САД стануваат првата земја што целосно го бојкотира разгледувањето пред Советот за човекови права на ОН

Денес, Соединетите Американски Држави (САД) стануваат првата земја што целосно одбива редовно разгледување на состојбата со човековите права пред највисокото тело на ОН за човекови права – прв ваков случај од основањето на Советот пред две децении.

Минатата година, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ги повлече САД од Советот за човекови права на ОН, обвинувајќи го за пристрасност против САД и Израел, и тврдејќи дека ова тело не успева да ги почитува токму оние вредности што ги промовира.

Застапниците го поддржуваат мандатот на Советот на ОН за следење на состојбата со човековите права во сите земји-членки на ОН, вклучително и во САД.

- Advertisement -

Политиката на САД се соочи со критики – меѓу другото – поради принудни депортации и насочени убиства на наводни шверцери на дрога во Карипскиот регион и Пацификот; администрацијата, сепак, тврди дека овие мерки се дизајнирани да ги заштитат американските работници и да ја осигураат безбедноста на земјата.

Советот за човекови права на ОН, со седиште во Женева, редовно ја разгледува состојбата со човековите права во сите 193 земји-членки на ОН – обично на секои четири до пет години – преку процес познат како „Универзален периодичен преглед“.

За време на администрацијата на Трамп, САД веќе го пропуштија предвидениот преглед пред една година. Прегледот, првично закажан за ноември 2025 година, беше презакажан за денес, со надеж дека американската влада можеби ќе ја промени својата одлука. Сепак, тоа не се случи. „Ние не му придаваме никаков кредибилитет на ова тело“, изјави портпарол на Стејт департментот во е-порака до американската новинска агенција АП.

Ова тело, „на кое веќе нема спас, прави потсмев со човековите права бидејќи постојано не успева да ги почитува сопствените ’вредности‘, додека истовремено промовира антиамериканска реторика“, рече портпаролот, укажувајќи на „упорното одбивање на Советот да ги осуди најголемите прекршители на човековите права“.

Од Советот наведуваат дека процесот бара учество на предметната земја и дека, доколку не е присутен претставник од таа држава, прегледот не може да се спроведе.

Како дел од овие прегледи, националните делегации – кои понекогаш се состојат од десетина или повеќе официјални претставници – ги презентираат своите извештаи, одговараат на прашања и ги слушаат препораките од претставници на други земји. Процесот е замислен да биде сеопфатен и конструктивен – слично на поставување огледало пред владите – со цел да им помогне да ги подобрат своите политики во областа на човековите права.

Критичарите на одлуката на САД да го игнорираат овој процес предупредуваат дека таквото однесување би можело да ги охрабри и другите земји – од кои многумина негодуваат поради деталниот надзор од страна на телата за следење на човековите права – да постапат на ист начин.