Јапонија на 2 ноември ќе упати национален повик до граѓаните да се подготват за големи катастрофи и во своите домови да обезбедат резерви од храна, вода и преносни тоалети за најмалку 3 дена, а по можност и за цела недела

Јапонија на 2 ноември ќе упати национален повик до граѓаните да се подготват за големи катастрофи и во своите домови да обезбедат резерви од храна, вода и преносни тоалети за најмалку 3 дена, а по можност и за цела недела.

Најавата ја соопшти министерот задолжен за управување со катастрофи, Гоши Хосоно, во настап на интернет-програмата на телевизијата Фуџи. Повикот ќе биде упатен на денот кога треба да започне со работа новата Национална агенција за управување со катастрофи, чија цел е да ја зајакне координацијата на државните институции пред, за време и по големи природни непогоди.

Хосоно нагласи дека домаќинствата треба да можат да функционираат извесно време без непосредна помош од државата. Препораката е да се обезбедат резерви за најмалку 3 дена резерви, а идеално и 7 дена, вклучувајќи храна, вода за пиење и средства за одржување хигиена. За водата, ориентирот е околу 3 литри по човек дневно. Тоа значи дека за едно лице се потребни најмалку 9 литри за тридневна резерва, односно околу 21 литар за една недела, само за основните потреби за вода. Особено се нагласува потребата од преносни тоалети, бидејќи земјотресите може да ги оштетат водоводните и канализациските системи.

- Advertisement -

Повикот не значи дека јапонските власти очекуваат катастрофа да се случи на 2 ноември или наскоро. Напротив, станува збор за превентивна кампања што треба да ја зголеми подготвеноста на населението за сценарија во кои снабдувањето со електрична енергија, вода, гориво и храна би било прекинато, а патиштата и транспортот оштетени. Во такви услови, спасувачките служби можеби нема да можат веднаш да стигнат до сите погодени области, па домашните резерви би им овозможиле на граѓаните да ги пребродат првите критични денови.

Меѓу сценаријата за кои се подготвува Јапонија се силен земјотрес во зоната на Нанкајскиот Ров, земјотрес под поширокото подрачје на Токио, големи земјотреси долж Јапонскиот и Курилскиот Ров, како и можна ерупција на вулканот Фуџи. Особено загрижува можноста од мегаземјотрес во зоната Нанкај, покрај пацифичкиот брег, кој би можел да предизвика разорно тресење, цунами и сериозни прекини на инфраструктурата.

Јапонија е една од земјите најизложени на земјотреси и вулканска активност, поради што подготовката на домаќинствата е дел од нејзината долгорочна стратегија за намалување на последиците од катастрофите.

Покрај резервите во домовите, владата планира да ги подобри и условите во центрите за евакуација. Посебен акцент е ставен на концептот „ТКББ“, односно тоалети, кујни, кревети и бањи. Целта е луѓето што ќе мора да престојуваат во привремени засолништа да имаат пристап до санитарни услови, топли оброци, соодветно место за спиење и можност за одржување лична хигиена. За спроведувањето се предвидува соработка меѓу државните институции, локалните власти и приватниот сектор. Ова е важно бидејќи последиците од катастрофите не се сведуваат само на непосредните повреди и материјалната штета, туку и на здравствените ризици од долготрајно престојување во несоодветни услови.

Слични препораки во Европа и други земји

Јапонија не е единствената земја што ги повикува граѓаните да создадат домашни резерви. Европската комисија во март 2025 година ја претстави Стратегијата за подготвеност на Унијата, со препорака населението да може да ги задоволува основните потреби најмалку 72 часа без надворешна помош. Во препораката се опфатени природни катастрофи, пандемии, сајбер-напади, саботажи на критична инфраструктура и можни воени кризи. Граѓаните се советуваат да имаат вода, храна, лекови, батериска ламба, радио, батерија за мобилен телефон, готовина и важни документи.

Неколку европски држави одат и подалеку од тридневната резерва. Германија препорачува домаќинствата, ако можат, да обезбедат резерви за 10 дена. Австрија советува снабдување со храна и пијалаци за околу 2 недели, додека Шведска, Норвешка и Естонија ги повикуваат граѓаните да бидат подготвени самостојно да функционираат најмалку 7 дена. Финска, Франција, Данска, Полска и повеќе други европски земји ја нагласуваат подготвеноста за најмалку 72 часа. Препораките не се идентични, бидејќи се приспособени на националните процени на ризик и на системите за цивилна заштита.

Во САД, федералната кампања Ready.gov исто така ги советува граѓаните да подготват резерви за неколку дена, со вода, храна што не се расипува, потребни лекови, средства за прва помош, батериско осветлување и начин за добивање информации кога нема електрична енергија.

Заедничката порака на овие иницијативи е дека личната подготвеност не ја заменува државната помош, туку овозможува таа прво да стигне до луѓето на кои им е најпотребна.

Пентагон планира воените бази да издржат 90 дена без поддршка

Во сличен контекст на подготвеност за прекини на критичната инфраструктура, американскиот министер за војна Пит Хегсет во септември ја претстави иницијативата „FORTRESS America“ (Федерални операции за отпорност, ресурси за војниците, енергија, снабдување и преживување). Нејзината цел е големите американски воени инсталации да можат да продолжат со клучните операции дури и ако непријателски напад, сајбер-напад или саботажа ја онеспособи цивилната електроенергетска мрежа. Хегсет најави дека воените бази треба да имаат сопствени извори на електрична енергија, независни од цивилната мрежа, како и посигурни резерви и синџири на снабдување.

На 25 октомври Фокс њуз објави дека Пентагон планира големите воени бази во САД да можат да ги одржуваат основните операции најмалку 90 дена без надворешна поддршка. Тоа би подразбирало обезбедување електрична енергија, вода, гориво, комуникации и резерви неопходни за функционирањето на воените капацитети. Меѓу можните решенија се преносни нуклеарни реактори, големи системи за складирање енергија и микромрежи што би овозможиле базите да се исклучат од цивилната електрична мрежа, а притоа да продолжат да работат. Планот опфаќа и зајакнување на резервите од муниција, медицински материјали, критични минерали, електроника и резервни делови.

Засега нема јасна јавна потврда дека рокот од 90 дена е формално задолжителен за секоја база. Иницијативата не е доказ дека американските власти очекуваат непосреден колапс на инфраструктурата или неизбежна војна на американска територија.