ДВЕТЕ ЛИЦА НА БИТОЛСКИОТ ФИНАНСИСКИ МРАК: АНЕТА ЃОРГИЕВ И ДАНИЦА ЏУТЕВСКА

ОТВОРЕНО ПИСМО ДО УЈП И НБРМ: ГРАЃАНИТЕ ИМААТ ПРАВО ДА ЗНААТ

Колку данок платиле Анета Ѓоргиев и Даница Џутевска  и зошто државата молчи?

Истражувачки тим на OhridSky

Битола, Град со долга историја, со длабоки традиции и со сè поочигледна сенка на финансиски мрак кој се шири низ неговиот деловен свет. Во центарот на таа сенка, истражувачката редакција на OhridSky ги идентификуваше две жени чии имиња во различни прилики се поврзуваат со исти кругови, исти методи и исти прашања , прашања на кои државата сè уште не дала одговор.

Нивните имиња: Анета Ѓоргиев и Даница Џутевска.

I. АНЕТА ЃОРГИЕВ: ЖЕНАТА НА ИЛЈАДА ФИРМИ

Кога АЛТА Банка АД Белград ја купи осигурителната компанија ЗОИЛ Македонија АД Битола за 1,7 милиони евра, медиумите ја пренесоа вестата без посебно испитување. OhridSky го постави прашањето кое никој друг не го постави: Каква е врската помеѓу Анета Ѓоргиев , акционер во Стопанска Банка Битола, член на одборот на ЗК Пелагонија, управителка на повеќе битолски фирми  и лицата кои стојат зад оваа брза финансиска трансакција? ohridsky

Она што OhridSky го утврди е дека Анета Ѓоргиев, во текот на неколку месеци пред финализирањето на продажбата, вршела длабинска анализа на ЗОИЛ Битола. Таа, заедно со уште две лица од битолскиот бизнис свет, се јавувала меѓу потенцијалните купувачи на компанијата. По нејзиното повлекување, набргу на сцена стапи АЛТА Банка. ohridsky

Во Централниот Регистар на Република Северна Македонија, нејзините траги се оставени насекаде. Анета Ѓоргиев е документирана во центарот на разгранета деловна мрежа: управителка на ИНТЕР ДИГИТАЛ ЕНЕРЦИ ДООЕЛ Битола , фирма регистрирана за производство на електрична енергија, поврзана со бегалецот Васко Ковачевски и денес со статус НЕАКТИВНА по неговото бегство , со неограничени овластувања и без уплатен основен влог. Исто така управителка на ИНТЕР ДИГИТАЛ ЛТД ДООЕЛ Битола, фирма регистрирана за огласување преку медиуми, и содружник во 77 СОФТ ДОО Битола. ohridsky

Клучот за разбирање на целата слика е во Стопанска Банка АД Битола. Анета Ѓоргиев и Цветан Панделески биле акционери во таа банка. Панделески е претседател на Одборот на директори на ЗК Пелагонија, а Ѓоргиев е неизвршен член на истиот одбор. АЛТА Банка АД Белград во 2025 година ја лансираше јавната понуда за преземање на Стопанска Банка Битола по цена од 3.777 денари по акција, а трансакцијата беше финализирана до октомври 2025 со стекнување на 93,2571% од капиталот. ohridsky

Поврзаноста на Ѓоргиев со бегалецот Васко Ковачевски , поранешен директор на Електрани на Северна Македонија, кој во моментов ужива во странство под меѓународна потерница , е една од клучните нити на целата приказна. Прашањето на OhridSky останува отворено и гласно: Кој го оплодува капиталот на бегалецот додека тој е недостапен за македонското правосудство?

II. ДАНИЦА ЏУТЕВСКА: ЖЕНАТА ЗАД ФАКТОР ИН И 29-ТЕ МИЛИОНИ ЕВРА

На другата страна на истата монета стои Даница Џутевска. Нејзиното деловно присуство е следено во контекст на една од поголемите финансиски афери во Битола , колапсот на СН Осигурителен Брокер.

Стечајната постапка на СН Осигурителен Брокер од Битола претставува една од најзагадочните финансиски афери во современата македонска економија. За период од само една година, компанија која управуваше со премии во вредност од приближно 29 милиони евра се најде во стечај, оставајќи зад себе мрежа од неодговорени прашања и сомнителни трансакции. Централното прашање кое се наметнува е: каде завршија парите? OhridSky

Клучна фигура во таа афера е фирмата Фактор ИН, во сопственост на Даница Џутевска и Владе Пазарџиевски. Оваа компанија се појавува како посредник во повеќе финансиски трансакции поврзани со СН Осигурителен Брокер во критичниот период пред стечајот. Прашањата кои се наметнуваат се повекекратни: Каква беше точно природата на деловното однесување помеѓу двете компании? Дали Фактор ИН служеше како канал за преусмерување на средства? Зошто баш оваа фирма има централна улога во финансиските текови непосредно пред колапсот? OhridSky

Врските меѓу Ковачевски и брокерската куќа од Битола не беа случајни ниту површни. Течеа големи финансиски трансакции меѓу брокерската куќа, преку нејзините ќерки фирми, и ЕСМ, особено со РЕК Битола. Овие трансакции, чија вкупна вредност останува непозната на јавноста, се одвиваа во период кога Ковачевски имаше директна контрола врз енергетскиот гигант. OhridSky

Падот на владата на СДСМ и ДУИ на парламентарните избори во 2024 година беше истовремено и пад на Васко Ковачевски. Со промената на власта, целата комплексна шема на јагленовиот бизнис пропадна. Не е случајно што токму во тој период СН Осигурителен Брокер влегува во стечај, а 29 милиони евра исчезнуваат во непознато преку ноќ. OhridSky

III. ЗАЕДНИЧКИ ИМЕНИТЕЛ: ИСТА КЛИЕНТЕЛА, ИСТИ МЕТОДИ, ИСТА ТИШИНА

Она што ги обединува двете жени не е само географијата на Битола , туку и природата на финансиските кругови во кои се движат. Двете се поврзуваат со брокерски компании и финансиски посреднички структури кои работат на работ на регулаторниот надзор. Двете имаат допирни точки со лица чии имиња се поврзуваат со сомнителни трансакции, со луѓе кои фигурираат на потерници или кои се предмет на истраги за финансиски криминал. И двете уживаат во тишина , институционална тишина која сама по себе станува соучесничка.

Пари на лица од подземјето. Откупени побарувања наплатувани со камати кои во нормална Европа би предизвикале итна реакција на регулаторот. Позајмици кои ги газат сите граници на законото лихварство. Клиентела за која никој не поставува прашања , ниту банките, ниту УЈП, ниту НБРМ.

Случајот на СН Осигурителен Брокер од Битола останува отворена рана во македонскиот правен и економски систем , со недоволна контрола од страна на Агенцијата за супервизија на осигурување врз финансиските текови на брокерските компании, со отсуство на механизми за рано предупредување и со можна политичка заштита на клучните актери во аферата. OhridSky

IV. ОТВОРЕНО ПИСМО ДО УЈП: ГРАЃАНИТЕ ИМААТ ПРАВО ДА ЗНААТ

Управата за јавни приходи на Република Северна Македонија , институција финансирана од парите на секој граѓанин на оваа држава  е должна да одговори на едно сосема едноставно прашање:

Колку денари на име данок на добивка, данок на екстра профит и персонален данок на доход имаат уплатено во државната каса Анета Ѓоргиев и Даница Џутевска , поединечно и преку своите финансиски поврзани субјекти?

Ова не е инвазија во нечија приватност. Ова е законска обврска на секој деловен субјект кон државата и кон граѓаните. Даночните обврски се јавна материја. Промет во милиони евра без соодветен даночен отпечаток е или незаконско или  уште полошо , свесно толерирано.

Конкретно, јавноста бара УЈП да одговори на следново:

1. Дали УЈП до денес има извршено даночна контрола врз Анета Ѓоргиев, Даница Џутевска и нивните финансиски поврзани субјекти  ИНТЕР ДИГИТАЛ ЕНЕРЦИ, ИНТЕР ДИГИТАЛ ЛТД, 77 СОФТ, ФАКТОР ИН и сите останати поврзани правни лица?

2. Доколку контролата е извршена , кои се наодите? Дали постојат утврдени неправилности? Дали е покрената постапка за присилна наплата?

3. Доколку контролата НЕ е извршена , зошто? Кој ја одложува? Дали постои политичка заштита?

4. Дали прометот пријавен во годишните даночни пријави на овие лица и компании соодветствува на реалниот промет утврден во јавно достапните финансиски извештаи?

5. Дали УЈП ја пријавило Управата за спречување перење пари за сомнителните трансакции поврзани со овие субјекти , согласно законската обврска?

Доколку УЈП не одговори во разумен рок , тоа молчење ќе биде прочитано јавно за она што навистина е: институционална заштита на финансискиот криминал.

V. ОТВОРЕНО ПИСМО ДО НБРМ: ШТО ПРАВИ ЦЕНТРАЛНАТА БАНКА ДОДЕКА ЛИХВАРСТВОТО ЦВЕТА?

Народната банка на Република Северна Македонија е регулатор на финансискиот систем. Нејзината мисија, запишана во сопствениот статут, е стабилност, законитост и заштита на граѓаните. Но граѓаните денес поставуваат легитимно прашање:

Дали НБРМ знае , или свесно не сака да знае , дека низ македонскиот финансиски систем циркулираат средства со потекло кое не издржува никаква проверка?

Позајмици со каматни стапки кои достигнуваат и надминуваат 900 проценти. Откупување на сомнителни побарувања и нивна наплата со камати кои во секоја земја-членка на ЕУ би предизвикале итна интервенција на регулаторот. Пласман на средства во брокерски компании и фирми од казино бизнис чие потекло не е транспарентно. Клиентела составена од лица кои фигурираат на потерници и лица поврзани со организиран криминал.

НБРМ се прашува:

1. Дали НБРМ извршила проверка на финансиските текови поврзани со лицата и компаниите во кои учествуваат Анета Ѓоргиев и Даница Џутевска?

2. Дали НБРМ располага со информации за извори на средства кои се пласираат преку овие субјекти  и ако да, дали ги проследила до надлежните органи?

3. Дали постои механизам во НБРМ за следење на каматни стапки кај неформалните позајмувачи и дали истиот функционира? Ако не , зошто не?

4. Дали НБРМ ја исполни својата законска обврска и го известила Јавното обвинителство за организиран криминал и корупција за сомнителните финансиски текови поврзани со овие случаи?

Лихварство од 900 проценти не е битолски феномен. Тоа е симптом на систем во кој регулаторот или не гледа , или избира да не гледа. Во Европа, централните банки ваквите практики ги гасат уште на зародиш. Во Македонија , тие цветаат под сенката на институционалното молчење.

ЗАКЛУЧОК: СИСТЕМОТ ИМА ЛИЦА  И ИМА СОУЧЕСНИЦИ

Анета Ѓоргиев и Даница Џутевска не се осудени лица. Против нив, во моментот на пишување на овој текст, нема јавно потврдени обвиненија. Но нивните имиња незаобиколно се среќаваат во истражувачките материјали кои OhridSky ги објави  материјали кои го поставуваат прашањето дали македонскиот финансиски систем дозволува одредени структури да функционираат со минимален надзор, служејќи при тоа интереси кои излегуваат далеку надвор од границите на законитото.

Парите на бегалците. Сомнителните побарувања. Брокерските куќи во стечај. Позајмиците со несразмерни камати. Клиентелата од подземниот свет. Сето тоа не е случајност. Тоа е систем.

И системот секогаш има лица. Но системот не може да опстои без соучесници — оние кои гледаат и молчат, оние кои се должни да контролираат и не контролираат, оние кои се платени од даночните пари на граѓаните а ги штитат интересите на оние кои тие даноци , можеби  никогаш не ги платиле.

УЈП, одговори. НБРМ, одговори. Или јавноста ќе ја протолкува вашата тишина онака како што заслужува да биде протолкувана.

С.Денесовски

ПРОДОЛЖУВА