Принцезата што го освои светот, а чија смрт и денес е обвиена со сомнежи

Да беше жива, денес, на 1 јули, принцезата Дијана ќе го прославеше својот 65-ти роденден.

Наместо роденденски честитки, светот повторно се потсетува на жената која остана една од најсаканите личности на 20 век. И речиси три децении по нејзината трагична смрт, Лејди Ди продолжува да биде симбол на човечност, сочувство и бунт против строгите правила на британската монархија.

Дијана Френсис Спенсер е родена на 1 јули 1961 година во благородничко семејство. Во 1981 година се омажи за тогашниот принц Чарлс, денешниот крал Чарлс Трети, а нивната свадба ја следеа повеќе од 750 милиони луѓе ширум светот. Со венчавката стана принцеза од Велс и една од најпрепознатливите личности на планетата. Иако формално никогаш не ја носеше титулата „принцеза Дијана“, јавноста токму така ја памети.

- Advertisement -

По разводот со Чарлс во 1996 година го загуби статусиѕ „Нејзиното кралско височество“ (Her Royal Highness), но го задржа називот Дијана, принцеза од Велс. И покрај формалното дистанцирање од кралското семејство, таа остана мајка на идниот британски крал, принцот Вилијам, и на принцот Хари.

Она што ја направи исклучителна не беше само нејзината титула, туку начинот на кој им пристапуваше на луѓето. Таа се ракуваше со болни од СИДА во време кога многумина стравуваа од обичен допир, ги посетуваше бездомниците, децата во болници и жртвите на војни и сиромаштија. Со тоа испрати силна порака дека достоинството и сочувството се поважни од кралскиот протокол. Дијана беше и модна икона, но никогаш не дозволи облеката да ја засени нејзината хуманитарна работа.

Особено силен впечаток остави нејзината кампања против противпешадиските мини. Во 1997 година, само неколку месеци пред смртта, прошета низ минирано поле во Ангола, фотографија што стана една од најпознатите во поновата историја и помогна светската јавност да обрне поголемо внимание на овој проблем.

Нејзиниот приватен живот, пак, беше исполнет со турбуленции. Несреќниот брак со Чарлс, неговата долгогодишна врска со Камила Паркер Боулс, постојаниот притисок од таблоидите и непрекинатото медиумско следење ја претворија во една од најфотографираните личности во светот.

Во познатото телевизиско интервју за Би-Би-Си во 1995 година таа изјави: „Во овој брак бевме тројца“, реченица која остана запаметена како еден од најсилните моменти во историјата на британската монархија. На 31 август 1997 година светот беше шокиран од веста дека Дијана загина во сообраќајна несреќа во парискиот тунел „Понт де л’Алма“.

Во автомобилот беа и нејзиниот партнер Доди ал Фајед, кој исто така почина, како и возачот Анри Пол. Единствено телохранителот Тревор Рис-Џонс ја преживеа несреќата. Официјалните истраги во Франција и во Велика Британија заклучија дека несреќата била предизвикана од пребрзо возење, алкохолизиран возач и од опасното следење од страна на папараците.

Но, тоа не ги запре бројните теории на заговор што се појавија веднаш по трагедијата. Најпознатата теорија, која ја промовираше Мохамед ал Фајед, таткото на Доди, тврдеше дека британските тајни служби намерно ја организирале несреќата за да спречат евентуален брак меѓу Дијана и Доди или можна бременост.

Со текот на годините се појавија и други шпекулации – за мистериозен бел автомобил, за наводно исчезнати докази и за вмешаност на различни државни структури. Сепак, ниту една од тие теории никогаш не беше потврдена со веродостојни докази. Смртта на Дијана предизвика незапаметена тага во Велика Британија. Милиони луѓе оставаа цвеќе пред Кенсингтонската палата, а јавноста остро го критикуваше кралското семејство поради првичната воздржаност.

Под силен притисок на јавноста, кралицата Елизабета Втора се обрати со телевизиско обраќање, а погребот на Дијана го следеа околу 2,5 милијарди луѓе низ светот. И денес, речиси триесет години подоцна, Лејди Ди останува повеќе од историска личност. За едни е најголемата хуманитарка што ја имало британското кралско семејство, за други трагична жртва на славата и медиумската опсесија.

Но, за милиони луѓе ширум светот таа останува „народната принцеза“ – жена која покажа дека вистинската величина не произлегува од круната, туку од човечноста.