Кои се големите промени на Евровизискиот натпревар?

Од 12 до 16 мај, очите на музичката индустрија ќе бидат насочени кон еден од најважните културни центри во Европа благодарение на јубилејното, 70-то издание на Евровизискиот натпревар, на кое ќе учествуваат претставници од 35 земји – најмалку откако беа воведени полуфиналињата во 2004 година.

Првото полуфинале ќе се одржи денес, 12 мај и на дело ќе ја видиме примената на новите правила, воведени по големите критики од фановите на Евровизија и притисокот од телевизиите членки по последното издание на Евровизискиот натпревар.

Во декември 2024 година, Европската радиодифузна унија објави серија важни промени што целосно ќе го преобликуваат начинот на кој се спроведува гласањето за Евровизија, сите по обемни консултации со делегации и експерти.

- Advertisement -

Целта, како што изјавија организаторите во тоа време, беше да се зајакне интегритетот на натпреварот, да се спречат злоупотреби и да се обезбеди Евровизија да остане „неутрален простор за музика и единство“.

По три години, професионалните жирија се вратија во полуфиналето, со што повторно ќе се воспостави приближно 50/50 глас помеѓу публиката и жирито, исто како во големото финале. Жиријата, исто така, претрпеа промена, бидејќи се проширени од пет на седум члена, вклучувајќи музички критичари, новинари, кореографи, сценографи, музички наставници и ветерани од индустријата.

Друга нова карактеристика е што секоја земја мора да има најмалку двајца членови на жирито на возраст меѓу 18 и 25 години, како одговор на растечкиот интерес на помладата публика за натпреварот.

Исто така, секој член на жирито мораше да потпише официјална декларација за независност на гласањето, вклучително и забрана за договарање преференции или јавно коментирање на фаворитите на социјалните медиуми.

За оние кои гласаат дома, пристигна најголемата промена во последните години: максималниот број гласови е намален од 20 на 10 по метод на гласање (онлајн, СМС или повик). Ова има за цел да спречи прекумерна поддршка само за еден изведувач и да поттикне порамномерна распределба на гласовите меѓу повеќе натпреварувачи.

Покрај тоа, упатствата за промоција на песни и изведувачи се заострени, особено по низата контроверзии во последните години, вклучувајќи ги и прекумерните кампањи финансирани од државата. Од оваа година, учеството на телевизиски станици или уметници во промотивни кампањи од трети страни, какви било организирани напори за влијание врз гласањето и кампањи поддржани од влади или државни агенции се строго забранети. Доколку некој прекрши едно од правилата, можни се дисквалификации.

Во неделите пред Евровизискиот натпревар, веќе имавме една закана за дисквалификација – откако рекламата на израелскиот претставник Ноам Бетан стана вирална на 13 јазици, во која тој се залагаше да му бидат дадени сите 10 гласови од еден број, ЕБУ мораше да се закани со санкции против израелската телевизиска станица КАН.

Промоцијата во стандардната рамка на музичката индустрија е сè уште дозволена, но ЕБУ јасно наведува: „Натпреварот не смее да се инструментализира“.

Во соработка со својот партнер Once, EBU воведе подобрени системи кои откриваат и блокираат сомнителни модели на гласање, како што се координирани обиди од странство или масовно гласање од ботнет мрежи.

Исто така, ќе се зголеми следењето во реално време на можни неправилности.

– Неутралноста и интегритетот на натпреварот се клучни. Ова се јасни и решителни чекори за зачувување на фер игра и осигурување дека музиката останува во срцето на Евровизискиот натпревар – рече директорот на Евровизискиот натпревар, Мартин Грин, додавајќи дека новите мерки се резултат на бројни жалби и барања за поголема транспарентност, но дека резултатите од натпреварот во 2025 година се „валидни и сигурни“, а новиот систем обезбедува дополнителна безбедност и ја зголемува довербата на публиката.

Иако сите промени беа одобрени од Референтната група, во декември, членовите на EBU дебатираа дали новите мерки се доволни. Ова доведе до голема контроверзност бидејќи со усвојувањето на новите правила се откажа важно гласање за учеството на KAN.

Некои радиодифузери, како што се словенечкиот RTVSLO, холандскиот AVROTROS, ирскиот RTÉ, исландскиот RÚV и шпанскиот RTVE, веруваат дека најголемиот проблем сè уште се избегнува, а тоа е учеството на KAN, поради што овие пет јавни радиодифузери одлучија да го бојкотираат 70-тото издание.