Алармантно предупредување од 600 научници: Океанот се задушува од загадување и климатски промени

Состојбата на океанот се „влошува“, предупредија Обединетите нации во нов научен извештај, повикувајќи ги земјите „итно да дејствуваат“ против забрзаното затоплување, загадувањето и заканите за подводниот живот.

„Океанот е основа на животот на Земјата. Неговото здравје е сериозно загрозено бидејќи екосистемите и живеалиштата се приближуваат или веќе ги поминале критичните точки на пресврт“, напишаа авторите на извештајот објавен во понеделник, кој го подготвија 600 научници од 86 земји.

Во воведот на документот од 1.350 страници, Третата глобална проценка на океаните (WOA III), авторите велат дека е потребна итна акција. Извештајот го опфаќа периодот од 2018 до 2023 година, објавува Франс Прес.

- Advertisement -

„Не можеме да продолжиме да го гледаме океанот како неисцрпен ресурс“, предупреди генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш.

Загадување, премногу луѓе живеат по должината на бреговите…
„Овој извештај мора да биде аларм“, реагираше невладината организација Гринпис, повикувајќи на „создавање целосно заштитени морски резервати во кои ќе биде забранета секоја човечка експлоататорска активност“ – индустриски риболов и длабокоморско рударство.

Извештајот ги истакнува повеќекратните „притисоци“ со кои се соочуваат океаните, кои ги менуваат нивните физички и хемиски својства – од климатските промени до загадувањето и демографските трендови. Во моментов, 37 проценти од светската популација живее во рамките на 100 километри од брегот.

Затоплување и закиселување на океаните
Една од последиците е забрзаното затоплување: 16 проценти од вкупното затоплување на океаните во последните 70 години се случило по 2018 година, објавува Франс Прес. Океаните сега се соочуваат и со зголемена закиселување, а затоплувањето го забрзува зголемувањето на нивото на морето поради термичката експанзија на водата, заедно со топењето на глечерите.

Од просек од два милиметри годишно пред 2015 година, порастот на нивото на морето се зголеми на 4,3 милиметри годишно во 2023 година.

Хипотезата за Арктички Океан без мраз кон крајот на летото до 2035 година сега се смета за можна, се додава во извештајот.

Опасни средства за чистење, антибиотици и пластика
Некои историски загадувачи како што е живата се намалуваат, но присуството на други се зголемува, како што се средства за чистење, остатоци од лекови како што се антибиотиците, а особено пластиката, чии најмали фрагменти влијаат на повеќе од 4.000 видови.

Во извештајот се нагласува дека усвојувањето на Договорот за отворено море, кој стапи на сила во јануари, е „одлучувачки чекор“, но дека „предизвикот останува да се надмине фрагментацијата“ меѓу државите и секторските интереси во време кога мултилатерализмот е во сериозна криза.