Астрономите за првпат открија радио-сигнал од егзопланета: Еве што открија

Сè уште нема докази за живот надвор од Земјата, но научниците постојано го набљудуваат универзумот, ослушнувајќи за можни знаци кои би можеле да укажат дека не сме сами.

Сега, тим научници од Центарот за астрофизика „Харвард и Смитсонијан“ и Универзитетот во Орегон објавија значајно откритие: за првпат е детектиран радио-сигнал што потекнува директно од егзопланета – планета надвор од нашиот Сончев систем.

Претходните детекции на радио-сигнали во планетарните системи не можеа со сигурност да утврдат дали сигналите потекнуваат од самите планети или од ѕвездите околу кои тие кружат.

- Advertisement -

Сепак, не станува збор за вонземјани кои се обидуваат да стапат во контакт со нас.

Сигналот потекнува од аурора (поларна светлина) на егзопланетата, создадена кога наелектризирани честички стапуваат во интеракција со атмосферата и магнетното поле, ослободувајќи енергија. Аурори се појавуваат и на Земјата, каде што се познати како *aurora borealis* (северна светлина) и *aurora australis* (јужна светлина).

„Иако радио-рафали поврзани со аурори се забележани на планети во нашиот Сончев систем и на некои ултраладни џуџести ѕвезди, досега ниту една детекција на радио-бранови не можеше со сигурност да се поврзе со планета надвор од Сончевиот систем, наместо со нејзината матична ѕвезда“, напишаа истражувачите во својот труд.

Тие се фокусираа на ѕвездата Бета Пикторис, која се наоѓа на приближно 63,4 светлосни години од Земјата. Околу неа кружат три познати планети: Бета Пикторис b, Бета Пикторис c и Бета Пикторис d.

Набљудувањата открија кратки, повторливи радио-рафали во кои радио-брановите беа силно циркуларно поларизирани. Ова е карактеристичен белег на сигналите произведени од аурори. Користејќи квазари – исклучително сјајни јадра на далечни галаксии – како референтни точки на картата на небото, истражувачите успеаја со висок степен на сигурност да утврдат дека сигналите потекнуваат од планетата Бета Пикторис б (Beta Pictoris b), а не од самата ѕвезда Бета Пикторис.

Бета Пикторис е ѕвезда од ран тип, што значи дека е потопла, поголема и структурно различна од ѕвездите како нашето Сонце.

„Ниту еден познат физички механизам одговорен за радио-емисија кај ѕвездите од ран тип не може да ја објасни забележаната емисија“, изјавија истражувачите.

Научниците исто така ја покажаа потенцијалната корисност од изолирањето на таков радио-сигнал. Неговите својства укажуваат на таканаречената нестабилност на електронски циклотронски мазер (ECMI) – истиот процес што создава радио-емисии поврзани со поларните светлости на Земјата и Јупитер – пренесува „Science Alert“.

ECMI исто така може да обезбеди вредни информации за магнетното поле на планетата.

Се чини дека Бета Пикторис б има особено силно магнетно поле, што се совпаѓа со претходните модели на планетата и нејзината динамо-активност – внатрешните процеси што создаваат магнетно поле.„Ова претставува прво директно мерење на јачината на магнетното поле на една егзопланета и е во согласност со предвидувањата на динамо-моделите за млада, масивна џиновска планета“, напишаа научниците.

Според нивните пресметки, Бета Пикторис б има исклучително силно магнетно поле – илјадници пати посилно од она на Земјата. Нејзината радио-емисија поврзана со поларната светлина може да биде поттикната и од нејзината брза ротација; на планетата ѝ се потребни само осум до девет часа за да направи една ротација околу својата оска.

Бета Пикторис б првпат беше откриена во 2008 година; таа е масивна планета со маса приближно десет пати поголема од онаа на Јупитер.

Сега таа стана и првата егзопланета од која е детектиран јасен радио-сигнал.

Истражувачите веќе го насочија своето внимание кон други планети. Тие се особено заинтересирани за седум други познати џиновски егзопланети во пет блиски ѕвездени системи, кои наскоро би можеле да се анализираат на истиот начин како и Бета Пикторис б.

„Подобрувањето на чувствителноста на инструментите за приближно пет до седум пати – како што се очекува со радио-телескопите од следната генерација – ќе овозможи нивно детектирање“, изјавија истражувачите. Студијата сè уште не е објавена во научно списание со рецензија, но е достапна во онлајн-репозиториумот arXiv.