Јанша до папата Лав XIV во Мелони: во преден план се односите со Светата столица и Италија

Во понеделник, премиерот Јанез Јанша ќе биде во работна посета на Ватикан, каде што ќе биде примен од папата Лав XIV и ќе се сретне со државниот секретар на Светата столица. Потоа ќе има разговори со италијанскиот премиер Џорџо Мелони во Рим. Се очекува словенечкиот премиер со соговорниците да разговара за билатералните односи и актуелните прашања во светот.

Премиерот Јанез Јанша ќе го посети папата Лав XIV како прв висок претставник на Словенија. Тој ќе се сретне и со државниот секретар на Светата столица, кардиналот Пјетро Паролин, а потоа премиерот и неговата сопруга Уршка Бачовник Јанша ќе ја разгледаат Систинската капела и Рафаеловите соби, според пораката од неговиот кабинет.

Една од темите на посетата на Јаншев на Светата Столица веројатно ќе бидат билатералните односи. За време на неговата неодамнешна посета на Ватикан, министерот за надворешни работи Тоне Кајзер изјави дека Словенија сака да го зајакне редовниот политички дијалог со Светата Столица за прашања каде што дипломатијата може да придонесе за мир, стабилност и заштита на човековото достоинство.

- Advertisement -

Меѓу нив се конфликтите и воените. Папата Лав XIV често повикува на мир и прекинување на конфликтите низ целиот свет. Меѓу другото, во Украина, која Словенија ја поддржува во борбата против руската агресија. Неодамна, Јанша често предупредува и за прогонот на христијаните низ целиот свет.

Владата инаку се обидува да го надгради, на пример, ватиканскиот договор од летото 2001 година, кој ги регулира односите меѓу Словенија и Светата Столица, меѓу другото во областа на грижата за светото наследство. Црквата смета дека би било потребно да се склучат неколку делумни меѓународни договори за поединечни области.

Прашањето за воениот ординар, кој би се грижел за духовната грижа на војниците и полицајците и би го водел епископ, исто така останува отворено, па затоа би бил изедначен со епархија според црковното право. Ватикан работи на неговото основање со години. Инаку, воениот ординар не би бил новина, бидејќи духовната грижа во словенечката армија веќе ќе постои. Правната основа за основање на воениот ординар е гореспоменатиот договор од летото 2001 година.

Посетата на претставникот на Словенија на Ватикан беше доста честа. Последен пат претседателката на Републиката Наташа Пирц Мусар ја посети Светата Столица кон крајот на летото 2024 година, кога се сретна со претходниот папа Франциск.

Потоа Јанша се сретна со Мелони
Јанша ќе ја продолжи својата деловна посета на Рим со средба со италијанскиот премиер Џорџо Мелони.

Се очекува дека ќе разговараат за односите меѓу земјите, а во овој контекст и за словенечката национална заедница во Италија. Меѓу нерешените прашања, на кои посочуваат Словенците во Италија, се прашањата за обезбедување на нејзино претставување во парламентот во Рим и непризнавањето на словенечките дипломи во Италија.

Прашањето за паритетниот комитет за прашања на словенечкото малцинство со седиште во Трст, кој е одговорен за проверка на спроведувањето на одредбите од законот за заштита на Словенците во Италија и во моментов е неактивен, исто така останува отворено. На почетокот на летото, мандатот на комитетот истече, па според Приморске дневник, досега се назначени само половина од неговите членови. Меѓу другото, италијанската влада дури и не назначи член што ги претставува министерствата.

Од октомври 2023 година, Италија спроведува надзор на внатрешната граница со Словенија. Таа го воведе од безбедносни причини и оттогаш постојано го продолжува, а неодамна го продолжи до 18 декември. По неодамнешната средба со својот италијански колега, Антонио Тајани, министерот за надворешни работи, Кајзер, изјави дека на ниво на министер за внатрешни работи е во тек дијалог за наоѓање можни алтернативи на сегашниот италијански надзор на границата со Словенија.

Словенија и Италија се важни трговски партнери. Според податоците на веб-страницата Export Window, размената на стоки меѓу земјите достигна речиси десет милијарди евра минатата година, од кои Словенија извезе богатство во Италија во вредност од 4,5 милијарди евра, а го увезе за 5,4 милијарди. Италија, со тоа, е на трето место меѓу словенечките трговски партнери.

Последен пат Италија ја посети Роберт Голоб како премиер на Словенија во ноември 2023 година, кој беше во работна посета на Рим. Последниот италијански премиер што ја посети Словенија беше Паоло Џентилони во летото 2017 година. Мелони, кој ја предводи италијанската влада од октомври 2022 година и е премиер со најдолг стаж во повоена Италија, дури и не ја посетил Словенија во тој капацитет.