Економистите предупредуваат дека  глобалниот феномен „супер“ Ел Нињо годинава би можел да предизвика сериозен шок врз глобалните цени на храната што би траел до 2028 година

Економистите предупредуваат дека  глобалниот феномен „супер“ Ел Нињо годинава би можел да предизвика сериозен шок врз глобалните цени на храната што би траел до 2028 година.

Тие истакнуваат дека синџирите на снабдување страдаат поради два истовремени шока – од една страна, војната во Иран ги зголеми цените на храната во светот на највисоко ниво во последните три години, додека од друга страна, екстремните временски услови поврзани со глобалното затоплување вршат дополнителен притисок.

Научниците велат дека Ел Нињо од 2026-2027 година – кој се формира кога промените во моделите на ветерот дозволуваат потоплата вода да се шири низ централниот и источниот екваторски Пацифик – има историски невидена шанса да се развие во „многу моќен“ настан што ќе поттикне топлински бранови, поплави и побурно време, пишува Гардијан.

- Advertisement -

Националната океанска и атмосферска администрација на САД (NOAA) минатиот месец потврди дека затоплувањето во Пацификот се консолидира и дека има 63% шанса температурите на површината на морето да надминат 2 Целзиусови степени над нормалата годинава. Научниците го нарекоа  „супер“ или „Годзила“ Ел Нињо.

Враќање на инфлацијата

Во време кога домаќинствата низ целиот свет веќе ги чувствуваат ефектите од растечките трошоци за живот, експертите велат дека екстремен Ел Нињо би можел да го зголеми притисокот.

Перспективата за обновен инфлаторен шок ги потресува и централните банки, зголемувајќи ги загриженостите дека каматните стапки би можеле да останат на покачени нивоа.

„Ел Нињо ја враќа климатската инфлација на дневен ред. Неодамнешните топлотни бранови во Европа се потсетник дека климатската основа веќе се менува. Ел Нињо би можел да додаде нов слој на притисок до крајот на годината, бидејќи ги засилува ефектите од глобалното затоплување“, пишува во анализата на италијанската банка УниКредит.

Според аналитичарите на „Голдман Сакс“, јачината на овој Ел Нињо би можела да предизвика пораст на глобалните цени на храната за 15,8%. Ова би имало домино ефект низ целиот свет, вклучително и за потрошувачите во Европа, каде што се предвидува дека цените на храната ќе пораснат за 1,3% во еврозоната.

Сепак, целосното влијание ќе се почувствува само со текот на времето поради начинот на кој трошоците за климатските промени се одразуваат на глобалните залихи на храна. Како резултат на тоа, Голдман Сакс предвидува последиците „целосно да се реализираат“ дури во втората половина на 2028 година.

Повеќето од одложувањата се должат на периоди на екстремни временски услови што влијаат на производството на храна, со оглед на различните циклуси на садење, одгледување и берба за различни видови култури. Логистичките предизвици – вклучително и нивоата на водата во каналите и реките што се користат за клучни пратки – исто така ќе имаат влијание.

„Ел Нињо не влијае рамномерно врз земјоделството. Тој ги менува глобалните модели на врнежи и температура, создавајќи регионални победници и губитници“, велат аналитичарите на UBS. Некои региони би можеле да имаат корист од потоплите временски услови.

Аналитичарите велат дека Ел Нињо би ги влошил нарушувањата предизвикани од војната во Иран со додавање проблеми во синџирот на снабдување со храна на веќе повисоките цени и недостигот на ѓубрива и енергија.

-Дури и скромните прекини во снабдувањето би можеле да предизвикаат поголеми ценовни флуктуации отколку што би можеле да имплицираат историските модели – велат аналитичарите на UBS.Најсиромашните ќе страдаат најмногу

Ел Нињо обично води до зголемен ризик од суша во јужна Африка и северните делови на Јужна Америка, но поплави во јужен Бразил, Аргентина, Парагвај и Уругвај.

Најсиромашните ќе страдаат најмногу

Гуаридан истакнува дека аналитичарите предупредуваат дека земјите со пониски приходи, кои веќе се борат да се справат со зголемувањето на цените поради иранскиот конфликт, ќе страдаат најмногу.

„Ел Нињо веќе почна да влијае на земјоделските култури, предизвикувајќи посува сезона на монсуни во Индија, при што некои региони добиваат само 25% од нормалните врнежи од дожд, а делови од централна Индија добиваат само 50%, што би можело да влијае на снабдувањето со пченица, ориз и шеќерна трска“, напишаа аналитичарите на „Голдман Сакс“.

Аналитичарите велат дека сушите во Југоисточна Азија би можеле да влијаат на снабдувањето со палмино масло – важна состојка во преработената храна – додека жетвите на кафе и какао би можеле да бидат погодени. Потоплите и повлажни услови би можеле да го влошат ширењето на болеста, влијаејќи на приносите на земјоделските култури во идните години.

Во Северна Америка, влијанието на Ел Нињо е најсилно во зима, и додека условите во Европа може да бидат погодени од временскиот феномен, аналитичарите велат дека тоа ќе се почувствува и од други фактори – како што е влијанието врз глобалните цени на храната.