Грција го пушти во употреба „Дедал“(Daedalus), најмоќниот суперкомпјутер некогаш инсталиран во таа земја, во кој беа инвестирани 58,9 милиони евра

Грција го пушти во употреба „Дедал“(Daedalus), најмоќниот суперкомпјутер некогаш инсталиран во таа земја, во кој беа инвестирани 58,9 милиони евра.

Системот со компјутерска моќ од 85,69 петафлопи ќе биде наменет за развој на напредни модели на вештачка интелигенција (ВИ), научни истражувања и обработка на големи количини на податоци.

Суперкомпјутерот се наоѓа во Лаврио, во регионот Атика, во зградата на поранешна електрана што е дел од Технолошкиот и културен парк Лаврио. Проектот треба да им обезбеди на грчките универзитети, истражувачки центри, компании и јавни институции пристап до силна компјутерска инфраструктура во земјата, без да мора да се потпираат исклучиво на системи во странство, пишуваат тамошните медиуми.

- Advertisement -

Daedalus има измерена компјутерска моќ од 85,69 петафлопи, што значи дека може да извршува тешки компјутерски симулации, да анализира големи збирки податоци и да обучува напредни модели на ВИ. Како особено важна можност, беше истакната можноста за обработка на чувствителни и доверливи податоци во Грција, со примена на пропишани безбедносни мерки и правила за заштита на лични податоци. Ова би можело да им користи на медицинските истражувања, јавната администрација и другите области каде што обработката на податоци е строго регулирана.

Системот е базиран на технологијата Grace Hopper GH200 на Nvidia и користи течно ладење, што помага да се распрсне топлината за време на големи оптоварувања на компјутерите.

Според податоците дадени во проектот, Daedalus е рангиран на 31-во место на светската ранг-листа на суперкомпјутери, додека во јуни 2026 година беше рангиран на 23-то место на ранг-листата Green500, која ја споредува енергетската ефикасност на ваквите системи.

Сепак, неговата моќност не може директно да се спореди со најголемите европски суперкомпјутери, чии капацитети надминуваат еден екзафлоп, односно 1000 петафлопи.

Грчката национална истражувачка и технолошка мрежа GRNET е одговорна за управувањето и техничкото работење на суперкомпјутерот. Компјутерската опрема ја обезбеди Hewlett Packard Enterprise, а проектот беше финансиран од Механизмот за обновување и отпорност и европското заедничко вложување за високо-перформансно пресметување EuroHPC.

Важна улога во поврзувањето на суперкомпјутерите со економијата треба да игра Фабриката за вештачка интелигенција Фарос, грчката инфраструктура за развој на вештачка интелигенција, избрана како дел од европската иницијатива за вакви центри.

Според сегашните планови, поширокото обезбедување услуги за компаниите треба да започне во март 2027 година, по завршувањето на техничкото тестирање и адаптацијата на системот. Планирано е стартапите и малите и средни претпријатија да можат бесплатно да користат компјутерски капацитети, во рамките на европските правила за државна помош. За поголемите компании се разгледува фактурирањето според времето на користење, но конечните услови и цени сè уште не се утврдени.

Покрај компјутерските ресурси, корисниците треба да имаат пристап до консултации за примена на вештачка интелигенција, поддршка во развојот на производи и поврзување со истражувачки и деловни партнери.

Во исто време, Грција го подготвува развојот на втор суперкомпјутер на Универзитетот во Западна Македонија во Кожани. За набавка и инсталација на компјутерска опрема, системи за складирање податоци и софтвер, одобрено е започнување на јавна консултација за тендер вреден 21,57 милиони евра со вклучен ДДВ.

Планот е новиот систем да биде сместен во центар за податоци со акцент на енергетска ефикасност, а би се користел за вештачка интелигенција, cloud computing и анализа на чувствителни податоци. Планирана е компјутерска инфраструктура со моќност од 1,2 до 1,5 мегавати и соларна електрана со капацитет од повеќе од два мегавати.

Проектот е финансиран од програмата за праведна транзиција, а планираното времетраење на договорот е 12 месеци од потпишувањето.
Со инвестирање во два суперкомпјутери, Грција се стреми да ги зајакне сопствените истражувачки капацитети, да го олесни развојот на решенија за вештачка интелигенција и да им овозможи на домашните компании пристап до компјутерската инфраструктура потребна за развој на нови производи и услуги.