Врвниот професионализам или политиката ќе одлучат кој ќе управува со ЕЦБ

Почна трката за наследник на шефицата на Европската централна банка Кристин Лагард по нејзината најава дека функцијата ќе ја напушти на 7 февруари пред истекот на мандатот. Меѓу кандидатите се издвојуваат поранешниот гувернер на Банката на Шпанија, Пабло Ернандез де Кос, и поранешниот гувернер на холандската централна банка, Клас Кнот.

Лагард ќе ја напушти својата функција речиси девет месеци пред крајот на нејзиниот мандат, а нејзиниот наследник ќе биде назначен од Европскиот совет.

Двајцата потенцијални наследници имаат богато искуство во централното банкарство, но различни пристапи кон монетарната политика. Де Кос се смета за поумерен кандидат, додека Кнот долго време е познат како застапник на построги мерки и повисоки каматни стапки.

- Advertisement -

Пабло Ернандез де Кос моментално е генерален директор на Банката за меѓународни порамнувања, институција која често се нарекува централна банка на централните банки. Претходно тој ја водеше Централната банка на Шпанија и претседаваше со Базелскиот комитет за банкарска супервизија.

Неговите главни предности се искуството, познавањето на европските институции и способноста за постигнување договори, пишува Политико.

Тој ги поддржуваше мерките за стимулирање на економскиот раст, вклучително и пониски каматни стапки и купување обврзници. Сепак, кога инфлацијата нагло се зголеми во 2022 година, тој го поддржа зголемувањето на каматните стапки.

Тој се залагаше за одржливи јавни финансии, предупредувајќи на ризиците од ненадејно зголемување на минималната плата и потребата од реформирање на пензискиот систем.
Клас Кнот ја водеше централната банка на Холандија од 2011 до 2025 година, а беше и претседател на Одборот за финансиска стабилност, меѓународно тело кое ги следи ризиците во глобалниот финансиски систем.

Долго време, тој се сметаше за монетарен „јастреб“, односно застапник на построги политики за ограничување на инфлацијата. Тој беше меѓу најгласните критичари на одлуката на ЕЦБ од 2019 година за дополнително намалување на каматните стапки и повторно започнување на купувањето обврзници.

Сепак, подоцна тој поддржа итни мерки за време на пандемијата и инструмент со кој ЕЦБ може да реагира на неразумно големи разлики во трошоците за задолжување на членовите на еврозоната.

Неговото искуство во управувањето со финансиски ризици може да биде важен адут, додека минатите конфликти околу политиката на ЕЦБ би можеле да му го отежнат добивањето поширока поддршка.

Изборот на наследник на Лагард нема да зависи само од професионалните квалификации. Европските лидери ќе мора да ја земат предвид застапеноста на државите на клучни позиции, како и рамнотежата помеѓу северот и југот на еврозоната.

Дополнителен простор за преговори се отвора со претстојната промена на неколку членови на раководството на ЕЦБ, па затоа назначувањата би можеле да бидат дел од поширок политички пакет.

Според анкетата на економисти спроведена од Блумберг, Де Кос има мало водство. 12 испитаници го поддржаа, додека деветмина го избраа Кнот. Сепак, ова не е гаранција за исходот, бидејќи одлуката ја носат европските лидери.

Се очекува изборот да биде договорен до крајот на годината. Доколку преговорите застојат, во трката би можел да влезе и компромисен кандидат.