Микропластика во вода за прв пат истражена во Хрватска: Еве што покажа анализата

Хрватска ги разви техничките и професионалните капацитети потребни за идно национално следење на микропластиката во водата наменета за човечка потрошувачка, а првата национална студија покажува дека уделот на микропластиката е значително намален по третманот на суровата вода.

Ова дополнително ја потврдува важноста на инвестирањето во јавни системи за водоснабдување и технологии за третман на вода, според Извештајот за истражување на следењето на микропластиката во системите за водоснабдување на Хрватска за 2025 година, кој Институтот за вода „Јосип Јурај Штросмаер“ го достави до Хрватскиот институт за јавно здравје (HZJZ).

Хрватска со тоа се рангира меѓу првите земји-членки на ЕУ што изработиле ваков извештај, а гореспоменатата студија е првата систематска студија од ваков вид во Хрватска.

- Advertisement -

„Со оваа студија, Хрватска се рангира меѓу првите земји-членки на ЕУ што спровеле национална студија според новата европска рамка за следење на микропластиката во водата наменета за човечка потрошувачка“, објави Институтот за вода „Јосип Јурај Штросмаер“.

Истражувањето вклучуваше репрезентативни системи за водоснабдување
Истражувањето вклучуваше репрезентативни системи за водоснабдување со различни хидрогеолошки карактеристики, од подземни водоносни слоеви и карстни извори до речни текови и акумулации.

Примероците беа собрани на изворите, по третманот на водата и во дистрибутивната мрежа, што за прв пат отвори простор за разбирање на патот на микропластиката од изворот до чешмата.

Институтот наведува дека специфичните резултати од истражувањето ќе бидат предмет на понатамошна експертска верификација, но дека веќе е јасно дека Хрватска ги развила техничките и професионалните капацитети потребни за идното следење на состојбата на микропластиката во водата за човечка потрошувачка.

Еден од важните експертски сознанија се однесува на улогата на процесот на подготовка на водата за пиење. Наодите покажуваат дека уделот на микропластика е значително намален по третманот на суровата вода, што, истакнуваат тие, дополнително ја потврдува важноста на инвестирањето во јавни системи за водоснабдување и технологија за подготовка на вода.

Институтот за води нагласува дека е особено важно за граѓаните ваквите истражувања дополнително да ја потврдат важноста и сигурноста на јавниот систем за водоснабдување.

Хрватска има многу висок квалитет на вода за човечка потрошувачка
„Хрватска е сè уште меѓу европските земји со многу висок квалитет на вода за човечка потрошувачка, а систематското следење на новите предизвици како што е микропластиката е најдобриот начин да се зачува овој стандард во иднина“, вели Институтот за води „Јосип Јурај Штросмаер“.

Институтот нагласува дека научните истражувања ширум светот го потврдиле присуството на микропластика во водата што ја пиеме, храната што ја јадеме, воздухот што го дишеме, па дури и во човечкото тело, и дека токму затоа нивното следење повеќе не е само прашање на заштита на животната средина, туку и прашање на разбирање на можните ризици за идните генерации.

„Бидејќи прашањето повеќе не е дали микропластиката постои во животната средина. Прашањето е колку сме подготвени да го разбереме нивниот пат од животната средина до луѓето и колку одговорно ќе ја заштитиме водата што ја пиеме пред невидливите проблеми да станат видливи“, вели Институтот за води „Јосип Јурај Штросмаер“.

Тие истакнуваат дека новата методологија овозможува споредливост на податоците меѓу земјите-членки на ЕУ и ги поставува темелите за иден европски систем за следење.

„Иако повеќето микропластични честички се невидливи со голо око, истражувањата го потврдуваат нивното присуство во водата, храната и воздухот. Токму затоа оваа тема од научните лаборатории сè повеќе влегува во областа на јавното здравје, заштитата на животната средина и европската политика за води“, предупредува Институтот.

Микропластиката предизвикува голем интерес
Тие забележуваат дека поднесувањето на извештајот доаѓа веднаш по состанокот на министрите за животна средина на земјите-членки на MED9 во Шибеник, каде што микропластиката предизвика голем интерес кај претставниците на земјите-членки, Европската комисија и стручната јавност како едно од новите прашања за заштита на водата и животната средина.

За истражувачки цели беше користен системот TinyTrap, развојно решение на Институтот за репрезентативно земање примероци од големи количини вода со висока контрола на можни извори на контаминација. Аналитичката обработка беше спроведена со Раманова микроспектроскопија, еден од најнапредните методи во оваа област.