САД и Иран се приближуваат кон договор? Трамп тврди дека се согласиле на клучно барање

Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека Иран вети дека нема да развива нуклеарно оружје, што е клучна пречка во преговорите меѓу Вашингтон и Техеран за завршување на војната.

Иако двете земји се чинеше дека се приближуваат кон договор во последните денови, „Њујорк тајмс“ во саботата објави дека американскиот претседател го заострил својот предлог и испратил нова верзија на текстот до Техеран.

Американските медиуми не можеа детално да ги објаснат промените што ги направи претседателот. Но, според веб-страницата „Аксиос“, Трамп сака построг став од Вашингтон за неколку прашања што тој лично ги смета за важни, вклучително и судбината на нуклеарниот материјал на Иран.

- Advertisement -

Во интервју со снаата Лара Трамп, снимено претходно оваа недела и емитувано во саботата на „Фокс њуз“, претседателот тврдеше дека добил гаранции дека Техеран нема да се здобие со нуклеарно оружје, ниту преку производство ниту преку купување.

„Единствената гаранција што ми треба е дека нема да има нуклеарно оружје. Тие се согласија со тоа и тоа беше многу интересно“, изјави тој.

„Првично тие рекоа: „Нема да развиваме нуклеарно оружје“. Јас реков: „Па, што би се случило ако купите нуклеарно оружје?“ Сега тие велат: „Нема да го развиваме и нема да го купуваме на никаков начин“, продолжи тој.

Трамп верува дека Соединетите Држави полека, но сигурно го добиваат она што го сакаат. „И ако не го добиеме она што го сакаме, работите ќе бидат поинакви“, додаде тој. Во саботата, американскиот министер за одбрана Пит Хегсет рече дека Соединетите Држави се „повеќе од способни“ да војуваат со Иран ако разговорите не успеат.

Нуклеарното прашање е една од главните точки на сопнување меѓу Соединетите Држави и Иран во овие разговори за завршување на војната, кои беа предизвикани од израелско-американската офанзива против Исламската Република на 28 февруари.

Соединетите Држави и Израел го обвинуваат Техеран дека се обидува да се здобие со нуклеарно оружје, обвинение што Иран го негира. Иран досега инсистираше нуклеарното прашање да се реши подоцна, по потпишувањето на меморандумот за разбирање што моментално се дискутира.

Војната однесе илјадници животи и ја потресува глобалната економија со зголемување на цените на нафтата. Друга голема пречка е Ормутскиот теснец, стратешки воден пат за глобална трговија со јаглеводороди, кој Иран ефикасно го затвори од почетокот на војната. САД, од своја страна, воведоа блокада на иранските пристаништа.

Вашингтон го повтори своето противење на континуираната контрола на Иран врз водениот пат. Централната команда на САД (Centcom) во саботата соопшти дека го запрела товарниот брод со знаме на Гамбија кој се обидувал да стигне до иранско пристаниште со испукување ракета во неговата машинска просторија.

Според контактите во рамките на иранската поморска заедница цитирани од новинската агенција Тасним, САД продолжуваат да ги спречуваат иранските комерцијални бродови да влегуваат во иранските води.

Исламската револуционерна гарда (IRGC), идеолошката армија на Исламската Република, во неделата тврдеше дека соборила американски дрон MQ-1 за кој рекоа дека се подготвувал да влезе во иранските територијални води за да изврши „непријателски операции“. Американската војска првично не одговори.

Меѓу своите барања до Вашингтон, Техеран бара ослободување на милијарди долари ирански средства замрзнати од САД. Иранската државна телевизија во саботата, повикувајќи се на неофицијален транскрипт од текстот, тврдеше дека меморандумот за разбирање што се дискутира предвидува ослободување на 12 милијарди долари во рок од 60 дена.

Иран, исто така, бара прекин на борбите во Либан, каде што неговиот сојузник Хезболах и Израел се борат од 2 март, и покрај прекинот на огнот што е во сила од 17 април, кој не е почитуван.