Марта Кос: Голем ден за процесот на проширување на ЕУ – Црна Гора може да биде остварена до крајот на годината

Европската комесарка за проширување Марта Кос изјави пред состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ во Брисел дека денес е „голем ден, голем понеделник за процесот на проширување“ поради отворањето на преговорите со Украина и Молдавија и затворањето на уште две поглавја со Црна Гора.

„Прво на сите, ќе го направиме првиот голем чекор за Украина и Молдавија откако ќе добијат статус на кандидат во 2023 година“, изјави Кос пред новинарите пред состанокот во Брисел.

Таа додаде дека Кластер 1 ќе биде отворен во преговорите за пристапување со Украина и Молдавија „бидејќи двете земји исполнија“ и изрази очекување дека сите пет преостанати кластери ќе бидат отворени во јули.

- Advertisement -

Кос потсети дека уште две поглавја ќе бидат затворени во преговорите со Црна Гора, што би ѝ дало на Црна Гора 16 затворени поглавја „што е околу половина од она што треба да го направат“.

„Ако сите работиме заедно како што треба, мислам на Комисијата, секако на земјата кандидат Црна Гора и на земјите-членки за време на ирското претседателство или до крајот на него (крајот на 2026 година) би можеле да го завршиме процесот и да ја доведеме Црна Гора до финишот“, нагласи таа.

Кос оцени дека „проширувањето денес, повеќе од кога било досега, дава резултати како најважна надворешна политика на ЕУ во последните 16-17 месеци“ и дека е постигнато повеќе отколку во претходните 15 години.

Кос, исто така, рече дека пристапниот договор со Црна Гора, кој е во процес на изготвување, ќе претставува „нова генерација на пристапни договори“ бидејќи ќе содржи заштитни механизми што ќе овозможат „да се биде сигурен дека новите членки, кога ќе се приклучат на Унијата, ќе продолжат да ги почитуваат европските правила дури и пет, десет или петнаесет години по влезот.

Коментирајќи ги предлозите за нов модел на проширување што би подразбирал нешто друго освен полноправно членство, туку некаков вид членство, Кос рече дека е важно да се води дискусија, но нагласи дека не постои такво нешто како делумно членство во ЕУ.

„Јасно е што е надвор од каква било дискусија.“ Полноправно членство ќе биде можно само кога земјите-кандидатки ќе ги исполнат сите услови. Значи, нема получленство или четвртина членство. Постои само полноправно членство“, рече таа.

Таа додаде дека сега разговараме за два многу важни принципи, првиот е принципот на заслуги, или напредување врз основа на постигнатите резултати, а вториот е фактот дека постојат многу можности во областа на постепената интеграција.

„Во моментов размислуваме како дополнително да го подобриме тој дел од процесот на пристапување“, додаде таа.

Еврокомесарот рече дека на денешниот состанок во Брисел ќе се разговара и за Босна и Херцеговина и изрази надеж дека „ЕУ ќе се обедини околу кандидат за позицијата висок претставник, кој потоа ќе работи во најдобар интерес на БиХ, но и во најдобар интерес на европскиот пат на таа земја“.

Според неа, високиот претставник треба да работи „на начин што многу брзо ќе ја направи таа позиција излишна, така што БиХ ќе го врати целосниот суверенитет и ќе може да донесува одлуки без меѓународен надзор“.

„Исто така, подготвуваме визија за иднината на Босна и Херцеговина во Европската комисија“, додаде таа.