Background

ЕЛЕКТРОНСКИТЕ ЦИГАРИ СЕ ДОСТАПНИ И ЗА МЛАДИТЕ

Забраната за продажба на никотински производи на малолетници испраќа јасна порака: овие производи не се за нив. Но меѓу она што е забрането на хартија и она што младите реално можат да го набават постои простор во кој контролата често исчезнува. Таму е суштината на проблемот: ако малолетник може да дојде до електронска цигара преку нелегален продавач, нерегулирана онлајн продажба или профил на социјална мрежа, забраната постои, но заштитата не функционира. Затоа прашањето не е само што е забрането, туку што им е реално достапно на младите и кој го контролира тој пристап.

Нелегалната трговија е слепа точка во заштитата на младите

Легалниот продавач работи во систем со правила, надзор и одговорност. Нелегалниот работи надвор од него: таму никој не бара доказ за возраста, не се знае од каде потекнува производот и никој не одговара на кого му е продаден. Затоа нелегалната трговија со никотински производи не е само економско или инспекциско прашање. Кога купувачот е малолетник, тоа е директно прашање на јавно здравје и превенција.

Колку и да се строги правилата за легалните продавачи, тие губат смисла ако паралелно постои пазар на кој истиот производ може да се купи без никој да праша за возраста. Строгоста тогаш ги погодува само оние што ги почитуваат правилата. Затоа контролата на нелегалната продажба мора да биде составен дел од секоја сериозна политика за заштита на младите.

Маркетингот што никој не го следи е втората слепа точка

- Advertisement -
Ad image

Младите ретко ги откриваат производите на каса, а многу почесто ги гледаат на екранот. Социјалните мрежи, инфлуенсерите, затворените групи, апликациите за пораки и профилите на онлајн продавачите се канали на кои производот се претставува како модерен и привлечен, често без никаков надзор и без проверка кој ја гледа содржината.

Ограничувањата на рекламирањето имаат смисла само ако некој ги следи каналите на кои промоцијата реално се појавува. Без мониторинг, правилото постои, но пораката што стигнува до малолетникот не ја запира никој. Едната слепа точка продава, другата убедува. Додека двете остануваат без надзор, забраната останува само порака.

Без податоци, превенцијата гаѓа во празно

За младите границата меѓу комуникацијата, препораката и продажбата е речиси невидлива. Еден млад човек може прво да налета на нелегален оглас на социјалните мрежи, потоа да слушне за производот од другари, а нарачката да ја договори со една порака. Затоа не е доволно да се контролираат само продавниците.

Мора да се знае каде младите навистина доаѓаат до производите: во продавница, преку постари пријатели, од нелегални продавачи, од нерегулирани онлајн продавници или преку социјални мрежи. Без тие податоци, секоја кампања и секоја мерка гаѓа во празно.

Кампања што ќе стигне до младите пред производот

Податоците покажуваат каде да се интервенира, но сами по себе не ги заштитуваат младите. Превенцијата не е еднократен постер, предавање или предупредување. Потребна е континуирана информативна кампања насочена кон младите, но и кон родителите, наставниците и целата средина што влијае врз нивното однесување.

Кампањата треба да одговори на прашања што младите ретко ги поставуваат додека производот не стане дел од секојдневието: што е никотин, како се создава зависност, зошто возраста е важна, што навистина се вдишува при користење електронска цигара и каде може млад човек да побара помош ако веќе користи никотин и сака да престане.

Ова е особено важно затоа што причините за употребата ретко се едноставни. Социјалниот притисок, стресот и анксиозноста можат да влијаат врз тоа дали младиот човек ќе почне да користи никотин и дали ќе продолжи. Затоа успешната кампања не ги осудува младите. Таа им дава информација со која можат да донесат подобра одлука.

Од информација до реална превенција

Двете страни на проблемот мора да се спојат. Институциите мора да обезбедат реална контрола на продажбата, особено на нелегалните и онлајн каналите, како и надзор врз маркетингот, а младите мора да бидат подобро информирани за никотинот и зависноста.

Контролата без едукација остава простор за погрешни одлуки. Едукацијата без контрола остава производ што и понатаму е лесно достапен. Затоа е потребен комбиниран пристап: контрола на продажбата, доследна проверка на возраста, мониторинг на нелегалните и маркетинг каналите, подобро информирање на родителите и наставниците и долгорочна кампања за младите.

Вистинскиот тест не е законот. Вистинскиот тест е пристапот.

На крајот, успехот може да се измери со неколку многу конкретни прашања. Може ли малолетник лесно да купи електронска цигара? Ако не може во легална продавница, може ли да ја најде кај нелегален продавач? Може ли да ја нарача онлајн или преку социјална мрежа без вистинска проверка на возраста? Дали некој ги следи каналите на кои овие производи се промовираат пред младите? Знаат ли младите што значи никотинска зависност и знаат ли родителите каде и како нивните деца доаѓаат до овие производи?

И можеби најважното: дали разговараме со младите доволно рано, или започнуваме да ги информираме дури откако производот веќе стигнал до нив?

Затоа следниот чекор не треба да биде само уште една забрана. Следниот чекор е помал пристап и повеќе знаење.

Построга контрола на нелегалната продажба. Реална проверка на возраста. Надзор на онлајн каналите и маркетингот. Повеќе информации за родителите и училиштата. И пред сè, силна и континуирана кампања што ќе им објасни на младите зошто никотинот не е за нив, пред некој друг да им го претстави како нормален дел од модерното секојдневие.

ЗА НАС

ОhridSky е ваш доверлив извор за сеопфатно и избалансирано покривање на вестите. Со посветеност на интегритет и точност, обезбедуваме длабинско известување кое ги открива приказните што се најважни.

© 2025 OhridSky. Сите права задржани.

Login to enjoy full advantages

Please login or subscribe to continue.

✖

Go Premium!

Enjoy the full advantage of the premium access.

✖

Stop following

Unfollow Cancel

✖

Cancel subscription

Are you sure you want to cancel your subscription? You will lose your Premium access and stored playlists.

Go back Confirm cancellation

✖