Евроњуз: ЕУ ќе ги пренасочи средствата од Западен Балкан кон Црна Гора, Албанија и Северна Македонија

Европската комисија ќе ги пренасочи средствата од Планот за раст на Западен Балкан кон земјите кои остваруваат најбрз напредок во спроведувањето на реформите потребни за пристапување во ЕУ, Црна Гора, Албанија и Северна Македонија, објави денес бриселскиот портал Евроњуз.

Портпарол на Комисијата изјави за Евроњуз дека Комисијата сега ќе ги процени реформските чекори што требаше да се преземат до 30 јуни и дека, доколку не се исполнат условите, поврзаните средства би можеле да се прераспределат меѓу други корисници.

Структурата за реформи и раст на Западен Балкан, воспоставена како дел од Планот за раст за периодот 2024-2027 година, предвидува шест милијарди евра грантови и заеми што треба да се исплаќаат врз основа на напредокот на земјите во регионот во спроведувањето на Агендата за реформи.

- Advertisement -

Сепак, според Комисијата, досега се исплатени само околу 673 милиони евра, при што речиси сите средства одат во три земји.

Црна Гора, Албанија и Северна Македонија постигнаа најголем напредок во процесот на пристапување благодарение на нивните реформски програми, соопшти „Еуроњуз“, додавајќи дека Босна и Херцеговина, Косово и Србија генерално се сметаат за заостанати кандидати.

За да ги добијат доделените средства, земјите мора да спроведат реформи во договорените рокови, а доколку не го сторат тоа, Комисијата може да задржи дел или целиот износ поврзан со одреден услов.

Земјите имаат една година да ги исполнат условите, или две години во текот на првата година од имплементацијата, по што средствата се прераспределуваат на други кандидати во регионот.

Ова значи дека првиот таков рок за спроведување на реформите потребни за исплата на средствата истече на крајот на јуни.

Портпарол на Европската комисија изјави за „Еуроњуз“ дека, како што е предвидено со Инструментот, каде што не се спроведени реформските чекори и каде што грејс периодите се истечени, соодветните средства можат да се прераспределат меѓу другите корисници.

„Во врска со чекорите што требаше да се преземат на 30 јуни, Комисијата сега ќе спроведе сеопфатна и објективна проценка на сите корисници“, рече портпаролот.

Со други зборови, додава Euronews, Комисијата ќе ги прераспредели непотрошените пари на земјите за кои се проценува дека постигнале најголем напредок во реформите, а тоа се „водечките“ Црна Гора и Албанија, како и Северна Македонија, која исто така е успешна во реформите.

Најголем губитник е БиХ, која досега не добила никакви средства од Планот за раст бидејќи не имплементирала ниту една од потребните реформи, а Србија и Косово исто така ќе бидат во неповолна позиција, иако досега добиле некои средства.

Европската комесарка за проширување Марта Кос веќе ги повика земјите од Западен Балкан во април да ги забрзаат реформите или ризикуваат да ги изгубат парите наменети за нив во рамките на Инструментот за реформи и раст.

Претставниците на ЕУ нагласуваат дека инструментот обезбедува стимулативно финансирање и дека Комисијата не ги одзема парите затоа што земјите никогаш немале право на нив освен ако не ги спроведат потребните реформи.

Официјален претставник на ЕУ, кој побара да не биде именуван, рече дека тоа е како да ве плаќаат на час.

„Добивувате пари само за работата што всушност ја работите“, рече тој.

Се очекува Комисијата да им даде на земјите-членки на ЕУ повеќе детали за ова прашање подоцна овој месец, вклучително и колку средства ќе бидат прераспределени, објави „Еуроњуз“.

Други потенцијални опции вклучуваат рамномерно распределување на дополнителните пари за техничка помош меѓу сите земји од Западен Балкан, префрлање на парите на други земји-кандидатки надвор од регионот или враќање на парите во буџетот на ЕУ.

„Реформите мора да останат приоритет за корисниците за да се искористи максимално она што го нуди Планот за раст“, ​​рече портпарол на Комисијата.