Јанша пред почетокот на самитот на НАТО: За прв пат, Словенија е во позиција каде што малку ги наведнуваме главите

Отсега натаму, Словенија ќе го држи својот збор во НАТО, изјави денес премиерот Јанез Јанша во врска со проценките дека Словенија ќе биде единствената земја-членка што ќе потроши помалку од два проценти од БДП за одбрана оваа година. Тој нагласи дека ова нема да биде можно да се реши без јасна слика за јавните финансии и го повика Уставниот суд да одлучи за референдумот за законот за вонредна состојба.

„Ова е мој прв самит на НАТО и за прв пат, Словенија е во позиција каде што малку ги наведнуваме главите. Не толку поради бројките, туку главно поради прекршените ветувања“, рече премиерот Јанез Јанша во врска со проценките објавени во вторник за трошоците на земјите-членки за основните одбранбени потреби по пристигнувањето на вториот ден од самитот на НАТО во Анкара.

„Првото нешто што ќе го ветиме е дека ќе го држиме својот збор и дека ќе го направиме она што ќе го кажеме“, објасни премиерот по пристигнувањето на вториот ден од состанокот на лидерите на алијансата. Тие исто така нема да измамат, како што правеше претходната влада, според него, кога презентираше нешто што не припаѓа како трошење за одбрана.

- Advertisement -

Според премиерот Јанша, не сè што вети владата на Роберт Голоб ќе биде исполнето оваа година, бидејќи земјата има и други приоритети.

Покрај тоа, Словенија, како што рече, има проблеми со јавните финансии, а владата има проблеми и со подготовката на дополнителен буџет поради неизвесноста околу евентуалниот референдум за Законот за вонредна состојба за развој на Словенија. Како што објасни, без информации за тоа дали Уставниот суд ќе дозволи референдум за закон што може да има големи финансиски ефекти или не, невозможно е да се планира буџетската година или да се измени.

Затоа, тој го повика Уставниот суд да одлучи за иницијативата за референдум, каква и да е одлуката.

„Тие се независни во начинот на кој одлучуваат, но не се независни во тоа што одлучуваат. И земјата стои на нозе поради тоа. И не можеме да го решиме овој проблем во врска со трошоците за одбрана сè додека немаме јасна слика“, рече премиерот по пристигнувањето на својот прв самит по враќањето на функцијата.

Според проценките на алијансата објавени во вторник, Словенија ќе биде единствената членка на НАТО оваа година што ќе издвои помалку од два проценти од бруто-БДП за основни одбранбени потреби.

НАТО, исто така, напиша дека новата словенечка влада се обврзала да ги исполни обврските преземени на минатогодишниот самит во Хаг, кога лидерите се согласија да ги зголемат буџетските трошоци за одбрана и безбедност на пет проценти од БДП до 2035 година. Од ова, земјите ќе издвојат 3,5 проценти за основни одбранбени потреби и 1,5 проценти за други инвестиции поврзани со безбедноста и одбраната.

Како што се наведува во забелешката, Словенија ќе подготви кредибилен национален план по самитот во Анкара, според кој оваа година ќе надмине два проценти од БДП за основните одбранбени потреби и ќе достигне 3,5 проценти од БДП до 2035 година.

По пристигнувањето во централниот дел од дводневниот состанок на лидерите, кој ќе заврши рано попладнево, Јанша не сакаше да зборува за конкретни планови.Сепак, тој нагласи дека ветувањата што веќе се дадени ќе бидат потешко да се исполнат, делумно затоа што владата на Голоб одлучи да се повлече од купувањето возила „Боксер“ со осум тркала кога ја презеде функцијата пред четири години. Овие оклопни возила оттогаш поскапеа поради ситуацијата во светот и, според премиерот, сега се практично двојно поскапи.

Како одговор на прашањето дали новата влада ќе продолжи со планираната набавка на возила „Патрија“ со осум тркала, тој објасни дека неговите претходници сè уште не донеле одлука за ова.

„Постапките мора да продолжат таму каде што беа прекинати пред четири години“, рече премиерот Јанша. Тој додаде дека сè уште не знае каков ќе биде конечниот избор и какви ќе бидат опциите за финансирање или кредитирање, што ќе биде неопходно со оглед на јавните финансии.