Иран инсистира на контрола на Ормутскиот теснец, САД се согласија да ослободат 10 милијарди евра ирански средства

Ормускиот теснец ќе биде управуван од Иран, изјави главниот преговарач на Иран и претседател на парламентот, Мохамед Багер Галибаф, по враќањето од преговорите со САД во Швајцарија. Тој додаде дека режимот во теснецот, кој е клучен за извозот на енергија од Блискиот Исток, никогаш нема да се врати во состојбата во која бил пред војната. Во меѓувреме, се вели дека САД се согласиле да ослободат нешто повеќе од 10,5 милијарди евра замрзнати ирански средства за време на разговорите во Швајцарија. Американскиот претседател Доналд Трамп, сепак, во понеделник, кога потпиша неколку извршни наредби, повторно ги обвини европските сојузници дека не им помагаат на САД во војната против Иран, особено издвојувајќи ги Велика Британија, Германија и Италија.

„Ормускиот теснец никогаш нема да се врати во состојбата во која бил пред војната, тој ќе биде управуван од Исламската Република Иран во согласност со меѓународното право“, иранските медиуми го цитираа иранскиот главен преговарач и претседател на парламентот, Мохамед Багер Галибаф, по враќањето од Швајцарија.„Според мене, разговорите беа успешни, особено во однос на дискусиите за теснецот, Либан, прашањето за укинување на санкциите за нафта и ослободување на замрзнатите средства“, рече тој за разговорите во одморалиштето Биргеншток. Додаде дека тие донеле „добри достигнувања“ за Иран.

Соединетите Американски Држави во понеделник привремено ги укинаа санкциите за иранската нафта откако американскиот потпретседател Џ.Д. Венс објави дека Иран ќе им дозволи на нуклеарните инспектори од Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) да се вратат во земјата по разговорите во Швајцарија. САД, исто така, го наведоа продолжувањето на сообраќајот низ Ормутскиот теснец како причина за укинување на санкциите.

- Advertisement -

Сообраќајот низ теснецот е обновен, но сопствениците на бродови остануваат претпазливи
„Секако, веруваме дека сè уште сме на почетокот на процесот и дека мора да продолжиме со нашите напори“, додаде Галибаф. Иранските медиуми објавија дека на пат од Швајцарија, тој застанал и во Оман, кој исто така се наоѓа на Ормутскиот теснец.

Економски важниот воден пат повторно беше отворен по иранската блокада минатата недела по меморандумот за разбирање меѓу САД и Иран, но Иранците го затворија повторно во саботата поради нови израелски напади врз Либан.

Бродови во Ормускиот теснец
Катарските и пакистанските медијатори изјавија во понеделник по разговорите во Швајцарија дека е воспоставена „комуникациска линија“ за да се избегнат инциденти и недоразбирања и да се обезбеди безбедно поминување на трговски бродови низ Ормускиот теснец.

Поморскиот сообраќај низ теснецот е обновен од минатата недела, но сопствениците на бродови остануваат претпазливи поради нестабилните и непредвидливи услови. Бројот на бродови што минуваат низ теснецот дневно е зголемен, но сепак е далеку од 120 до 130 бродови што минуваа низ Ормускиот теснец секојдневно пред војната.

Техеран: САД се согласија да ослободат ирански средства
САД, исто така, се согласија да ослободат 12 милијарди долари (нешто повеќе од 10,5 милијарди евра) замрзнати ирански средства за време на разговорите во Швајцарија, објави денес иранската државна новинска агенција ИРНА, повикувајќи се на заменик-министерот за надворешни работи Казем Гарибабади.

„Беше договорено потпишаните договори за ослободување на замрзнати средства во вредност од 12 милијарди долари да стапат во сила веднаш“, рече Гарибабади, кој го водеше техничкиот преговарачки тим на Иран на разговорите во Швајцарија.

Абдолнасер Хемати, гувернерот на иранската централна банка, изјави за иранската новинска агенција Тасним дека дел од првата транша од 6 милијарди долари ќе се искористи за купување основни производи и лекови, додека втората транша од истиот износ нема да биде ограничена само на купување основни производи.

Преговори меѓу САД и Иран
Според него, Иран не е должен да купува американски земјоделски производи, иако нема резерви ако цената и квалитетот на овие производи се посоодветни од оние од други земји.

Според агенцијата ИРНА, Гарибабади, исто така, потврдил договор со САД за формирање четири работни групи – за укинување на санкциите, нуклеарни прашања, реконструкција и економски развој, како и следење и спроведување на договорот. Се очекува ова да ја заклучи првата рунда технички разговори меѓу двете страни. Според Гарибабади, комитет на високо ниво ќе учествува во следната фаза, која не е познато кога се очекува да започне, според шпанската новинска агенција ЕФЕ.

Извештајот на иранските медиуми е во спротивност со изјавите од понеделникот на американскиот потпретседател Џ.Д. Венс, кој рече дека ослободувањето на иранските средства е условено од понатамошен напредок во преговорите. Тој нагласи дека САД би можеле да обезбедат дека ослободените средства ќе бидат искористени за помош на Иранците, а не за финансирање на тероризмот.