничка документација. Доколку се утврди дека ископот бил изведен без соодветно геотехничко елаборат или надвор од рамките на одобрениот проект, надлежниот градежен инспектор може да нареди запирање на градбата и може да поднесе пријава до обвинителството.

3. Кривичен законик

Ова е правно најтешкиот дел. Доколку истрагата покаже дека несреќата е резултат на несовесност или непочитување на прописите за безбедност, одговорните лица , директорот на изведувачката фирма, надзорниот инженер, евентуално и раководителот на градилиштето , може да бидат обвинети за:

• „Повреда на прописите за безбедност при работа” — кривично дело кое, кога ќе резултира со смртен исход, предвидува казна затвор.
• „Предизвикување општа опасност” — доколку со начинот на изведба биле загрозени и соседните објекти и нивните жители, на ШТО укажуваат и жителите на улицата Козјак кои зборуваат за поткопување на темелите на постоечките згради.

Важно е да се нагласи дека кривичната одговорност е лична , таа паѓа на физички лица кои донеле конкретни одлуки, а не автоматски на сопственикот на инвеститорската компанија. Сепак, доколку се докаже дека инвеститорот вршел притисок за забрзување на работите или занемарување на безбедносните мерки, и тој може да биде дел од истрагата.

ПРАВНА СЛАБОСТ: ФИРМА СТАРА САМО 5 МЕСЕЦИ

Еден детаљ заслужува посебно внимание , „Нар Инвестмент” е компанија основана само пет месеци пред несреќата. Ова отвора прашање за стручниот капацитет на инвеститорот и за тоа дали надзорот над изведбата бил соодветно организиран. Законот за градење бара инвеститорот да ангажира овластен надзорен орган , дали тоа е сторено, е дел од она што истрагата треба да го утврди.

ЗАКЛУЧОК

Законската рамка во Македонија јасно предвидува одговорност и за изведувачот и за инвеститорот кога при градежни работи ќе дојде до повреди или смртни случаи. Клучното прашање на кое истрагата мора да одговори е: Дали биле почитувани техничките прописи за ископ на длабоки темели? Ако одговорот е не , следуваат кривични пријави. Ако одговорот е да , истрагата ќе мора да утврди дали станува збор за непредвидени геолошки услови, или за занемарување на знаците за опасност.

Во меѓувреме, судбината на загинатиот работник останува трагичен потсетник дека прописите за безбедност на градилишта не смеат да бидат само административна формалност.