Германскиот правник Андрес Ритер го презеде кормилото од Лаура Ковеши

Истакнатиот германски правник Андрес Ритер (62) денеска и официјално ја презеде функцијата главен обвинител во Јавното обвинителство на Европската Унија (ЕППО). Ритер, кој досега служеше како заменик на досегашната шефица Лаура Ковеши, започнува неповратлив седумгодишен мандат на чело на институцијата чие седиште е во Луксембург.

Назначувањето на Ритер беше усогласено и одобрено уште во март оваа година од страна на Европскиот парламент и Советот на ЕУ, со што се обезбеди континуитет во раководењето на оваа клучна институција.

Искусен технократ наспроти „бескомпромисната“ Ковеши

- Advertisement -

Промената на врвот на ЕППО означува и можна промена во стилот на менаџирање. Додека Лаура Ковеши беше препознатлива по својот остар и јавен пристап – не двоумејќи се отворено да ги критикува националните влади кои ги кочеа истрагите или се обидуваа политички да влијаат врз нив – аналитичарите го опишуваат Ритер како мирен технократ. Со своето долгогодишно искуство како специјализиран обвинител за економски криминал и сајбер-криминал во Германија, се очекува тој да се фокусира на колегијално носење одлуки и зајакнување на внатрешната стратегија и ресурсите.

Сепак, експертите предупредуваат дека неговиот помирен стил на дејствување не значи дека ЕППО ќе биде „помеко“ кон прекршителите на законот. Ритер е експерт токму за областите каде што бројот на предмети во ЕППО расте најбрзо – измамите со субвенции и дигиталните докази.

Рекорден број истраги и милијарди евра штета

Ритер ја презема институцијата во момент кога таа се соочува со огромен предизвик и историски најголем обем на работа. Според последните податоци, ЕППО во моментов води повеќе од 3.600 активни истраги, а вкупната проценета штета врз буџетот на ЕУ и националните буџети изнесува фантастични 67 милијарди евра. Ова претставува трикратен пораст на финансискиот импакт во споредба со претходните години.

Досиејата што ги наследува новиот европски главен обвинител вклучуваат комплексни прекугранични измами со ДДВ, корупција на високо ниво, но и деликатни истраги поврзани со договорите за набавка на вакцини против Ковид-19 и трошењето на средствата од европскиот Фонд за закрепнување тежок 807 милијарди евра.

Предизвик: Политички притисоци и битка за буџет

Во своите последни денови од мандатот, Лаура Ковеши испрати сериозно предупредување до јавноста, нагласувајќи дека постигнувањата на ЕППО не го гарантираат неговиот опстанок и дека институцијата ризикува постепено да биде ослабена ако не ѝ се дадат потребните ресурси. Таа упати и остри критики до дел од европските политичари.

– Политичарите ја бранат независноста на правосудството сè додека истрагите не се насочат кон нив самите или кон нивните блиски соработници. Нивниот став нагло се менува во моментот кога во прашање ќе дојдат нивните сопствени интереси – изјави Ковеши за медиумите пред заминувањето.

Покрај притисоците, Ритер веднаш ќе мора да се соочи со Брисел за буџетот. ЕППО побара зголемување на средствата на 125 милиони евра за следната година со цел да се справи со зголемениот обем на истраги, но Европската комисија досега покажуваше воздржаност за целосно одобрување на овие суми.

ЕППО во моментов дејствува во 24 земји-членки на ЕУ кои учествуваат во оваа иницијатива. Главната задача на Андрес Ритер во следните седум години ќе биде да ја зачува независноста, кредибилитетот и острината на ова тело, кое веќе се покажа како најефикасниот штит на парите на европските даночни обврзници.