Експертите предупредуваат: Најмоќниот климатски феномен некогаш забележан би можел да ги погоди САД оваа година

„Супер Ел Нињо“ што се случува еднаш во еден век може да се формира во Пацификот.

Научниците внимателно го следат Тихиот Океан, бидејќи она што би можело да биде еден од најмоќните климатски настани во запишаната историја брзо се развива под неговата површина.

Според најновите прогнози од Националната океанска и атмосферска администрација на САД (NOAA), веројатноста за развој на Ел Нињо – периодично затоплување на тропскиот Пацифик што ги менува временските обрасци низ целиот свет – до јули сега е 61 процент.

- Advertisement -

Иако ваквите настани се случуваат на секои неколку години, овој би можел да биде исклучително силен. NOAA проценува дека постои една од четири шанси да достигне „многу силен“ интензитет, што би го класифицирало како таканаречен „супер Ел Нињо“. Тој праг е пречекорен само неколку пати во запишаната историја, а секој таков настан предизвикал суши, поплави и рекордни температури на повеќе континенти.Научниците кои ги проучуваат феномените предупредуваат дека таков настан, во комбинација со климатските промени предизвикани од човекот, може да биде од невидени размери.

„Би рекол дека во моментов има околу 50% шанса овој настан да стане најсилниот во историските записи“, изјави за BBC Science Focus Пол Раунди, професор по атмосферски науки на Универзитетот во Албани во САД.

„Пред неколку недели велев дека е можеби 20% веројатно.“

Што е Ел Нињо и зошто е овој различен?

Ел Нињо е периодичен климатски циклус предизвикан од затоплување на површинските води на тропскиот Пацифик.

На секои неколку години, слабеењето или пресвртот на пасатните ветрови, кои нормално ја туркаат топлата вода кон запад, овозможува акумулираната топлина да се шири кон исток по должината на екваторот.

Супер Ел Нињо се дефинира како зголемување на температурите на површината на морето во клучен дел од централниот Пацифик за повеќе од два степени Целзиусови над просекот. Се случило само три пати во запишаната историја: 1982/83, 1997/98 и 2015/16.

Во 1876 година, пред современите метеоролошки мерења, се верува дека Супер Ел Нињо придонел за глобален глад во кој загинале дури 50 милиони луѓе.

Оваа година, објаснува Раунди, серија исклучително силни западни ветрови над Пацификот турнале огромни количини топла вода кон исток и кон екваторот.

Најблиската паралела е силното поместување на ветровите од почетокот на 1997 година, кое му претходело на она што е веројатно најсилниот Ел Нињо во 20 век.

„Топлата вода источно од овогодинешниот западен налет на ветер е околу половина степен потопла отколку што беше во ова време во 1997 година“, рече Раунди.

„Таа го има речиси целиот импулс што е потребен за да го надмине интензитетот на тој период.“

Сепак, исходот сè уште не е сигурен. Идните поместувања на ветровите сè уште би можеле донекаде да го ослабат настанот.

„Врз основа на историските модели на пасатните ветрови и неодамнешните многу силни западни ветрови, потребен е настан со интензитет над 99 проценти за Ел Нињо да се одржи само како силен, а не како екстремно силен настан“, рече Раунди.

Со други зборови, многу силен Ел Нињо сега е речиси сигурно. Дали ќе ги сруши сите рекорди останува отворено прашање.

Што точно прави супер Ел Нињо?

Ефектите од Ел Нињо се чувствуваат низ целиот свет. Од намалувањето на рибниот фонд покрај брегот на Перу до слабеењето на монсуните и врнежите од дожд во Индија, Кина и поголемиот дел од Југоисточна Азија, речиси ниту еден дел од светот не е недопрен.

„Нормално влажните области стануваат посуви и посклони кон пожари“, рече Раунди. „Нормално сувите области стануваат повлажни.“

Во Соединетите Американски Држави, ефектите може да се почувствуваат уште ова лето. Во текот на летните месеци, Средниот Запад и Западот обично добиваат повеќе дожд, додека посувите периоди се протегаат од брегот на Мексиканскиот Залив до Источниот Брег.

Во текот на зимата, кога Ел Нињо станува посилен, тој го интензивира јужниот систем на бури и носи обилни врнежи од дожд низ јужниот дел на САД, од Калифорнија до Источниот брег.

„1982 и 1997 година беа неверојатни години за поплави во САД“, рече Раунди.

Во исто време, северниот дел од земјата обично доживува потопли од вообичаените зими.

Една можна позитивна последица од силниот Ел Нињо е слабеење на сезоната на урагани во Атлантикот, бидејќи зголемената варијабилност на ветерот на различни надморски височини го отежнува формирањето на бури.

Влегување во непозната територија
Ниедна година со Ел Нињо не е лесна, но 2026 година не е обична година. Глобалните температури се веќе повеќе од 1,4 степени Целзиусови над прединдустриските нивоа, а силниот Ел Нињо врз основа на таква го носи климатскиот систем во состојба што модерната цивилизација сè уште не ја доживеала.

„Никогаш не сме имале силен или многу силен Ел Нињо во свет кој е веќе толку топол“, рече климатскиот научник Даниел Свејн од Универзитетот во Калифорнија.

„Затоа не би било изненадувачки ако видиме невидени глобални влијанија во втората половина на 2026 и 2027 година во форма на поплави, суши и екстремни пожари.“