Црна Гора ги собира лидерите од Западен Балкан на Самитот во рамките на Берлинскиот процес

Самитот во рамките на Берлинскиот процес, кој ќе се одржи на 22 октомври во Милочер, во близина на Будва, ќе ги собере сите лидери од „шесторката“ од Западен Балкан и нивните европски партнери. Фокусот ќе биде ставен на зајакнување на економската поврзаност во регионот, подобрување на конкурентноста и безбедноста, како и на забрзување на интеграцијата во Европската унија.

Самитот претставува завршен настан на едногодишното претседавање на Црна Гора со Берлинскиот процес. Домаќин на настанот ќе биде премиерот Милојко Спајиќ, кој ќе го отвори самитот заедно со германскиот канцелар Фридрих Мерц.

Сите лидери од Западен Балкан го потврдија своето учество: премиерите на Србија, Албанија, Косово и Северна Македонија – Ѓуро Мацут, Еди Рама, Албин Курти и Христијан Мицкоски – како и претседавачката со Советот на министри на Босна и Херцеговина, Борјана Кришто.

- Advertisement -

Од германската влада наведоа дека главни теми ќе бидат економскиот раст, конкурентноста и безбедноста; истовремено, за време на своето претседавање, Црна Гора ја постави зелената и одржлива транзиција како четврти клучен приоритет.

Покрај лидерите од Западен Балкан, во Берлинскиот процес учествуваат Германија и партнерските влади од Австрија, Бугарија, Хрватска, Франција, Грција, Италија, Полска, Словенија и Обединетото Кралство, како и институции на Европската унија, меѓународни финансиски институции и регионални организации.

Според прелиминарната агенда, работната сесија на самитот започнува на 22 октомври во 10:20 часот. Се очекува Спајиќ и Мерц да одржат заедничка прес-конференција во 13:05 часот, пред вилата на Краличината плажа (Kraljičina plaža).

Самитот во Милочер го означува завршувањето на програмата под претседавањето на Црна Гора, која опфати 25 настани, вклучително и 12 министерски состаноци. Во септември, министрите за внатрешни работи разговараа за организираниот криминал, управувањето со границите и илегалната миграција, додека министрите за животна средина, на состанокот во Жабљак, ја усвоија Министерската декларација за Зелената агенда за Западен Балкан за 2026 година.

Кон крајот на септември, министрите за економија се состанаа во Цетиње за да разговараат за зајакнување на регионалниот пазар и усогласување на економиите на Западен Балкан со единствениот пазар на ЕУ.

На состанокот на министрите за надворешни работи, одржан на 1 октомври во Пржно, меѓу другите, присуствуваа германскиот дипломат Јохан Вадепул и европскиот комесар за проширување Марта Кос. Притоа, Црна Гора повторно го истакна својот став дека европската интеграција на целиот регион претставува и прашање на европската безбедност.

Дигиталниот самит за Западен Балкан се одржа во Херцег Нови од 12 до 14 октомври, со фокус на дигиталната економија, вештините, инфраструктурата, вештачката интелигенција, поврзаноста и сајбер-безбедноста; истовремено, во Подгорица се одржа и заедничка научна конференција во рамките на Берлинскиот процес.

Берлинскиот процес беше инициран во 2014 година од страна на тогашната германска канцеларка Ангела Меркел, во период кога процесот на проширување на ЕУ кон Западен Балкан забавуваше. Владата на Црна Гора изјави дека целта на самитот е да резултира со конкретни резултати, кои на граѓаните ќе им ги покажат придобивките од регионалната соработка и европската интеграција.

„Како домаќин на самитот, Црна Гора се стреми да поттикне дијалог и соработка насочени кон постигнување опипливи резултати за граѓаните и економијата во регионот“, изјави националниот координатор Милица Перишиќ.

Поради доаѓањето на голем број високи функционери, во периодот од 21 до 23 октомври ќе бидат во сила привремени ограничувања во патниот, поморскиот и воздушниот сообраќај, како и во пристапот до одредени локации во околината на Милочер и Свети Стефан.

Самитот на 22 октомври ќе претставува втор голем собир на европски и регионални лидери во Црна Гора оваа година, по Самитот ЕУ – Западен Балкан што се одржа во Тиват во јуни.

Самитот се одржува во особено критичен момент за Црна Гора, која во моментов е најнапреден кандидат во процесот на проширување на Европската унија. Подгорица ги отвори сите 33 преговарачки поглавја, а заклучно со 12 октомври, привремено затвори 21 од нив. На најновата меѓувладина конференција со ЕУ беа затворени поглавјата што се однесуваат на економската и монетарната политика, статистиката, како и социјалната политика и вработувањето.