Превирања во Хрватска околу испраќањето војници на парадата во Париз – точки на спор Макрон и „Белград, сателит на Москва“

Франција ги покани сите членки на таканаречената Коалиција на волјата, вклучително и Хрватска, на традиционалната воена парада во Париз. Дали таа земја ќе испрати војници е тема што ги загреа веќе турбулентните односи меѓу хрватскиот претседател Зоран Милановиќ и премиерот Андреј Пленковиќ до точка на вриење.

Како што објасни Милановиќ во јавно обраќање во понеделник, Хрватска доби покана, но дека според него – војската нема да оди. Тој исто така рече дека Пленковиќ, ако сака, можеби може да „испрати мажоретки“.

Тој, исто така, се држеше до својот став во оваа пригода дека Хрватска не е дел од Коалицијата на волјата.

- Advertisement -

Што е Коалицијата на волјата и каде е Хрватска во неа?

Коалицијата на волјата е неформална група земји кои се собраа за да ја координираат поддршката за Украина, независно од формалните структури на НАТО или Европската Унија. Коалицијата беше формирана на почетокот на 2025 година од страна на Велика Британија и Франција, откако стана неизвесно колку воена поддршка САД ќе продолжат да ѝ даваат на Украина.

Хрватска е меѓу земјите што учествуваат во Коалицијата на волјата, но е членка на поширок круг земји што политички и хуманитарно ја поддржуваат Украина. Хрватското државно раководство има различни толкувања за тоа што ова практично значи.

Ставот на Владата на Андреј Пленковиќ е дека Хрватска политички и цивилизирано учествува во работата на Коалицијата на волјата, но не планира да испраќа војници во Украина. Министерот за одбрана Иван Анушиќ учествуваше на состаноците на Коалицијата и изјави дека Хрватска ќе продолжи да ѝ помага на Украина, особено во деминирањето и другите области во кои има искуство.

Од друга страна, претседателот Зоран Милановиќ го оспорува таквото учество и тврди дека Хрватска нема обврски што произлегуваат од Коалицијата на волјата, туку само од членството во НАТО и Европската Унија. Тој се спротивставува на секој потег што би можел да се протолкува како воено приклучување кон иницијативата.

Зошто „го шепоти премиерот“?

Хрватското раководство сега открива дека нивната војска е поканета на воена парада во Париз и дека поканата до Пленковиќ ја испратил лично Макрон.

„Премиерот им се потсмева на сите околу себе, тој повторно на примитивен начин коментираше за непријатната ситуација во врска со парадата во Париз. Хрватска доби покана, Пленковиќ ја доби од Макрон на почетокот на мај, но за тоа не зборуваше до пред неколку дена. Станува збор за покана за воена парада во Париз, која изгледа како Ден на младоста, на која треба да оди хрватската војска“, рече Милановиќ.

Сепак, како што објасни, хрватската војска може да се мобилизира само по наредба.

„И наредбата не ја издава картелот ХДЗ, ниту Пленковиќ, ниту Анушиќ, туку јас кога ќе проценам дека е потребно. Во 99 проценти од случаите, не преземам никаква акција, но во критични ситуации реагирам. Не знам кого Пленковиќ мисли да испрати во Париз, можеби мажоретките, кои ги почитувам, но војниците не можат да одат ако јас не дозволам. Според Уставот и законот, хрватските вооружени сили ги претставува врховниот командант. Што не е јасно тука? Војската нема да оди“, рече тој. Милановиќ.

Како една од двете главни причини за неговата одлука, Милановиќ наведе дека Франција не учествувала на воената парада во Загреб минатата година, на која биле поканети сите сојузници на Хрватска во НАТО.

„Немавме никакви посебни барања или посебни правила за форматот, едноставно сакавме да ги видиме нашите пријатели. Има една земја на која неодамна ѝ оставивме повеќе од милијарда евра, а тоа е Франција. Не само што не дојдоа, туку дури и не се извинија“, рече претседателот.

Тој призна дека Хрватска и Франција немаат сериозна воена соработка, туку дека постои „трговски однос“, бидејќи Хрватска „купува француски“.

Ја обвини Франција дека не учествувала на парадата во Загреб затоа што „тргувала со Белград“.

„Кога требаше да го донесат знамето и да бидат меѓу хрватските сојузници, ги нема таму. Зошто ги нема таму? Тргуваат со Белград. Истото

Додаде дека, после тоа, ќе биде „под чест на хрватската армија“ да учествува во француската воена парада.

Претседателот оцени дека станува збор за „целосно игнорирање на Хрватска“, но дека сакал тоа да „помине во тишина“, додека сега зборува поради коментарите на Пленковиќ.

Милановиќ се запраша што е значењето на членството во НАТО „ако една од поголемите земји ќе ни продаде стока, а потоа ќе оди кај сосед кој е„Аводно московски сателит“.

Тој го опиша однесувањето на стратешкиот партнер на Хрватска како „многу пресметано“ и „неточно“.

Додаде дека Французите ја претставуваат воената парада како „поставување споменик на претседателот во заминување Емануел Макрон и промоција на Коалицијата на волјата“.

„Ние не сме членка на Коалицијата на волјата. Ние сме членка на НАТО. Северна Македонија е членка на НАТО, па затоа до ден денес не ја поканиле. Што ќе правиме таму? Кога некој ќе нè удира по петиците, трчаме со Баталјонот на почесната гарда кон Париз и се редиме во колона од 37 земји кои се подготвуваат за интервенција. Каде? Во Украина“, рече Милановиќ.

Тој го обвини Пленковиќ дека сака по секоја цена да се додворува на Французите и наговести дека зад тоа може да стои некаков интерес, повикувајќи на контрола на набавката на бродови за морнарицата.

„Нешто ненормално се случува тука.“ Да се ​​претвориме во француски сателит… Чија идеја е тоа воопшто?“, рече тој.

Премиерот Андреј Пленковиќ, од друга страна, рече дека ќе побара оставка од началникот на Генералштабот на хрватската армија, Тихомир Кундид, ако хрватските војници не одат на воената парада во Париз.

„Протоколарните и церемонијалните заминувања на припадниците на хрватската армија не се под негова (на Милановиќ) надлежност, туку под надлежност на министерот за одбрана Иван Анушиќ. Ова не е ниту воена мисија, ниту мисија на ЕУ, ниту мисија на НАТО, ниту „Коалиција на волјата“, рече Пленковиќ, одговарајќи на тврдењето на Зоран Милановиќ дека припадниците на хрватските вооружени сили нема да одат во Париз.

„Ние ќе инсистираме, Анушиќ ќе инсистира кон Тихомир Кундид, Хрватската армија да биде таму затоа што била поканета.“

„Ова однесување само потврдува дека Милановиќ не бил во Украина пет години, дека цело време се залагал за антиевропски наратив, зборувајќи против Европската Унија. Тој практично е против НАТО, против она што го прават САД, а сега е против Франција“, додаде Пленковиќ.

„Оваа изолационистичка политика, во која тој пее руски песни веќе петта или шеста година, е голем национален срам. Ќе инсистираме на ова, не затоа што е особено важно, туку затоа што ќе инсистираме на почитување на законот.“

„Доколку се случи Кундид да издаде некоја непостоечка усна наредба, ако началникот на Генералштабот не го стори она што министерката Анушиќ го најави во петокот, во тој момент очекувам негова оставка“, рече Пленковиќ.

Да потсетиме дека министерот за одбрана Иван Анушиќ нагласи дека учеството во таков настан не бара согласност од претседателот на Републиката, бидејќи тоа не е воена операција.

Тој потсети дека сојузниците редовно учествуваат во воените паради на земјите-членки на НАТО, а дека и хрватскиот баталјон за почесна гарда учествувал на парадата во Париз во 2013 година.

Зборувајќи за учеството на Хрватска во таканаречената Коалиција на оние што се подготвени да ѝ помогнат на Украина, Анушиќ рече дека Хрватска учествува во оваа иницијатива политички и цивилизирано, но не и воено.