Поранешната хрватска министерка Пусиќ: Властите, медиумите и Црквата во Србија водат кампања за оживување на национализмот.

Поранешната хрватска министерка за надворешни работи, Весна Пусиќ, изјави дека погребот на Ратко Младиќ, организиран со државни почести, претставува трагедија, но истакна оти не е изненадена, бидејќи владата и провладините медиуми во Србија со години водат кампања за оживување на митовите и национализмот од 1990-тите – радикална политика што ја спроведува и Српската православна црква.

Во интервју за актуелниот број на австрискиот неделник „Ди Фурхе“ (Die Furche), Пусиќ забележа дека пред десет години, сцени како погребот на Младиќ – одржан со државни почести – би биле поголемо изненадување за неа.

„Српскиот претседател Александар Вучиќ беше на власт и тогаш, но земјата изгледаше повеќе европски ориентирана. Сè уште постоеше надеж и чувство дека е во тек трансформација. Сепак, преку медиумите контролирани од режимот се спроведуваше насочена кампања за повторно разгорување на емоциите, митовите и националистичките лаги од 1990-тите“, рече Пусиќ.

- Advertisement -

Пусиќ истакна дека во тоа време имала силен впечаток оти Вучиќ верува дека Србија треба да се движи кон ЕУ, додека денес таа насока „воопшто не е јасна“.

„Се вложуваа интензивни напори за демонизирање на Европа и величање на Русија, Кина и другите. Во исто време, се потиснува секој напредок постигнат во соочувањето со минатото“, оцени Пусиќ.

Ниту Српската православна црква не одигра позитивна улога во овој процес, рече Пусиќ, додавајќи дека кога патријархот на СПЦ, Порфирије, служел како митрополит во Загреб, тој разбирал оти национализмот на Балканот се мери преку односот меѓу Белград и Загреб и се трудел да остави позитивен впечаток. „Српската православна црква не игра позитивна улога во регионот и во никој случај не е морален авторитет. Таа се трансформираше во политичка организација што спроведува крајно радикална и екстремистичка агенда“, рече Пусиќ.

„Погребот на Ратко Младиќ – државна церемонија“
Кога ѝ беше укажано дека Вучиќ лично не присуствувал на погребот на Ратко Младиќ, Пусиќ одговори дека тоа е „цепидлачење“ и дека настанот претставувал „државна церемонија“. „Реториката што се користи во последните недели служи за да се претвори Младиќ во национален херој. Поддршката за овој човек така станува мерило за патриотизам и показател дали некој е ‚добар Србин‘. Тоа е злосторство против сопствениот народ. Навистина не знам како во овој момент да се ослободиме од сето ова и да изградиме нешто ново. Мислам дека прво треба да помине одредено време“, рече Пусиќ.

Според неа, реакцијата на ЕУ на овие настани била исто така „срамна“ и требало да биде „многу појасна“, но проблемот е што сето ова се случува во време кога самата ЕУ делува дезориентирано во однос на сопствените вредности.

„Во такви околности, многу е тешко да се помогне на општество што е отруено и рането – општество на кое всушност му е потребен јасен вредносен систем“, рече Пусиќ.

За Хрватска, истакна таа, тој момент настапил во 2013 година со пристапувањето во ЕУ; иако членството не ја спасило земјата целосно, сепак поставило одреден правец – но сега владее целосна дезориентираност и на европско и на глобално ниво. „Србија не е на европскиот пат. Сепак, неопходно е Србија да се врати на тој пат. Најголемиот проблем е европскиот наратив. Ние (Хрватска) бевме последната земја за која членството во ЕУ сè уште имаше одредена трансформативна моќ. Денес сè почесто се поставува прашањето каква е целта на сето тоа и што всушност претставува ЕУ. Дали тоа се личности како Марин Ле Пен, Герт Вилдерс или можеби дури и ‚Алтернатива за Германија‘ (AfD)?“, рече Пусиќ.

Таа оцени дека денес на Хрватска ѝ недостасува каква било јасна политика кон Србија и дека односите меѓу двете земји практично не постојат, иако Хрватска „би требало да има многу јасен став“ и јасно артикулирана политика во однос на Србија.

Одговарајќи на прашање од новинар на еден австриски неделник, таа истакна дека во Хрватска постојат обиди да се создаде националистичка атмосфера и да се оживее усташката симболика – поттикнати од партијата „Движење за татковината“ (Domovinski pokret) – додека владата, наместо да се справува со овој екстремизам, ја напаѓа левицата и опозицијата.

Пусиќ се согласи со констатацијата дека ниту една балканска земја не изгледа имуна на повторното појавување на национализмот; Таа оцени дека мора да се донесе одлука за преземање мерки против тоа, иако додаде дека не знае кој би можел или би бил подготвен да донесе таква одлука.

„Балканот во моментов не е најголемиот проблем во светот. И сега, повеќе од кога било, важи изреката: никој не може да ви помогне ако вие самите не можете…“„…за да си помогнете малку“, рече Весна Пусиќ.

Таа се залагаше за мали чекори – „такви што се можни и не се тешки за спроведување“ – наведувајќи ги како примери пристапувањето на Црна Гора кон ЕУ и признавањето на Косово од страна на петте земји-членки на ЕУ што сè уште го немаат сторено тоа, „со што од дневниот ред би се тргнале низа бесмислени дебати што ги водиме веќе 30 години“.