Првиот човек на МАЕ предупреди дека резервите веќе се истрошени

Доколку САД и Иран наскоро не овозможат поголем проток на нафта низ Ормускиот Проток, светот треба да биде загрижен за енергетската безбедност, предупреди денеска извршниот директор на Меѓународната агенција за енергија (МАЕ), Фатих Бирол.

-Безбедноста на снабдувањето со нафта останува клучно прашање. Треба да бидеме загрижени, и јас сум, ако ситуацијата не се подобри во следните неколку недели- рече Бирол на состанокот на Советот за надворешни односи во Вашингтон.

Бирол оцени дека, и покрај наглиот пораст на цените на енергијата, неколку фактори ги ублажија последиците од пазарните нарушувања.

- Advertisement -

Меѓу нив, тој ги спомена кинеските залихи кои надминаа една милијарда барели нафта пред почетокот на војната, намалувањето на потрошувачката преку поголема употреба на електрични возила и јавен превоз, како и координираното ослободување на резерви до 400 милиони барели нафта под покровителство на ИЕА.

– Но, тие решенија не можат да траат вечно- рече Бирол, кој претходно процени дека војната во Иран предизвикала најлошо нарушување на снабдувањето со енергија во историјата.

Тој истакна дека зголемувањето на производството во САД, најголемиот светски производител на нафта и гас, помогнало во ублажувањето на кризата.

– Зголемувањето на производството во САД е многу добро. САД го зголемија производството за еден до два милиони барели, но не можат да се зголемат за 10 милиони барели дневно – рече Бирол.

Според него, кризата во снабдувањето со нафта и гас влијаела врз економиите низ целиот свет, но нерамномерно.

– Азија беше најпогодена, бидејќи Азија добиваше 80 до 90% од оваа енергија преку Ормускиот Проток- рече Бирол, додавајќи дека последиците особено ги почувствувале Јапонија и Јужна Кореја, како и земјите во развој како Пакистан, Бангладеш и Индија.

Бирол, исто така, предупреди на можни здравствени последици во земјите во развој, особено за жените, кои, поради високата цена на нафтените деривати, сè повеќе користат алтернативни горива за готвење, како што се дрво и животински отпад, кои испуштаат повеќе штетни супстанции.

Цените на нафтата паднаа за околу 20 долари за барел по координираното ослободување на резервите од страна на ИЕА во март.

Таа одлука, според Бирол, им покажа на пазарите дека организацијата што собира повеќе од 30 земји може повторно да користи стратешки резерви ако ситуацијата се влоши.

– Иако ослободувањето до 400 милиони барели беше огромно, тоа беше само 20 проценти од нашите резерви. Осумдесет проценти сè уште се во резерви – рече Бирол.

Ормускиот Проток кој нормално пренесува околу една петтина од светските резерви на енергија, е во голема мера блокиран откако започна конфликтот на 28 февруари, кога САД и Израел започнаа напади врз Иран.