Словенечкиот парламент подготвува нова истрага за аферата „Блек кјуб“ (Black Cube), која изби пред парламентарните избори во март 2026 година, по објавувањето на тајно снимени разговори во кои се вклучени истакнати јавни личности. Истрагата – во која учествуваше Борут Мекина, новинар во неделникот „Младина“ – ја поврза операцијата со израелската приватна разузнавачка фирма „Блек кјуб“, додека словенечките безбедносни служби изнесоа сознанија за активностите на претставниците на оваа фирма во земјата. Нова парламентарна комисија ќе ги испитува наводите за политичка злоупотреба на разузнавачката агенција СОВА и на полицијата.
На 16 ноември, Комисијата за мандати и избори при словенечкиот парламент едногласно го одобри предложениот состав на истражна комисија, чија задача е да ја испита потенцијалната политичка инструментализација на државните разузнавачки и истражни капацитети, како што пренесуваат „bne IntelliNews“ и „N1 Словенија“.
Сите 12 присутни членови на комисијата го поддржаа предлогот, кој сега чека потврда од Државниот збор (Националното собрание).
28 јуни. За претседател на комисијата е предложена Ања Бах Жиберт, претставничка на Словенечката демократска партија (СДС) – предводена од премиерот Јанез Јанша. Нејзиниот партиски колега, Жан Махнич, првично беше предложен за претседател, но подоцна беше одреден како заменик-член на комисијата.
За потпретседател на комисијата е предложен Недељко Тодоровиќ од партијата „Ресница“ (Resni.ca), која ја поддржува владата.
Се очекува во комисијата да учествуваат и претставници од опозициските партии – Движењето Слобода (Svoboda), Социјалдемократите (SD) и Левица (Levica). Тајни снимки и сомнежи за странско мешање
Аферата „Блек кјуб“ (Black Cube) изби за време на предизборната кампања во март 2026 година, кога на интернет беа објавени тајно снимени разговори во кои учествувале неколку истакнати словенечки личности.
Снимките се појавија на веб-страница наречена „Антикорупција 2026“ (Anti Corruption 2026), каде што беа претставени како доказ за наводна корупција во политичкиот круг на тогашниот премиер Роберт Голоб.
Истражувањето на неделникот „Младина“ ја поврза оваа операција со израелската приватна разузнавачка фирма „Блек кјуб“.
Според медиумските извештаи, лицата што се појавуваат на снимките биле поканети на средби претставени како легитимни деловни разговори со потенцијални инвеститори. Овие средби наводно биле организирани под лажни идентитети, а разговорите биле снимани без знаење на учесниците.
Случајот отвори прашања за можно странско мешање во словенечките избори, како и за можна соработка помеѓу домашни политички актери и поединци поврзани со компанијата. Разузнавачката служба открива посета на седиштето на партијата на Јанша
Посебно внимание привлекоа наодите на словенечката разузнавачка служба СОВА (SOVA), кои тогашната влада ги претстави пред јавноста во март.
Според официјалното соопштение објавено на 18 март, претставници на „Блек кјуб“ ја посетиле Словенија четири пати во текот на претходните шест месеци.
Словенечките власти наведоа дека на 11 декември 2025 година, тројца претставници на компанијата – Гиора Ајланд, Лирон Цур и Дан Зорела – направиле подолга задршка на улицата „Трстењакова“ во Љубљана, каде што се наоѓа седиштето на партијата на Јанша, СДС (SDS), додека патувале кон аеродромот „Брник“.
Два дена по првичното соопштение, на 20 март, директорот на СОВА, Јошко Кадивник, презентираше дополнителни материјални докази кои, според словенечката влада, ги поврзуваат тројцата претставници на „Блек кјуб“ со посета на адресата „Трстењакова 8“ – седиштето на СДС.
СОВА исто така презентираше наоди за активностите на компанијата во Словенија и во странство, карактеризирајќи ги како показатели за контраразузнавачки операции насочени против Словенија и за странско мешање во изборите. Јанша потврди дека Ѓора Ајланд, еден од претставниците поврзани со „Блек кјуб“ (Black Cube), бил „со нив“, иако наведе дека не може да се сети на точниот датум. Тој исто така спомена дека го познава Ајланд со години, уште од времето кога Ајланд служел како советник за национална безбедност во една израелска влада. Тој не потврди дали средбата се одржала на 11 декември 2025 година. Сепак, самиот факт што претставници на компанијата го посетиле седиштето на СДС (SDS) не докажува дека Јанша ја наредил операцијата за тајно снимање.
Лажни идентитети и политичка дискредитација
Во март, словенечките власти исто така ги опишаа оперативните методи што ѝ ги припишуваат на компанијата „Блек кјуб“.
Според изјавите дадени во тоа време од Војко Волк, државен секретар за национална и меѓународна безбедност, ваквите операции вклучуваат употреба на лажни профили – особено на „ЛинкедИн“ (LinkedIn) – претставување на оперативците под лажни идентитети, како и договарање средби во хотели, ресторани и други јавни простори.
Откако ќе се соберат информациите, веб-страниците на фиктивните компании и користените комуникациски канали може да бидат отстранети, додека собраниот материјал се објавува во однапред одреден момент.
Волк
..предупредија дека ваквите активности би можеле да послужат за политичка дискредитација и да претставуваат закана за националната безбедност и за демократските изборни процеси.
Две парламентарни истраги за истата афера
Во словенечкиот парламент се покренати две поврзани, но сепак различни истраги.
Првата се фокусира на можната соработка помеѓу политички функционери и компанијата „Блек кјуб“ (Black Cube), како и на обидите да се влијае врз исходот од парламентарните избори одржани во март.
Втората – чиј предложен состав беше одобрен од парламентарна комисија на 16 ноември – се фокусира на можната политичка злоупотреба на СОВА (Словенечката разузнавачка и безбедносна агенција) и полицијата, вклучително и на начинот на кој биле прибирани информациите поврзани со аферата и презентирани пред јавноста.
Формирањето на оваа втора комисија беше побарано од партиите СДС (SDS) и „Ресни.ца“ (Resni.ca), како и од политичка групација што ја сочинуваат „Нова Словенија“ (NSi), Словенечката народна партија (SLS) и „Фокус“ (Fokus).
Како резултат на тоа, се наметнаа две меѓусебно поврзани прашања: дали странски приватни разузнавачки оперативци се обиделе да влијаат врз изборниот процес и дали државните безбедносни институции постапувале во согласност со законот, или пак нивните ресурси биле искористени за политички цели?
Целта на овие парламентарни истраги е да се расветлат околностите околу аферата и да се утврди евентуалната одговорност на вклучените актери.
ОhridSky е ваш доверлив извор за сеопфатно и избалансирано покривање на вестите. Со посветеност на интегритет и точност, обезбедуваме длабинско известување кое ги открива приказните што се најважни.
© 2025 OhridSky. Сите права задржани.
Please login or subscribe to continue.
No account? Register | Lost password
✖✖
Are you sure you want to cancel your subscription? You will lose your Premium access and stored playlists.
✖
