Научници развија персонализирана вакцина против рак: го намалува ризикот од повторна појава на меланом за 42 отсто

Поминаа 20 години откако австралиски истражувачи ја создадоа првата вакцина во светот, развиена специјално за превенција од рак.

Реклама

Благодарение на вакцината против хуман папиломавирус (ХПВ), Австралија е на пат да стане една од првите земји во светот што ќе го искорени ракот на грлото на матката, пренесува „Science Alert“.

- Advertisement -

Сега, австралиски научници постигнаа уште еден значаен пробив, овојпат во третманот на рак на кожата.

Првата персонализирана мРНК (mRNA) вакцина против рак покажа успех во клиничко испитување од трета фаза, намалувајќи го ризикот од повторна појава на меланом или смрт за 42 отсто, во споредба со примената само на стандардна имунотерапија.

Резултатите се дури и подобри отколку што очекуваа научниците.

Џорџина Лонг, онколог во Институтот за меланом во Австралија (MIA) и главен истражувач на меѓународното испитување, ги претстави наодите на Конгресот на Европското друштво за медицинска онкологија (ESMO).

Се очекува резултатите да бидат објавени во списанието *New England Journal of Medicine*.

„Овие наоди претставуваат суштинска промена во нашиот пристап кон лекувањето на ракот: искористување на имунолошкиот систем на поперсонализиран начин за да се намали ризикот од повторна појава на меланом или смрт“, вели Лонг.

„Ова никогаш претходно не било постигнато во историјата на развојот на лекови против рак.“ Роберт Вондерхајде, онколог и иден претседател на Американското здружение за истражување на ракот – кој не учествуваше во студијата – изјави за *The New York Times* дека резултатите од ова испитување би можеле да се вбројат меѓу „нашите најголеми достигнувања“.

Вакцината базирана на мРНК е развиена од компаниите „Модерна“ (Moderna) и „Мерк“ (Merck) и е дизајнирана да спречи повторна појава на меланом по хируршка интервенција.

Прво, истражувачите го анализираат генетскиот материјал на туморот кај секој пациент за да утврдат како неговиот уникатен „отпечаток“ се разликува од оној на другите, здрави клетки во телото.

Врз основа на овие информации, се развива вакцина која ефективно создава персонализирана „потерница“ за клетките на ракот, овозможувајќи му на имунолошкиот систем на пациентот да ги препознае. „Вакцината се испорачува како mRNA, па така сопствените клетки на телото му го претставуваат ова ‚известување‘ на имунолошкиот систем, покажувајќи му точно што треба да бара и да нападне“, објаснува Лонг.

Третманот се применува во комбинација со постоечка имунотерапија наречена „Китруда“ (пембролизумаб).

„Ракот може да го измами имунолошкиот систем со лажен сигнал што имитира пријателски поздрав, наведувајќи го имунолошкиот систем да верува дека клетката на ракот е нормална“, објаснува Лонг.

„Пембролизумаб го блокира овој сигнал, овозможувајќи им на имунолошките клетки да го препознаат ракот и да го нападнат – иако на сите им се дава истиот лек.“

Се чини дека персонализирањето на терапијата што се користи заедно со пембролизумаб ги подобрува исходите од лекувањето.

Клиничкото испитување од фаза 3 опфати повеќе од 1.100 пациенти на 157 локации ширум светот. Резултатите ги потврдуваат ветувачките наоди од испитувањето во фаза 2, објавени во 2024 година.

Кај пациентите кај кои немало знаци на рак шест месеци по започнувањето на третманот, ризикот од повторна појава на меланом или смрт бил намален за 58 отсто во споредба со третманот само со пембролизумаб.

mRNA вакцината сè уште не е достапна за пациентите во Австралија или во Соединетите Држави, но резултатите се веќе вклучени во процесот на регулаторна проценка.

Овој процес може да потрае неколку години, во зависност од земјата.

Во Австралија, која има една од највисоките стапки на меланом во светот, едно лице умира од овој вид рак на секои шест часа.

Сепак, не само пациентите со рак на кожата би можеле да имаат корист од примената на mRNA технологијата.

„Успехот во лекувањето на меланомот би можел да означи почеток на суштинска промена во начинот на кој го лекуваме ракот и да им помогне на пациентите подолго време да останат без болеста“, вели Лонг.

Алекс Мензис, онколог во Институтот за меланом во Австралија, се согласува со тоа.

„Се надеваме дека во блиска иднина, оваа терапија не само што ќе ги подобри исходите за пациентите со напреднат меланом, туку ќе им помогне и на оние со други видови рак, за кои постоечките имунотерапии имаат ограничена ефикасност“, објаснува Мензис.

Ова е ветувачка перспектива, но потребни се дополнителни истражувања. Неодамна, неколку рандомизирани клинички испитувања на мРНК вакцини за колоректален карцином, како и за карцином на глава и врат, не успеаја да покажат намалување на ризикот од повторна појава на болеста.

Поради ова, најновите резултати се уште позначајни.

„Испитувањето INTerpath-001 покажува дека терапијата заснована на уникатните карактеристики на туморот кај поединечен пациент – во комбинација со имунотерапија која ги блокира контролните точки на имунолошкиот систем – може да ја подобри способноста на имунолошкиот систем да ги лоцира и уништи преостанатите клетки на ракот“, вели Лонг.

„Исто како што електронската пошта го промени начинот на кој комуницираме, така и персонализираната терапија насочена кон неоантигените би можела да го промени начинот на кој го лекуваме ракот.“