Француски полицајци обвинети за злоставување малолетници: На едно момче му е скршена вилицата, едно девојче ослепело на едното око…

Француската полиција се соочува со обвинувања за употреба на прекумерна сила врз ученици кои протестираат, а повредите нанесени на малолетници дополнително ја продлабочуваат недовербата помеѓу властите и младите.

Седумнаесетгодишниот Енцо раскажа дека еден полицаец го фатил за рака, додека друг го удрил од зад грб со палка. Завршил во болница со рана на главата од која крварел, каде што морале да му стават шевови.

Четиринаесетгодишниот Еден моментално не може да зборува. Вилицата му била скршена откако полицаец во Сен-Уен-л’Омон испукал патрона со солзавец директно во неговото лице.

- Advertisement -

Шеснаесетгодишната Маел го изгубила видот на десното око откако била погодена од проектил испукан од полициски фрлач наменет за гумени куршуми.

Од средината на септември, кога француските средношколци започнаа бунт против образовниот систем за кој тврдат дека ги изневерил, полициските тактики се најдоа под лупа на јавноста. Адвокати и демонстранти кои разговараа за „Ал Џезира“ ја обвинија полицијата дека поттикнува насилство и револт, наместо да се обидува да ги смири тензиите.

Иако француските власти го бранат постапувањето на полицијата, тврдејќи дека било неопходно, експерти и адвокати предупредуваат дека насилството врз малолетници дополнително ќе го продлабочи јазот помеѓу државата и граѓаните.

„Губат цела една генерација“, изјави Аиноха Пасквал, адвокатка од Париската адвокатска комора. „Владата применува стратегија на заплашување. Зашто, кога некому ќе му нанесете тешка повреда, тоа значи дека тоа лице – како и сите околу него – повеќе нема да се врати на протестите.“

Протестите поради состојбата во образовниот систем прераснаа во протестно движење на национално ниво, при што за време на викендот дојде до насилни судири.

„Сè уште сум трауматизиран“
Во случајот на Енцо, снимки чија автентичност е потврдена од „Ал Џезира“ покажуваат наставници кои мирно стојат, формирајќи човечки синџир пред учениците. Полициски службеници го пробиваат кордонот, користејќи палки и бибер-спреј од непосредна близина додека напредуваат. Воздухот е исполнет со врисоци на паника.

„Сè уште сум трауматизиран. Наместо да нè заштитат, тие нè напаѓаат“, изјави Енцо. Според неговата адвокатка, Елса Марсел, Еден седел сам на низок ѕид и гледал во својот мобилен телефон – на неколку метри од протестот на учениците – кога му пристапиле тројца полицајци.

На снимката од инцидентот се гледа како еден полицаец го удира тинејџерот со палка, по што друг полицаец испукува канистер со солзавец директно во неговото лице. Марсел тврди дека проектилот бил испукан од растојание од приближно 1,5 метри; таа исто така ги обвинува полицајците дека го оставиле момчето да лежи на земја, без да повикаат брза помош.

Неговото семејство поднесе кривична пријава за обид за убиство.

„Ништо слично досега не е видено во текот на ова општествено движење – особено ако се земе предвид дека вклучените лица се исклучиво малолетници“, изјави Матилда Лант, адвокатка на момчето (наречено Енцо) и членка на Колективот за правна акција (CAJ).

Француските власти ги отфрлија тврдењата дека полицијата спроведува репресија за време на протестите на средношколците, истакнувајќи дека и стотици полициски службеници се повредени.

На почетокот на октомври, министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез изјави дека полицајците не добиле „никакви упатства за воздржаност“, притоа нагласувајќи дека употребата на сила мора да остане пропорционална.

| 19 октомври – Во исто време, на почетокот на октомври, Министерството за правда им наложи на јавните обвинители брзо и одлучно да реагираат на насилството за време на протестите – вклучително и преку разгледување на граѓанската одговорност на родителите за постапките на нивните малолетни деца.

Во меѓувреме, француското тело за надзор на полицијата, IGPN, отвори 36 истраги за наводно недолично однесување на полициски службеници.

Според податоците на Министерството за внатрешни работи, од почетокот на протестите во полициски притвор се приведени речиси 6.900 лица, од кои 86 отсто се малолетници.

Се чини дека ваквиот строг пристап само дополнително ги мобилизираше демонстрантите.

За време на викендот, повеќе од половина милион луѓе излегоа на улиците, од кои околу 100.000 само во Париз.

„Премногу сме млади за да нè сфатат сериозно, но доволно возрасни за да нè тепаат“ – ова беше еден од слоганите што постојано се повторуваше.

Во саботата, полицијата почна да фрла солзавец и шок-бомби уште пред да започнат протестните маршеви – потег кој, според критичарите, го одреди тонот на целиот ден и она што следеше.

Полицијата ги блокираше патиштата што водеа надвор од еден париски плоштад. За собраните луѓе беа оставени само неколку тесни излези.

Поради ова, илјадници луѓе останаа заробени во густата маса, што доведе до онесвестувања и напади на паника.

Полицајци за разбивање демонстрации се соочуваат со студенти кои протестираат и спроведуваат блокада пред средното училиште „Ле Корбизје“ во Обервилие, северно од Париз, на 1 октомври 2026 година.

Станува збор за тактика која експертите ја нарекуваат „la nasse“ (мрежа) или „kettling“ (опколување) – контроверзен метод со кој полицијата ги опкружува демонстрантите и ги задржува во ограничен простор.

Организациите за човекови права со години ја критикуваат оваа тактика поради нејзиното влијание врз слободата на движење и правото на протест.

Обвинувања за полициска бруталност во текот на изминатите години
Протестите предводени од студенти на крајот станаа катализатор за пошироко општествено незадоволство во земја која се соочува со фискална, политичка, а сега и социјална криза.

Улиците на Париз повремено беа поприште на насилство и вандализам.

Во саботата и неделата, по паѓањето на ноќта, групи млади луѓе кршеа, палеа и ограбуваа продавници за време на немирите.

„Последните три недели слушаме дека ’полицијата убива‘ или дека ’полицијата повредува луѓе‘. А потоа, последните два дена нè прашуваат: ’Што прави полицијата?‘ Тоа е еден вид типично француска шизофренија“, изјави во понеделникот премиерот Себастијан Лекорну.

Ова не е првпат француската полиција да биде цел на критики.

За време на протестите на „жолтите елеци“ – период на немири што започна во 2018 година поради зголемувањето на цените на дизелот и прерасна во пошироко општествено движење во кое учесниците носеа жолти елеци – полицијата беше критикувана поради употребата на сила. Демонстрантите се здобија со сериозни повреди од гумени куршуми и шок-бомби. Во јуни 2023 година, убиството на 17-годишниот Наел Мерзук од страна на полицијата, за време на сообраќајна контрола во Нантер, предизвика повеќедневни немири и повторно ја отвори дебатата за расното профилирање и полициското насилство.

Еколошките активисти, исто така, ги обвинија властите за непропорционална употреба на сила, особено за време на протестите против изградбата на акумулација за вода во Сент-Солин во 2023 година, кога во судирите беа повредени десетици демонстранти и полицајци.

Организациите „Хјуман рајтс воч“ (Human Rights Watch) и „Амнести интернешнел“ (Amnesty International) во повеќе наврати изразија загриженост поради прекумерната употреба на сила и ограничувањата на правото на протест.

Паоло Ступија, предавач по социологија на парискиот институт „Сијанс По“ (Sciences Po) и коавтор на книгата „Геополитика на младите“ (Géopolitique de la jeunesse), смета дека тензиите меѓу демонстрантите и полицијата се влошиле за време на претседателскиот мандат на Емануел Макрон.

„Она што некогаш беше карактеристично само за предградијата или за автономните активистички групи, сега се однесува на сите“, рече тој.

„Постои атмосфера на недоверба меѓу демонстрантите и полицијата, која дополнително се продлабочува бидејќи полициската репресија сега погодува значително поголем број луѓе.“

Контрола на протести во „француски стил“
Адвокатката Пасквал смета дека сериозноста на полициското насилство е тесно поврзана со употребата на оружје за контрола на собири, што може да предизвика трајни повреди и суштински да им ги промени животите на повредените.

Лансерите за гумени куршуми и експлозивните гранати се во центарот на контроверзиите околу полициските методи во Франција.

„Токму тоа го нарекуваме ’француски стил‘ на контрола на протести. Станува збор за многу специфични методи кои вклучуваат употреба на оружје – дури и такво што се опишува како ’несмртоносно‘ – но кое, всушност, може да има смртоносни последици“, рече таа.