Бради, тетоважи и полициска униформа: што всушност значи новата одлука на Тошковски

Изгледот на полициските службеници одамна не е само естетско прашање. Униформата не е обично парче облека, таа е симбол на државата, на нејзиниот авторитет и на довербата што граѓаните треба да ја имаат во институциите кои треба да ги штитат. Токму затоа, секоја измена во правилата за изгледот на полицијата нужно отвора пошироко прашање, дали со таквите промени се зацврстува или, напротив, се разнишува сликата за непристрасна, дисциплинирана и сериозна државна служба.

Што всушност се промени

Министерството за внатрешни работи, под раководство на министерот Панче Тошковски, направи измени во Правилникот за однесување на полициските службеници. Со новите одредби, на униформираните припадници им се дозволува носење уредна брада, како и одредени тетоважи на горните екстремитети, односно на рацете, под услов истите да немаат навредлива, расистичка или вулгарна содржина. Тетоважите на видливи делови од телото додека е носена службената опрема остануваат забранети, со исклучок токму на овој дел од телото.

Првичниот правилник бил донесен на 4 мај 2026 година, а по иницијатива на Гранскиот независен синдикат на полицијата, биле предложени дополнителни измени, кои официјално стапиле на сила на 1 јуни 2026 година.

Што вели законот, и каде е границата

- Advertisement -

Според образложението на надлежните во МВР, целта на новите правила не е да се укине дисциплината, туку да се воведат прецизни и строго дефинирани услови под кои личниот изглед на службеникот не би го нарушил угледот на службата. Со други зборови, не станува збор за целосна слобода на изгледот, туку за контролирано олабавување на досегашните строги стандарди, со јасно поставени граници за тоа што е дозволено, а што останува забрането.

Сепак, токму прецизноста на овие граници е местото каде се отвора простор за дебата. Доколку правилникот не содржи доволно јасни и недвосмислени критериуми, постои ризик секоја одлука во иднина да зависи од субјективна процена, што може да доведе до нееднаква примена кај различни службеници и единици.

Што се добива, а што се губи

Од една страна, оваа промена може да се гледа како чекор кон модернизација и приближување до европската практика, каде во голем број држави полицијата веќе одамна не инсистира на строго униформиран физички изглед, туку препознава дека личните карактеристики не се во спротивност со професионалноста. Овој пристап исто така ја почитува индивидуалната слобода на службениците, нивниот личен идентитет и правото секој да изгледа на начин кој му е природен, без тоа да влијае на квалитетот на работата.

Од друга страна, постои оправдана загриженост дека олабавувањето на естетските стандарди, без доволно цврста рамка, може да го намали впечатокот на еднообразност и дисциплина кои традиционално се поврзуваат со полициската служба. Довербата во институциите, освен преку конкретни постапки и резултати, се гради и преку симболиката, преку самиот изглед на лицето кое ја претставува државата на улица. Затоа секоја промена во овој домен мора да биде проследена со јасност, за да не остави простор за стихијна или нееднаква примена.

Дали навистина доаѓа хипи полиција

Поставувањето на прашањето во духовита форма, дали наскоро ќе видиме „хипик полиција“ или „панк полицајци“, всушност го отвора посериозниот суштински проблем, до каде се простира границата меѓу личната слобода на изразување и потребата државната служба да зрачи со одредена сериозност и униформност. Новите правила не дозволуваат целосна слобода, туку воведуваат контролирани исклучоци, конкретно уредна брада и тетоважи единствено на рацете, без навредлива содржина. Тоа значи дека радикална промена во визуелниот идентитет на полицијата не е најавена, туку поблаги, прецизно дефинирани отстапки од досегашната строгост.

Заклучок

Одлуката на министерот Тошковски за дозволување на брада и тетоважи кај полициските службеници го отвора прашањето за рамнотежата меѓу личните слободи и институционалниот авторитет. Додека поддржувачите ја гледаат како чекор кон модернизација и почитување на индивидуалноста, критичарите предупредуваат дека секоја симболична промена во изгледот на полицијата треба да биде проследена со прецизни критериуми, за да не се наруши довербата на граѓаните во непристрасноста и сериозноста на институцијата. Времето, и начинот на практична примена на новите правила, ќе покажат дали станува збор за избалансирана модернизација или за отворање на простор за идни недоразбирања.

Сашо Денесовски

(фото илустрација)