Ормуз се отвора веднаш, за нуклеарната програма уште ќе се преговара

САД и Иран постигнаа договор по повеќемесечни конфликти и тензии, а неговото потпишување е закажано за 19 јуни во Швајцарија. Иако и Вашингтон и Техеран потврдуваат дека е постигнат договор, нивните толкувања за содржината и за натамошната примена значително се разликуваат.

Договорот е претставен како Меморандум за разбирање и, според достапните информации, содржи две страници.

Неговата основна цел е воспоставување прекин на огнот на сите фронтови и конечно завршување на војната на Блискиот Исток.

- Advertisement -

Ирански и пакистански извори тврдат дека договорот го опфаќа и Либан, што било едно од главните барања на Техеран.

САД ниту ги потврдија ниту ги демантираа овие информации, но евентуалното примирје во Либан во голема мера зависи од подготвеноста на Израел да ги прекине воените дејствија против Хезболах.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД ќе ја укинат поморската блокада на иранските пристаништа и дека по потпишувањето на договорот повторно ќе биде отворена Ормуската Теснина.

Иран, исто така, потврди дека пловидбата низ Ормуската Теснина ќе биде обновена.

Трамп нагласи дека договорот треба да обезбеди Ормуската Теснина трајно да остане отворена за меѓународен сообраќај, што се смета за клучно за стабилизирање на светскиот енергетски пазар.

По објавувањето на договорот, цената на нафтата веднаш се намали за четири проценти, а аналитичарите оценуваат дека закрепнувањето на пазарот ќе биде постепено.

Прашањето за иранската нуклеарна програма, кое Вашингтон го смета за клучно, засега останува нерешено.

Заменикот на иранскиот министер за надворешни работи изјави дека 60-дневните разговори за нуклеарната програма ќе почнат дури откако САД ќе ослободат милијарди долари замрзнати ирански средства, но американски претставник ги отфрли овие тврдења.

Ублажувањето на санкциите против Иран, како и иднината на нуклеарната програма, треба да бидат предмет на разговори во текот на 60-дневниот период на примирје.

Администрацијата на Трамп претходно соопшти дека евентуалното ослободување на иранските средства ќе зависи од исполнувањето одредени услови од страна на Техеран.

И покрај различните толкувања за тоа што следува по потпишувањето на договорот, и САД и Иран го претставија договорот како дипломатска победа.

Пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф, кој прв официјално ја објави веста по 14-часовните разговори во Техеран, изјави дека договорот претставува олеснување за целиот свет и потврди дека разговорите за неговите детали ќе продолжат во Швајцарија во текот на неделата.